چشم بر پردهٔ امل منهید
جرم بر کردهٔ ازل منهید
علت هست و نیست چون ز قضاست
کوشش و جهد را علل منهید
چون بنابود دل قرار گرفت
بود یک هفته را محل منهید
عمر کز سی گذشت کاسته شد
مهر بر عمر ازین قبل منهید
مه بکاهد چو زو دو هفته گذشت
عمر را جز به مه مثل منهید
شهد کز حلق بگذرد زهر است
نام آن زهر پس عسل منهید
رزق جستن به حیله شیطانی است
شیطنت را لقب حیل منهید
به توکل زیید و روزی را
وجه جز لطف لم‌یزل منهید
نامرادی مراد خاصان است
پس قدم در ره امل منهید
حرص بی‌تیغ می‌کشد همه را
پس همه جرم بر اجل منهید
رخت دل بر در هوس مبرید
مهر شه بر زر دغل منهید
خرد سخته را هوا مکنید
رطب پخته را دقل منهید
ای امامان و عالمان اجل
خال جهل از بر اجل منهید
علم تعطیل مشنوید از غیر
سر توحید را خلل منهید
فلسفه در سخن میامیزید
وآنگهی نام آن جدل منهید
وحل گمرهی است بر سر راه
ای سران پای در وحل منهید
زجل زندقه جهان بگرفت
گوش همت بر این زجل منهید
نقد هر فلسفی کم از فلسی است
فلس در کیسهٔ عمل منهید
دین به تیغ حق از فشل رسته است
باز بنیادش از فشل منهید
حرم کعبه کز هبل شد پاک
باز هم در حرم هبل منهید
ناقهٔ صالح از حسد مکشید
پایهٔ وقعهٔ جمل منهید
آنچه نتوان نمود در بن چاه
بر سر قلهٔ جبل منهید
مشتی اطفال نو تعلم را
لوح ادبار در بغل منهید
مرکب دین که زادهٔ عرب است
داغ یونانش بر کفل منهید
قفل اسطورهٔ ارسطو را
بر در احسن الملل منهید
نقش فرسودهٔ فلاطون را
بر طراز بهین حلل منهید
علم دین علم کفر مشمارید
هرمان همبر طلل منهید
چشم شرع از شماست ناخنه‌دار
بر سر ناخنه سبل منهید
فلسفی مرد دین مپندارید
حیز را جفت سام یل منهید
فرض ورزید و سنت آموزید
عذر ناکردن از کسل منهید
از شمار نحس می‌شوند این قوم
تهمت نحس بر زحل منهید
گل علم اعتقاد خاقانی است
خارش از جهل مستدل منهید
افضل ار زین فضول‌ها راند
نام افضل به جز اضل منهید
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به بیان نکات حکمی و اندرزهای اخلاقی می‌پردازد. او بر اهمیت توکل به خدا و دوری از دنیاطلبی تأکید می‌کند و به مخاطبان هشدار می‌دهد که به فریبندگی دنیا و حیله‌های شیطانی توجهی نکنند. خاقانی به نقش علم و دانش در دین اشاره می‌کند و تأکید می‌کند که نباید فلسفه و جدل را با دین مخلوط کرد. همچنین، او از تکیه بر علم کفر و جهل می‌گوید و می‌خواهد مردم را از غفلت و بی‌توجهی به ارزش‌های معنوی آگاه سازد. در نهایت، او بر لزوم پیروی از سنت‌ها و دوری از ظواهر غیر حقیقی تأکید دارد.
هوش مصنوعی: به آرزوهای بی‌اساس و خیالی دل نبندید و از کارهای خود در گذشته ناامید نشوید.
هوش مصنوعی: علت وجود و عدم همه به قضا و سرنوشت مربوط است، بنابراین تلاش و کوشش را بی‌فایده ندانید.
هوش مصنوعی: اگر دل قرار بگیرد، دیگر نیازی به جست‌وجو و مکاشفه نیست و در این حالت، حتی اگر یک هفته بگذرد، نباید به دنبال نشانه‌ای باشید که آن را ثابت کند.
هوش مصنوعی: عمر که از سی سالگی گذشته باشد، کم‌کم مهر و شادی از آن کاسته می‌شود، پس از این سن در زندگی از عشق و خوشی کمتر بهره‌مند خواهی شد.
هوش مصنوعی: چونکه ماه (ماه در اینجا نشان‌دهندهٔ زمان یا دوران) نیز پس از دو هفته کم‌نور می‌شود، بنابراین عمر را جز به ماه (یعنی زمان) نگیرید و به آن کمتر توجه کنید.
هوش مصنوعی: هر سمی که از گلوی انسان بگذرد، نامش زهر است، پس از عسل، به شیرینی آن فکر نکنید.
هوش مصنوعی: روزیش از راه نیرنگ و حیله به دست آوردن، به معنای شیطنت است و این شیطنت را به نام «حیله» ننامید.
هوش مصنوعی: به اعتماد بر خدا زندگی کنید و روزی خود را جز به لطف پایدار او جستجو نکنید.
هوش مصنوعی: نامرادی، چیزی است که معمولاً برای خاصان و افراد برگزیده پیش می‌آید، بنابراین در پی آرزوها و خواسته‌های بی‌جا نروید.
هوش مصنوعی: حرص و طمع بدون نیاز به چاقو و سلاح، همه را به سمت نابودی می‌کشاند، بنابراین همه‌ی گناهان را به گردن تقدیر (اجل) نیندازید.
هوش مصنوعی: دل خود را به خاطر هوس و آرزوها باز نکنید و امید و عشق به پادشاه را بر زر و مال جنس تقلبی ننگرید.
هوش مصنوعی: خردی که تحت فشار و سختی قرار گرفته، را بی‌خیال نباشید و آن را فراموش نکنید؛ همچنین میوه‌ی تازه‌ی نارس را جزو چیزهای خوب به حساب نیاورید.
هوش مصنوعی: ای امامان و عالمان بزرگ، نگذارید که نادانی بر چهره‌ی بزرگ‌زادگان سایه‌افکن شود.
هوش مصنوعی: علم را از غیر توحید، که به معنای یگانگی خداست، وادار به تعطیلی نکنید و در آن نقص نگذارید.
هوش مصنوعی: در سخن خود فلسفه را نیاورید و سپس نام آن را جدل گذاشته و بر آن اصرار نکنید.
هوش مصنوعی: گمراهی و سردرگمی همچون چاله‌ای در مسیر زندگی است، ای سران و رهبران، پای خود را در این چاله نگذارید و از آن دوری کنید.
هوش مصنوعی: جهان تحت تأثیر بدعت‌ها و عقاید نادرست قرار گرفته است؛ بنابراین، باید توجه و تلاش خود را بر این مسائل معطوف نکنید و به آنها گوش ندهید.
هوش مصنوعی: نقد هر فیلسوفی به اندازهٔ خُلق (کرامت و شخصیت) او ارزشمند نیست، زیرا فلسفه‌ای که در عمل به کار نمی‌آید، ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: دین به کمک برندهٔ حق از ناتوانی و ضعف رسته و رها شده است، اما بنیان آن را از ناتوانی و ضعف سست نکنید.
هوش مصنوعی: کعبه، خانهٔ خدا، از شرک و بت‌پرستی (هبل یکی از بت‌های معروف در زمان جاهلیت) پاک شده، اما باز هم در آنجا از بت‌پرستی دست برندارید.
هوش مصنوعی: به خاطر حسادت، نگذارید نَسلی مانند نَسَل ناقهٔ صالح که مصیبت بزرگی را رقم زد، در واقعهٔ جمل به وجود بیاید.
هوش مصنوعی: آنچه را نمی‌توان در اعماق چاه انجام داد، بر روی قلهٔ کوه هم انجام ندهید.
هوش مصنوعی: گروهی از کودکان تازه‌کار، سرنوشت شوم را در آغوش خود دارند.
هوش مصنوعی: دین که ریشه‌اش به عرب برمی‌گردد، با تأثیر از فلسفه و افکار یونانی، بر پشت خود علامت و نشانی دارد، بنابراین آن را نادیده نگیرید و به آن بی‌اعتنا نباشید.
هوش مصنوعی: به‌طور کلی، از دروازهٔ بهترین ملت‌ها (احسن الملل) قفل افسانهٔ ارسطو، فیلسوف یونانی، را بردارید و آزاد کنید. ارسطو به عنوان یک نماد و اسطوره در حکمت و فلسفه شناخته می‌شود و اینجا به نقد یا رد نظرات او اشاره شده است.
هوش مصنوعی: نقش فرسودهٔ افلاطون (فیلسوف یونانی) را بر لباس‌های عالی و خوب قرار ندهید.
هوش مصنوعی: علم دین را همچون علم کفر نشمارید، زیرا که هر دو به هم پیوسته و مرتبط نیستند.
هوش مصنوعی: چشم شرع به دستان شما است و آن را نمی‌توان به نادانی و بی‌توجهی ترک کرد؛ بر سر ناخنه (موهای بلند و مجعد) بی‌اعتنایی نکنید.
هوش مصنوعی: فرد مذهبی را فیلسوف نپندارید؛ آن جفتی که با سام یل (یکی از شخصیت‌های مذهبی) مرتبط است، نادیده بگیرید.
هوش مصنوعی: فرض کنید و سنت را یاد بگیرید، عذر نیاورید از کسی که تنبلی می‌کند.
هوش مصنوعی: برخی افراد از تعداد بدشانسی‌ها به وجود می‌آورند که به اشتباه زحل (سیاره‌ای که به بداقبالی شناخته می‌شود) را به عنوان مسبب این بدشانسی‌ها متهم می‌کنند؛ بنابراین، خودتان را از این اتهام دور نگه‌دارید.
هوش مصنوعی: خاقانی به علم و دانش (گل علم) به عنوان سرمایه‌ای بااعتبار و باارزش اشاره می‌کند و از افراد جاهل (خارش از جهل) می‌خواهد که به او کمک نکنند یا بی‌خود در مسائل علمی دخالت نکنند.
هوش مصنوعی: اگر کسی برتری خود را از فضول‌ها دور کند، به جز کسی که از فضیلت بی‌بهره است، نامش بهترین خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.