خوبرویی را که هزار دانا از سودای او شیدا بود و هر لحظه بر سر کویش از آمد و شد سودائیان هزار غوغا، نوبت خوبی به سر آمد و نکبت زشتی از در و بام درآمد. عاشقان، بساط انبساط بازچیدند و پای اختلاط درکشیدند.
با یکی از ایشان گفتم: این همان یار است که پار بود، همان چشم و ابرو به جاست و همان لب و دهان برقرار، قامت از آن بلندتر است و تن از آن نیرومندتر. این چه وقاحت و بی شرمی است و بیوفایی و بی آزرمی که دامن صحبت ازو درچیدی و پای ارادت ازو درکشیدی؟
گفت: هیهات چه می گویی، آنچه دل می برد و هوش می ربود روحی بود در قالب تناسب اعضاء و نعومت بدن و لطافت جلد و ملایمت آواز دمیده، چون آن روح از این قالب مفارقت کرد با قالب مرده، چه عشق بازم و بر گل پژمرده چه نغمه آغازم.
گل رفت ز باغ، خار و خس را چه کنم؟
شه نیست به شهر در، عسس را چه کنم؟
خوبان قفسند و حسن خوبی طوطی
طوطی چو بپرید، قفس را چه کنم ؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این حکایت دربارهٔ زیبارویی است که عاشقان بسیار داشت، اما چون زیباییاش رفت، همه از او روی گرداندند. گوینده یکی از عاشقان را به بیوفایی سرزنش میکند، زیرا چهره و اندام یار همان است که بود. عاشق پاسخ میدهد که دلربایی از جانِ لطیفِ زیبایی بود که در آن کالبد دمیده شده بود و کالبدِ بیآن جان را دوستداشتنی نمیداند. رباعی پایانی همین سخن را با تمثیل گل و خار، شاه و نگهبان، و طوطی و قفس بیان میکند.
هوش مصنوعی: زیبارویی بود که هزار خردمند شیفتهٔ عشق او بودند و هر لحظه بر سر کوچهاش از رفتوآمد عاشقان هیاهویی برپا بود. دوران زیباییاش به پایان رسید و بدبختیِ زشتی از هر سو بر او رسید. عاشقان بساط شادی و گستاخی را برچیدند و از همنشینی با او کناره گرفتند.
هوش مصنوعی: گوینده به یکی از آن عاشقان گفت: این همان یار پارسال است؛ همان چشم و ابرو و همان لب و دهان را دارد و قدش بلندتر و تنش نیرومندتر شده است. این چه گستاخی و بیشرمی و بیوفایی است که از همنشینیاش دست کشیدی و از دوستیاش روی گرداندی؟
هوش مصنوعی: عاشق پاسخ داد: افسوس، چه میگویی! آنچه دل و هوش را میربود جانی بود که در کالبدِ اندامهای متناسب و تن نرم و پوست لطیف و آواز دلنشین دمیده شده بود. اکنون که آن جان از این کالبد جدا شده، با کالبدی مرده چگونه عشق بورزم و برای گلی پژمرده چه آوازی سر دهم؟
هوش مصنوعی: گل از باغ رفته است، با خار و خاشاکِ مانده چه کنم؟ پادشاه در شهر نیست، با شبگرد و نگهبانش چه کار دارم؟ یعنی اصلِ مطلوب از دست رفته و آنچه مانده بیارزش است.
هوش مصنوعی: زیبارویان مانند قفساند و زیباییِ آنان مانند طوطیِ درون آن. وقتی طوطی پرید، قفسِ خالی به چه کارم میآید؟
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.