باد بهشتست یا نسیم بهارست
بوی بهارست؟ نیست مشگ تتارست
برگ گلست این نه؟ چیست عارض دلبر
شاخ بنفشه است؟ نیست طره یارست
باغ چو فردوس پر ز نقش بدیعست
خاک چو ارژنگ پر ز نقش و نگارست
لاله همی می کشد بجام عقیقین
نرگس را از چه روی رنج خمارست
زاب بگل بر هزار نقش لطیفست
زابر بگل بر هزار گونه نگارست
لاله شکفته میان باغ تو گوئی
مجمر و مشگست یا نه خط و عذارست
گشت جهان از بهار همچو بهشتی
این چه جهانست یارب این چه بهارست
باغ کنایت ز روضه های بهشتست
شاخ حکایت ز جامه های فرشتست
خیز که از باغ بوی نسترن آمد
خیز که بر شاخ برگ یاسمن آمد
خاک بخندید باز و آتش گل را
از نفس باد آب در دهن آمد
بر رخ آب از نسیم صد گره افتاد
در سر زلف بنفشه صدشکن آمد
لاله سیراب باز در قدح آویخت
نرگس سرمست باز در چمن آمد
سرخ شد و خوی گرفت عارض لاله
کز ره دور آمد و بتاختن آمد
نرگس بگشاد بازدیده چو یعقوب
کش زدم باد بوی پیرهن آمد
شاخ برهنه دگر بحلیه درون شد
بلبل خاموش باز در سخن آمد
قدرت معبود پایدت که ببینی
سوی چمن شوبخانه درچه نشینی
باد بهار آمد و زگل خبر آورد
ابر ز بهر نثار او گهر آورد
بیعت با او بکرده اند ریاحین
نرگس آمد ز پیش و تاج زر آورد
شاخ بنفشه مگر بباغ تو گوئی
باز سر زلف سوی یکدیگر آورد
نیم شکفته بباغ لاله همانا
دست ز حناکنون مگر بدر آورد
باد مگر نافه های تبت بگشاد
ابر مگر رزمه های شوشتر آورد
گفتم با بید خنجر از چه کشیدی
گفت ندانی چنار دست برآورد
باد که چون او نسیم مشگ ختا نیست
شمه از بوی خلق خواجه ما نیست
صدر جهان رکن دین سپهر سعادت
آنکه مر او را مسلمست سیادت
هست محلش ز اوج چرخ فراتر
هست عطایش زابر و بحر زیادت
عقل ازو قاصرست وقت کفایت
چرخ ازو عاجزست گاه جلادت
ای دل پاک تو کرده علم بمونس
ای کف راد تو کرده جود بعادت
از فلکت بند کیست وزتو اشارت
از قدرت امتثال وز تو ارادت
مدحت تو لازم است همچو تلاوت
خدمت تو واجبست همچو عبادت
کلک نگیرد بنانت جز بفتاوی
لا نرود بر زبانت جز بشهادت
عقل خجل گشته از تو کان چه بیانست
کان بفغان آمده که آن چه بنانست
بی اثر نعمت تو نیست دهانی
بی کمر خدمت تو نیست میانی
در ره تو چرخ کیست حلقه بگوشی
بر در تو عقل کیست بسته دهانی
چون تو نخیزد بروزگار کریمی
چون تو نزاید ز چرخ پیر جوانی
از کرم تست تازه شاخ مروت
وز سخن تست زنده جان جهانی
کمتر لفظی ز تو ذخیره بحری
کمتر بخشش ز تو نهاده کانی
زود شود از صریر کلک تو پیدا
هر چه زاسرار غیب هست نهانی
چرخ چو حزمت ندیده سخت رکابی
دهر چو عزمت ندیده گرم عنانی
ای کف راد تو گشته ضامن ارزاق
وی بتو زنده شده مکارم اخلاق
مرکب اقبال تو همیشه بزین باد
پایه قدرت فراز چرخ برین باد
در خم چوگان حکم تو همه ساله
حلقه چرخ کبود و گوی زمین باد
حاجت ها شد روا و مشکلها حل
از سر کلک تو و همیشه چنین باد
روز تو مستغرق رعایت خلقست
عمر تو مقصور بر رعایت دین باد
در همه وقتی معین شرع رسولی
در همه حالت خدای یار و معین باد
بر عدوی تو فلک کشیده کمانست
بر نفس او اجل گشاده کمین باد
تا مدد دهر از شهور و سنینست
عمر تو افرون تر از الوف و مئین باد
روی تو میمون و روی بخت تو گلگون
بر عدوی تو ز دور چرخ شبیخون



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر با زبانی غنایی و ستایشی به وصف زیباییها و نعمتهای بهار میپردازد و به طرز استعاری به رکن الدین به عنوان یک شخصیت والا اشاره میکند. او به مقایسه باغی پر از گل و عطر بهشت با وجود رکن الدین میپردازد و صفات برجستهای همچون جود و علم او را تحسین میکند. در ادامه، با اشاره به نعمتهای او، نقش او در رفع مشکلات مردم و اهمیت خدماتش را نشان میدهد، تا جایی که شاعر میگوید مدح او واجب است و مانند عبادت است. در نهایت، او از قدرت و حکمت رکن الدین به عنوان محور خیر و صلاحِ جامعه سخن میگوید و آرزو میکند که او همیشه در اوج قدرت و محبت باقی بماند.
هوش مصنوعی: آیا این باد بهشت است یا نسیم بهار و بوی بهار؟ نه، این بوی خوش مشک تاتار است.
هوش مصنوعی: آیا این برگ گل است؟ نه، چهرهٔ معشوق است. آیا شاخهٔ بنفشه است؟ نه، گیسوی یار است.
هوش مصنوعی: باغ مانند بهشت پر از نقشهای تازه و شگفت است و خاک مانند ارژنگ مانی پر از نقش و نگار شده است.
هوش مصنوعی: لاله در جام عقیقیاش پیوسته شراب مینوشد؛ پس چرا نرگس، که ننوشیده، رنج خماری دارد؟
هوش مصنوعی: آب بر گل هزاران نقش لطیف پدید آورده و ابر نیز بر گل هزار گونه نگار نشانده است.
هوش مصنوعی: لالهٔ شکفته در میان باغ گویی آتشدانی است که مشک در آن میسوزد، یا چهرهای است که خطی سیاه بر آن روییده است.
هوش مصنوعی: جهان از بهار مانند بهشت شده است. خدایا، این چه جهان و چه بهار شگفتی است!
هوش مصنوعی: باغ نشانه و کنایهای از باغهای بهشت است و شاخههای آراسته حکایت از جامههای فرشتگان دارد.
هوش مصنوعی: برخیز که از باغ بوی گل نسترن رسیده و بر شاخهها برگ یاسمن روییده است.
هوش مصنوعی: خاک دوباره شکفت و خندید، و از دمیدن باد، دهان گل آتشینرنگ پر از آب و شبنم شد.
هوش مصنوعی: از وزش نسیم، بر روی آب صدها چین و موج افتاد و گیسوی بنفشه صدها پیچ و تاب گرفت.
هوش مصنوعی: لالهٔ پرآب و شاداب دوباره به جام شراب درآویخت و نرگس مست دوباره در چمن پیدا شد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ لاله سرخ شد و عرق کرد، گویی از راهی دور تاخته و شتابان آمده است.
هوش مصنوعی: نرگس مانند یعقوب دوباره چشم گشود، زیرا از دم باد بوی پیراهن (یوسف) به او رسید.
هوش مصنوعی: شاخهٔ برهنه دوباره به زیور برگ و شکوفه آراسته شد و بلبل خاموش باز به آواز درآمد.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی قدرت خداوند را ببینی، به سوی چمن برو؛ چرا در خانه نشستهای؟
هوش مصنوعی: باد بهاری آمد و خبر آمدن گل را آورد و ابر برای نثار کردن بر او مروارید باران آورد.
هوش مصنوعی: گیاهان خوشبو با گل، چون پادشاه، بیعت کردهاند و نرگس پیشاپیش آمد و تاج زرین آورد.
هوش مصنوعی: گویی شاخههای بنفشه در باغ، سرِ زلفهایشان را دوباره به هم نزدیک کرده و درهم پیچیدهاند.
هوش مصنوعی: لالهٔ نیمشکفته در باغ گویی اکنون دست حنابستهاش را بیرون آورده است.
هوش مصنوعی: گویا باد نافههای مشک تبت را گشوده و ابر بستههای پارچهٔ گرانبهای شوشتر را آورده است.
هوش مصنوعی: به بید گفتم چرا خنجر برگهایت را کشیدهای؟ گفت مگر نمیبینی که چنار دست (برگ پنجهمانند) خود را برای ستیز برآورده است؟
هوش مصنوعی: این باد، با آنکه هیچ نسیمی چون بوی مشک ختن آن نیست، تنها اندکی از بوی خوش خلق و خوی خواجهٔ ماست.
هوش مصنوعی: او صدر جهان و رکن دین و آسمان نیکبختی است؛ کسی که سروری برای او مسلم و پذیرفته است.
هوش مصنوعی: جایگاه و مقام او از بلندترین نقطهٔ آسمان هم بالاتر است و بخشش او از ابر و دریا بیشتر است.
هوش مصنوعی: عقل در کاردانی و تدبیر به پای او نمیرسد و آسمان در دلیری و توانایی در برابر او ناتوان است.
هوش مصنوعی: ای کسی که دل پاکت دانش را همدم و مونس خود کرده و دست بخشندهات بخشش را عادت همیشگی ساخته است.
هوش مصنوعی: فرمانبری و بهجا آوردن کار از آسمان و تقدیر است و اشاره و خواست از تو؛ یعنی تو اراده میکنی و آسمان و قضا فرمانت را اجرا میکنند.
هوش مصنوعی: ستایش تو مانند خواندن قرآن لازم است و خدمت کردن به تو مانند عبادت واجب است.
هوش مصنوعی: انگشتان تو قلم را جز برای نوشتن فتوا به دست نمیگیرند و واژهٔ «نه» جز در شهادت «لا اله الا الله» بر زبانت نمیآید؛ یعنی هرگز به کسی «نه» نمیگویی.
هوش مصنوعی: عقل از سخنوری تو شرمنده است و میگوید این چه بیانی است، و معدن از بخشندگی دست تو به فریاد آمده که این چه انگشتانی است.
هوش مصنوعی: هیچ دهانی نیست که از نعمت تو بهره نبرده باشد و هیچ کمری نیست که کمربند خدمت تو را نبسته باشد؛ همه از تو روزی میخورند و خدمتگزار تواند.
هوش مصنوعی: آسمان در راه تو جز غلامی حلقه به گوش نیست و عقل بر درگاه تو جز خاموشی بستهزبان نیست.
هوش مصنوعی: در روزگار بزرگواری بخشنده مانند تو پدید نمیآید و آسمان پیر جوانی مانند تو به دنیا نمیآورد.
هوش مصنوعی: شاخهٔ جوانمردی از بخشش تو تازه و شاداب است و جان مردم جهان از سخن تو زنده است.
هوش مصنوعی: کمترین سخن تو به ارزش گنجینهٔ یک دریا مروارید است و کمترین بخشش تو به اندازهٔ یک معدن است.
هوش مصنوعی: از صدای قلم تو هر رازی که در عالم غیب پنهان است بهزودی آشکار میشود.
هوش مصنوعی: آسمان سوارکاری استوارتر از دوراندیشی تو ندیده و روزگار تاختکنندهای شتابانتر از اراده و عزم تو ندیده است.
هوش مصنوعی: ای کسی که دست بخشندهات ضامن روزی مردم شده و خویهای نیک و بزرگواریها به وجود تو زنده شدهاند.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم اسب بخت و اقبال تو همیشه زینشده و آمادهٔ حرکت باشد و جایگاه قدر تو بالاتر از آسمان برین باشد.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم همیشه حلقهٔ آسمان کبود و گوی زمین در خم چوگان فرمان تو باشد؛ یعنی آسمان و زمین فرمانبر تو باشند.
هوش مصنوعی: بهوسیلهٔ قلم تو حاجتها برآورده و دشواریها گشوده شد و امید است همیشه چنین باشد.
هوش مصنوعی: روزگار تو سراسر صرف نگهداری و رسیدگی به مردم است؛ آرزو میکنم عمرت وقف پاسداری از دین باشد.
هوش مصنوعی: تو همواره یاور شریعت پیامبری؛ امید است خداوند در همه حال یار و یاور تو باشد.
هوش مصنوعی: آسمان بر دشمن تو کمان کشیده است؛ آرزو میکنم مرگ نیز برای جان او کمین گشوده باشد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که روزگار با ماهها و سالها ادامه دارد، عمر تو از هزاران و صدها سال بیشتر باشد.
هوش مصنوعی: آرزو میکنم چهرهات فرخنده و روی بختت شاداب و سرخ باشد و گردش آسمان بر دشمن تو شبیخون بزند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.