سر انگشت میرزد بیبی
بر من انگشت میگزد بیبی
نای را دشمن است و دف را دوست
بر ره دف همی وزد بیبی
از پی یک نشان دوم جامه
لاجوردی همی رزد بیبی
آفتاب است و زهره میطلبد
در بر مه نمیخزد بیبی
صحن پانید حلقه میجوید
نیشکر هم نمیمزد بیبی
چشم بد دور نیک طباخ است
کآفتاب جهان سزد بیبی
نپزد هیچ قلیهٔ گزری
تابهٔ شلغمی پزد بیبی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه هجوی کنایهآمیز دربارهٔ زنی است که شاعر او را «بیبی» میخواند. شاعر با جفتهایی چون نای و دف، ماه و زهره، نیشکر و ظرف حلقهای، و هویج و شلغم نشان میدهد که این زن از مردان رویگردان است و به زنان گرایش دارد. در پایان، با ستایش طعنهآمیز از آشپزی او، کنایهٔ اصلی را در قالب تصویر آشپزخانه بیان میکند.
هوش مصنوعی: بانو سرانگشتانش را حنا میبندد و رنگ میکند، و در برابر من از سر ناخشنودی یا بیاعتنایی انگشت به دندان میگزد.
هوش مصنوعی: بانو با نای دشمن و با دف دوست است و به سوی دف میرود. این بیت کنایهای هجوآمیز است: نای نشانهٔ مرد است و دف نشانهٔ زن، یعنی او از مردان رویگردان است و به زنان گرایش دارد.
هوش مصنوعی: بانو برای یک نشانه، دو جامه را به رنگ لاجوردی رنگ میکند. مقصود دقیق این نشانه روشن نیست و شاید اشاره به جامه یا علامتی خاص باشد.
هوش مصنوعی: بانو خود مانند خورشید است و زهره را میجوید و به آغوش ماه نمیرود. یعنی خود زن است و زن میخواهد و از مرد دوری میکند.
هوش مصنوعی: بانو ظرف حلقهایِ پانید (نوعی شیرینی) را میجوید، ولی نیشکر را حتی نمیچشد. این نیز کنایهای هجوآمیز از گرایش او به زن و بیزاریاش از مرد است.
هوش مصنوعی: چشم بد دور، بانو آشپز خوبی است و سزاوار است خورشید جهان باشد. این ستایش طعنهآمیز است و زمینه را برای کنایهٔ بیت بعد آماده میکند.
هوش مصنوعی: بانو هرگز قلیهٔ هویج نمیپزد و فقط تابهٔ شلغم میپزد. هویجِ دراز کنایه از مرد است و شلغمِ گرد کنایه از زن، یعنی او تنها با زنان سروکار دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.