گنجور

بخش ۳۸ - مقاله نهم در اشارت به صمت که سرمایه نجات و پیرایه رفع درجات است

 
جامی
جامی » هفت اورنگ » تحفة‌الاحرار
 

ای به زبان نکته گزار آمده

وی به سخن نادره کار آمده

نقطه نطق است تو را بر زبان

گشته از آن نقطه زبانت زیان

گر کنی آن نقطه ازین حرف حک

بر خط حکم تو نهد سر فلک

هر که درین گنبد نیلوفری

افکند آوازه نیکو فری

نیکویی فر وی از خامشیست

خامشیش تیغ جهالت کشیست

گفتن بسیار نه از نغزی است

ولوله طبل ز بی مغزی است

خم پر از باده تهی از صداست

چونکه تهی شد ز صدا پر نواست

در دلت از غیب گلی چون گشاد

از دم ناخوش مده آن را به باد

تا نه لبت بسته ز دعوی شود

کی دل تو مخزن معنی شود

غنچه که نبود به دهانش زبان

لعل و زرش بین گره اندر میان

سوسن رعنا که زبان آور است

کیسه تهی مانده ز لعل و زر است

منطق طوطی خطر جان اوست

قفل نه کلبه احزان اوست

زاغ که از گفتنش آمد فراغ

جلوه گر آنک به تماشای باغ

خست طبع است درین کهنه کاخ

حوصله تنگ و حدیث فراخ

چرخ بدین گردش دایم خموش

چرخه حلاج و هزاران خروش

رسته دندانت صفی بست خوش

پیش صف آمد لب تو پرده کش

کرده زبان تیغ پی یک سخن

چند شوی پرده در وصف شکن

گر چه سخن خاصیت زندگیست

موجب صد گونه پراکندگیست

زندگی افزای دل زنده را

ورد مکن قول پراکنده را

چشم برآمد شد انفاس دار

وین دو سه نو آمده را پاس دار

هر نفس از تو که هیولا وش است

قابل هر نقش خوش و ناخوش است

گر ز کرم نقش جمالش دهی

منقبت فضل و کمالش دهی

بر ورق عمر تو عنوان شود

فاتحه نامه احسان شود

ور ز سفه داغ قصورش کشی

در درکات شر و شورش کشی

خامه کش صفحه دین گرددت

میل زن چشم یقین گرددت

لب چو گشایی گرو هوش باش

ور نه زبان در کش و خاموش باش

هوش چه باشد ز خدا آگهی

آگهیی ز آفت غفلت تهی

دل چو شود ز آگهیت بهره مند

پایه اقبال تو گردد بلند

بر سخن بیهده کم شو دلیر

تا که ازان پایه نیفتی به زیر

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفتعلن مفتعلن فاعلن (سریع مطوی مکشوف) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام