ما را دلی است زله خور خوان صبحگاه
جانی است خاک جرعهٔ مستان صبحگاه
جان شد نهنگ بحرکش از جام نیم شب
دل گشت مور ریزه خور از خوان صبحگاه
غربال بیختیم به عمری که یافتیم
زر عیاردار به میزان صبحگاه
بس نقد گم ببودهٔ مردان که یافتند
رندان خاک بیز به میدان صبحگاه
دولت دوید و هفت در آسمان گشاد
چون بر زدیم حلقه به سندان صبحگاه
زین یک نفس درآمد و بیرون شد حیات
بردیم روزنامه به دیوان صبحگاه
اول شب ایتکین وثاق آمدیم بلیک
الب ارسلان شدیم به پایان صبحگاه
بیآرزوی ملک به زیر گلیم فقر
کوبیم کوس بر در ایوان صبحگاه
غوغا کنیم یک تنه چون رستم و دریم
درع فراسیاب به پیکان صبحگاه
نقب افکنیم نیم شب از دور تا بریم
پی بر سر خزینهٔ پنهان صبحگاه
بیترس تیغ و دار بگوئیم تا کهایم
نقب افکن خزینهٔ ترکان صبحگاه
صور روان خفته دلانیم چون خروس
آهنگ دان پردهٔ دستان صبحگاه
چندین هزار جرعه که این سبز طشتراست
نوشیم چون شویم به مهمان صبحگاه
چو آب روی درنکشیم ارچه درکشیم
بحری ز دست ساقی دوران صبحگاه
گفتی شما چگونه و چون است نزلتان
ماشا و نزل ما ز شبستان صبحگاه
آتش زنیم هفت علفخانهٔ فلک
چون بنگریم نزل فراوان صبحگاه
خواهی که نزل ما دهدت ده کیای دهر
بستان گشاد نامه به عنوان صبحگاه
تو کی شناسی این چه معماست چون هنوز
ابجد نخواندهای به دبستان صبحگاه
بیاع خان جان مجاهز دلان عشق
جز صبح نیست جان تو و جان صبحگاه
گفتی شما کهاید و چه مرغید و چیستید
سیمرغ نیمروز و سلیمان صبحگاه
ما مرغ عرشییم که بر بانگ ما روند
مرغان شب شناس نواخوان صبحگاه
صبح شما دمی است، دم ما هزار صبح
هر پنج وقت ما شده یکسان صبحگاه
ما را به هر دو صبح دو عید است و جان ما
مرغی است فربه از پی قربان صبحگاه
تسکین جان گرم دلان را کنیم سرد
چون دم برآوریم به دامان صبحگاه
سحرا که بر قوارهٔ سیمین مه کنیم
چون برکشیم سر ز گریبان صبحگاه
بهر بخور مجلس روحانیان عشق
سازیم سینه مجمر سوزان صبحگاه
گر چشم ما گلاب فشان شد عجب مدار
دلهای ماست آینهگردان صبحگاه
خاقانیا مرنج که سلطان گدات خواند
آری گدای روزی و سلطان صبحگاه
چون ژاله و صبا و شباهنگ همچنین
معزول روز باش و عملران صبحگاه
جیحون فشان ز اشک و سمرقند گیر از آه
تا ما نهیم نام تو خاقان صبحگاه
از دم سیاه کن رخ دیو سپید روز
چون دیو نفس توست سلیمان صبحگاه
میلی بساز ز آه وبزن بر پلاس شب
درکش به چشم روز به فرمان صبحگاه
از خوان دل به نزل سرای ازل درآی
بفرست زلهای سوی اخوان صبحگاه
یک گوش ماهیی بده از می که حاضرند
دریاکشان ره زده عطشان صبحگاه
ریزی بریز از آن می ریحانی سرشک
وز بوی جرعه کن دم ریحان صبحگاه
چون ماهی ار بریده زبانی دلت بجاست
دل در تو یونسی است زبان دان صبحگاه
بر شاه نیمروز کمین کن که آه توست
هر نیم شب کمانکش مردان صبحگاه
هر صبح فتح باب کن از انجم سرشک
بنشان غبار غصه به باران صبحگاه
چون بر بطت زبان چه بکار است بهتر آنک
چون نای بیزبان زنی الحان صبحگاه
گم کن زبان که مار نگهبان گنج توست
بر گنج خود تو باش نگهبان صبحگاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خاقانی در این قصیده سحرخیزی و شبزندهداری را سرچشمهٔ روزی معنوی، بزرگی و پادشاهی درونی میداند. او در بخش نخست با زبان «ما» از سحرخیزان سخن میگوید که در فقر، سلطان سحرند و از روزی آسمان بینیازند، و به پرسشهای مخاطب ناآگاه پاسخ میدهد. از بیت تخلص به بعد، خود را خطاب میکند: در روز گدا و در سحر سلطان است. سپس خود را به اشک و آه سحرگاهی، چیرگی بر دیو نفس و خاموشی زبان سفارش میکند.
هوش مصنوعی: دل ما از سفرهٔ سحرگاه تهمانده برمیگیرد و جان ما خاکی است که جرعهٔ بادهنوشان سحرخیز بر آن ریخته میشود؛ یعنی دل و جان ما از فیض سحر بهرهمند است.
هوش مصنوعی: جان ما از جام نیمهشب مانند نهنگی شد که دریا را سر میکشد، و دل ما مانند مورچهای شد که ریزههای سفرهٔ سحرگاه را میخورد.
هوش مصنوعی: عمری غربال کردیم و جستوجو کردیم تا سرانجام زر خالص و سنجیده را در ترازوی سحرگاه یافتیم.
هوش مصنوعی: چه بسیار گوهر و نقد گمشدهٔ مردان حق که رندانِ خاکبیز در میدان سحرگاه آن را یافتند.
هوش مصنوعی: وقتی حلقه بر درِ سحرگاه زدیم، بخت شتابان آمد و هفت در آسمان را به روی ما گشود.
هوش مصنوعی: زندگی با همین یک نفس سحرگاهی آمد و رفت؛ و ما دفتر کارنامهٔ خود را به دیوان سحرگاه بردیم.
هوش مصنوعی: اول شب مانند غلامی خدمتکار آمدیم، اما در پایان سحر به پادشاهی چون الب ارسلان رسیدیم.
هوش مصنوعی: بیآنکه آرزوی پادشاهی داشته باشیم، در زیر گلیم فقر بر درگاه کاخ سحرگاه کوس بزرگی میکوبیم.
هوش مصنوعی: مانند رستم تنها غوغا به پا میکنیم و زره افراسیاب را با تیر سحرگاه میدریم؛ یعنی با نیروی سحر بر دشمن نفس چیره میشویم.
هوش مصنوعی: نیمهشب از دور نقب میزنیم تا به گنجینهٔ پنهان سحرگاه راه یابیم.
هوش مصنوعی: بیترس از شمشیر و دار میگوییم که کیستیم: نقبزنان گنجینهٔ زیبارویان سحرگاه.
هوش مصنوعی: ما مانند خروس، صور بیدارکنندهٔ جانهای غافل هستیم و آهنگ و نوای سحرگاه را میشناسیم.
هوش مصنوعی: وقتی مهمان سحرگاه میشویم، هزاران جرعه به اندازهٔ همهٔ این تشت سبز آسمان مینوشیم.
هوش مصنوعی: هرچند دریایی از دست ساقی سحرگاه مینوشیم، آبروی خود را از دست نمیدهیم.
هوش مصنوعی: پرسیدی حال شما چگونه است و روزیتان چیست؛ ما پادشاهیم و روزی ما از خلوتگاه سحرگاه میرسد.
هوش مصنوعی: وقتی روزی فراوان سحرگاه را میبینیم، به هفت انبار علوفهٔ آسمان آتش میزنیم و از روزی فلک بینیاز میشویم.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی کدخدای روزگار از روزی ما به تو بدهد، نامهای گشوده به نشانی سحرگاه بگیر؛ یعنی دست به دامن سحر شو.
هوش مصنوعی: تو چگونه این معما را میفهمی، در حالی که هنوز الفبای مکتب سحرگاه را نیاموختهای؟
هوش مصنوعی: فروشندهٔ سرای جان و فراهمکنندهٔ ساز و برگ دلهای عاشق جز سحر کسی نیست؛ به جان تو و جان سحرگاه سوگند.
هوش مصنوعی: پرسیدی شما کیستید و چه مرغی هستید؛ ما سیمرغ نیمروز و سلیمان سحرگاهیم.
هوش مصنوعی: ما مرغان عرش هستیم که مرغان شبشناس و نغمهخوان سحر به دنبال بانگ ما میروند.
هوش مصنوعی: سحر شما فقط لحظهای است، اما هر دم ما هزار سحر است؛ هر پنج وقت نماز ما مانند سحر شده است.
هوش مصنوعی: دو سحر، یعنی صبح کاذب و صادق، برای ما دو عید است و جان ما مرغ فربهای است که برای قربانی سحرگاه آماده است.
هوش مصنوعی: وقتی در دامن سحر نفس برمیآوریم، به جانهای گرم و سوختهدل آرامش و خنکی میبخشیم.
هوش مصنوعی: وقتی از گریبان سحر سر برمیآوریم، چه افسونها که بر پارچهٔ سیمین ماه میکنیم و روشنی او را تحت تأثیر قرار میدهیم.
هوش مصنوعی: برای بخور مجلس روحانیان عشق، سینهٔ خود را آتشدان سوزان سحرگاه میکنیم.
هوش مصنوعی: تعجب نکن که چشم ما گلاب اشک میافشاند؛ دلهای ما آینهگردان سحرگاه است و با آینه، گلابافشانی همراه است.
هوش مصنوعی: ای خاقانی، رنجیده نشو که سلطان تو را گدا خواند؛ آری، تو در روز گدایی اما در سحرگاه سلطانی.
هوش مصنوعی: مانند ژاله و نسیم صبا و شباهنگ، در روز برکنار و بیکار باش و در سحرگاه سرگرم کار و فرمانروایی.
هوش مصنوعی: از اشک جیحونی روان کن و با آه سمرقند را بگیر تا تو را خاقان سحرگاه بنامیم.
هوش مصنوعی: با نفس سحری روی دیو سپید روز را سیاه کن؛ چون دیو، نفس توست و تو سلیمان سحرگاهی که بر آن چیرهای.
هوش مصنوعی: از آه میل سرمه بساز و آن را در پلاس سیاه شب بزن و به فرمان سحر به چشم روز بکش.
هوش مصنوعی: از سفرهٔ دل به مهمانی سرای ازل وارد شو و از آن روزی، سهمی برای برادران سحرخیز بفرست.
هوش مصنوعی: پیمانهای کوچک از باده بده، زیرا دریانوشانِ راهزده و تشنهٔ سحرگاه اینجا حاضرند.
هوش مصنوعی: اندکی از بادهٔ خوشبوی اشک بریز و با بوی آن جرعه، نفس سحرگاه را مانند ریحان معطر کن.
هوش مصنوعی: اگر مانند ماهی زبانت بریده است، دلت سالم است؛ دل تو مانند یونس در شکم ماهی است که زبان سحرگاه را میداند.
هوش مصنوعی: بر پادشاه نیمروز، یعنی خورشید یا قدرت روز، کمین کن؛ زیرا آه نیمهشب تو کمانداری از مردان سحرگاه است.
هوش مصنوعی: هر سحر با ستارگان اشک در باران را بگشا و غبار غم را با باران سحرگاه فرو بنشان.
هوش مصنوعی: چون مانند بربط هستی، زبان به چه کارت میآید؟ بهتر است مانند نی بیزبان نغمههای سحرگاه را بنوازی.
هوش مصنوعی: زبان را رها کن، زیرا زبان مانند ماری است که بر گنج تو نشسته است؛ خودت در سحرگاه نگهبان گنج خویش باش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
مانا دمید بوی گلستان صبح گاه
کاواز داد مرغ خوشالحان صبحگاه
خوش نغمهای است نغمهٔ مرغان صبح دم
خوش نعرهای است نعرهٔ مستان صبحگاه
وقتی خوش است و مرغ دل ار نغمهای زند
[...]
روشن ز نور صدق بود جان صبحگاه
بی وجه نیست چهره خندان صبحگاه
ز انجم سپهر زر همه شب جمع می کند
بهر نیاز مقدم سلطان صبحگاه
عمر ابد که یافت ز آب حیات، خضر
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.