مدار ملک جهان بر مجاهد الدین است
که چرخ بارگه احتشام او زیبد
امیر عادل سلطان دل و خلیفه همم
که حصن شام و عرب از حسام او زیبد
قباد قلعه ستان قهرمان افسر بخش
که صاحب افسر ایران غلام او زیبد
نه نه قباد مخوان کیقباد خوانش از آنک
قباد چاوش روز سلام او زیبد
اتابک است ز بهر نشام گوهر ملک
ملک شهی که مجاهد نظام او زیبد
دوم نظام و سوم جعفر است لا ولله
که داغ ناصیهٔ هر دو نام او زیبد
فلک جنیبه کش اوست بلکه از سر قدر
جنیبهوار فلک در لگام او زیبد
حلی گردن خورشید و طوق جید اسد
ز عکس خنجر مریخ فام او زیبد
جهان به پرچم و طاس و رماح او نازد
کز این دو مادت نور و ظلام او زیبد
سوار همتش از عرش مرکبی دارد
که زیور شه انجم ستام او زیبد
فراخ بال کند عدل تنگ قافیه را
چنان که چرخ ردیف دوام او زیبد
بلند بال کند جود پست قامت را
چنان که عرش به بالای نام او زیبد
طراز خاصه ز اقبال عام او شاید
حصار عامه ز انعام عام او زیبد
اگر زمانه ز نام کرام حرز کند
مجاهد الدین حرز کرام او زیبد
هنوز عهد مقامات مهدی ار نرسید
امیر عادل قائم مقام او زیبد
کسی که درگه جنت مثال او بگذاشت
حمیم دوزخیان قوت کام او زیبد
نعامهای که به ترک هوای مرغان گفت
ز خبث آتش و آهن طعام او زیبد
به پای همت او هفت چرخ شش گام است
که فرق هشت جنان زیر گام او زیبد
روان حاتم طائی و جان معن یمن
زکات خواه سخای مدام او زیبد
مگر که بخل شبی بر کرم شبیخون کرد
چنان که از صفت ناتمام او زیبد
براند رای مجاهد سپاه بر سر بخل
بدان کمین که ز حزم تمام او زیبد
برید و بست سر بخل را به تیغ کرم
چنین غزا صفت انتقام او زیبد
زمانه حیدر اسلام خواندش پس ازین
که ذوالفقار ظفر در نیام او زیبد
هزار جان سکندر صفات خضر صفا
نثر چشمهٔ حیوان جام او زیبد
اگر تنم نه زبان موی میکند به ثناش
به جای موی سنان بر مسام او زیبد
به سعی اوست جهانگیر گشته سیف الدین
که پر نسر فلک بر سهام او زیبد
منم که گردن من وامدار خدمت اوست
که گردن ملکان زیر وام او زیبد
هزار فصل بدیع است و صد چو فضل ربیع
هزار مرغ چو من بو تمام او زیبد
ز خسروان جهان خود مجاهد الدین است
که مرغ همت ما صید دام او زیبد
ز صد هزار خلف یک خلف بود چو حسین
که نفس احمد بختی رام او زیبد
ز صد هزاران بختی یکی نجیب آید
که کتف احمد جای زمام او زیبد
عروس طبع بر او عقد بستم از سر عقل
بدان صداق که از اهتمام او زیبد
اگر به جود بها بر نهد عروس مرا
به قیمتی که فزاید خرام او زیبد
جهان پیر به ناکام و کام بندهٔ اوست
که بکر بخت جوان جفت کام او زیبد
جناب موصل ازو مکهٔ مبارک باد
که جملگی ممالک به کام او زیبد
اگرچه باز سپید است جان خاقانی
کبوتر حرم است احترام او زیبد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه ستایش مجاهدالدین، امیر و اتابک موصل، است. خاقانی او را برتر از قباد و کیقباد و نظامالملک و حاتم مینشاند، داد و بخشش و جنگاوریاش را میستاید و در تمثیلی، لشکرکشی اندیشهٔ او بر بخل و بریدن سر بخل با شمشیر کرم را وصف میکند. در پایان، شعر خود را عروسی میخواند که به عقد ممدوح درآورده و چشم صله دارد، و جان خود را کبوتر حرم او میشمارد که سزاوار پناه و حرمت است.
هوش مصنوعی: گردش و استواری پادشاهی جهان به مجاهدالدین بسته است و سزاوار است که آسمان بارگاه شکوه او باشد.
هوش مصنوعی: او امیری دادگر است با دلی چون سلطان و همّتی چون خلیفه، و سزاوار است که شمشیرش دژ و نگهبان شام و سرزمین عرب باشد.
هوش مصنوعی: او قبادی دژگشا و پهلوانی تاجبخش است، چنانکه سزاوار است پادشاه تاجدار ایران غلام او باشد.
هوش مصنوعی: نه، او را قباد مخوان، کیقباد بخوان؛ زیرا قباد شایستهٔ آن است که روز بار و سلام، چاوش و جارچی او باشد.
هوش مصنوعی: او برای سامان دادن به گوهر پادشاهی اتابک است؛ پادشاهی که مجاهدالدین ساماندهندهٔ کارش باشد، شایستهٔ پادشاهی است.
هوش مصنوعی: نه، به خدا که او نظامالملک دوم یا جعفر سوم نیست؛ بلکه سزاوار است که نام او بر پیشانی هر دوی آنان چون داغ بندگی نقش بندد.
هوش مصنوعی: آسمان یدککش اسب اوست؛ بلکه از روی منزلتش، سزاوار است که خود آسمان چون اسب یدک در لگام او باشد.
هوش مصنوعی: زیور گردن خورشید و گردنبند برج اسد، از بازتاب خنجر سرخفام و مریخگون او شایسته است.
هوش مصنوعی: جهان به پرچم و کوس و نیزههای او مینازد، زیرا سزاوار است که تاریکی و روشنایی از اینها برخیزد و از آنِ او باشد.
هوش مصنوعی: همّت او سواری است که مرکبش از عرش است و سزاوار است زینافزار آن مرکب، زیور شاه ستارگان یعنی خورشید باشد.
هوش مصنوعی: عدل او تنگنای هر درمانده را گشاده میکند، چنانکه سزاوار است آسمان در پی دوام و پایداری او بیاید.
هوش مصنوعی: بخشش او فرومایه و کوتاهقامت را بلندپرواز میکند، چنانکه عرش شایستهٔ بلندی نام اوست.
هوش مصنوعی: زینت و افتخار خواص از بخت فراگیر او شایسته است و پناه و حصار عامهٔ مردم از بخشش همگانی او.
هوش مصنوعی: اگر روزگار از نام بزرگواران تعویذ و حرز بسازد، سزاوار است مجاهدالدین حرز همهٔ بزرگواران باشد.
هوش مصنوعی: اگر هنوز روزگار ظهور مهدی نرسیده است، شایسته است این امیر دادگر جانشین او باشد.
هوش مصنوعی: هر که درگاه بهشتمانند او را رها کند، سزاوار است که آب جوشان دوزخیان خوراک کامش باشد.
هوش مصنوعی: همچون شترمرغی که از همنشینی پرندگان دست کشید و از پلیدی، آتش و آهن خوراکش شد؛ یعنی رهاکنندهٔ درگاه او نیز به چنین سرنوشتی سزاوار است.
هوش مصنوعی: برای پای همّت او هفت آسمان تنها شش گام است، و سزاوار است که سر هشت بهشت زیر گام او باشد.
هوش مصنوعی: سزاوار است روان حاتم طائی و جان معن یمنی از بخشش همیشگی او زکات بخواهند.
هوش مصنوعی: گویا شبی بخل بر بخشش شبیخون زد، چنانکه از سرشت ناقص و پست بخل برمیآید.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ مجاهدالدین لشکری بر سر بخل راند، با کمینی که شایستهٔ دوراندیشی کامل اوست.
هوش مصنوعی: با شمشیر بخشش سر بخل را برید و بر نیزه بست؛ چنین جهادی شایستهٔ انتقامگیری اوست.
هوش مصنوعی: از این پس روزگار او را حیدر اسلام خواند، زیرا سزاوار است که ذوالفقار پیروزی در نیام او باشد.
هوش مصنوعی: هزار جان اسکندرصفت و پاک چون خضر سزاوار است که بر چشمهٔ آب حیاتِ جام او نثار شود.
هوش مصنوعی: اگر هر موی تنم در ستایش او زبانی نشود، سزاوار است به جای مو، نیزه از منفذهای تنم بروید.
هوش مصنوعی: به کوشش او سیفالدین جهانگیر شده است، و شایسته است که پر کرکس آسمان بر تیرهای او باشد.
هوش مصنوعی: من کسیام که گردنم زیر بار وام خدمت اوست؛ و سزاوار است که گردن پادشاهان هم زیر وام او باشد.
هوش مصنوعی: هزار فصل تازه و صدها بخشش چون نعمت بهاری از اوست، و سزاوار است هزار پرندهٔ خوشسخن چون من، ابوتمامِ او باشند و ستایشش کنند.
هوش مصنوعی: از میان پادشاهان جهان تنها مجاهدالدین است که سزاوار است مرغ همّت ما در دام او صید شود.
هوش مصنوعی: از صد هزار فرزند یکی چون حسین میشود که سزاوار است وجود پیامبر چون شتری رام او را بر دوش کشد.
هوش مصنوعی: از صد هزار شتر یکی نجیب و اصیل پیدا میشود که شانهٔ پیامبر جای مهارش باشد؛ یعنی ممدوح در میان بزرگان چنین یگانه است.
هوش مصنوعی: عروس طبع و شعرم را از روی خرد به عقد او درآوردم، با کابینی که شایستهٔ توجه و عنایت اوست.
هوش مصنوعی: اگر او با بخشش خود برای عروس شعرم بهایی بگذارد، سزاوار است بهایی باشد که بر ناز و خرامش بیفزاید.
هوش مصنوعی: جهان پیر، خواهناخواه، بندهٔ کام اوست و سزاوار است که بخت جوان و دوشیزه همسر کام او باشد.
هوش مصنوعی: درگاه موصل به برکت او چون مکه مبارک باد، و سزاوار است همهٔ کشورها به کام او باشند.
هوش مصنوعی: هرچند جان خاقانی باز سپید است، کبوتر حرم اوست و سزاوار حرمت و پناه او.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.