گفت با یزدان مه گیتی فروز
تاب من شب را کند مانند روز
یاد ایامی که بی لیل و نهار
خفته بودم در ضمیر روزگار
کوکبی اندر سواد من نبود
گردشی اندر نهاد من نبود
نی ز نورم دشت و در آئینه پوش
نی به دریا از جمال من خروش
آه زین نیرنگ و افسون وجود
وای زین تابانی و ذوق نمود
تافتن از آفتاب آموختم
خاکدانی مرده ئی افروختم
خاکدانی با فروغ و بی فراغ
چهرهٔ او از غلامی داغ داغ
آدم او صورت ماهی به شست
آدمی یزدان کشی آدم پرست
تا اسیر آب و گل کردی مرا
از طواف او خجل کردی مرا
این جهان از نور جان آگاه نیست
این جهان شایان مهر و ماه نیست
در فضای نیلگون او را بهل
رشتهٔ ما نوریان از وی گسل
یا مرا از خدمت او واگذار
یا ز خاکش آدم دیگر بیار
چشم بیدارم کبود و کور به
ای خدا این خاکدان بی نور به
از غلامی دل بمیرد در بدن
از غلامی روح گردد بار تن
از غلامی ضعف پیری در شباب
از غلامی شیر غاب افکنده ناب
از غلامی بزم ملت فرد فرد
این و آن با این و آن اندر نبرد
آن یکی اندر سجود این در قیام
کاروبارش چون صلوة بی امام
در فتد هر فرد با فردی دگر
هر زمان هر فرد را دردی دگر
از غلامی مرد حق زنار بند
از غلامی گوهرش ناارجمند
شاخ او بی مهرگان عریان ز برگ
نیست اندر جان او جز بیم مرگ
کور ذوق و نیش را دانسته نوش
مرده ئی بی مرگ و نعش خود بدوش
آبروی زندگی در باخته
چون خران با کاه و جو در ساخته
ممکنش بنگر محال او نگر
رفت و بود ماه و سال او نگر
روزها در ماتم یکدیگرند
در خرام از ریگ ساعت کمترند
شوره بوم از نیش کژدم خار خار
مور او اژدر گز و عقرب شکار
صرصر او آتش دوزخ نژاد
زورق ابلیس را باد مراد
آتشی اندر هوا غلطیده ئی
شعله ئی در شعله ئی پیچیده ئی
آتشی از دود پیچان تلخ پوش
آتشی تندر غو و دریا خروش
در کنارش مارها اندر ستیز
مارها با کفچه های زهر ریز
شعله اش گیرنده چون کلب عقور
هولناک و زنده سوز و مرده نور
در چنین دشت بلا صد روزگار
خوشتر از محکومی یک دم شمار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش ماه با خداوند شکوه میکند که روشنکردن زمینِ برده و ذلیل مایهٔ شرمساری اوست و میخواهد یا از خدمت آن معاف شود یا آدمی دیگر از خاک آن آفریده شود. سپس آثار بردگی شمرده میشود: مرگ دل، پیری در جوانی، پراکندگی ملت، بتپرستی و قناعت به خوراک. آنگاه دوزخی هولناک از آتش و مار و کژدم وصف میشود و در پایان نتیجه میگیرد که صد روزگار در چنین دشت بلا بهتر از یک دم بندگی است.
هوش مصنوعی: ماهِ روشنکنندهٔ جهان به خداوند گفت: پرتو من شب را مانند روز روشن میکند.
هوش مصنوعی: یاد روزگاری به خیر که هنوز شب و روزی نبود و من در باطن و نهان روزگار خفته بودم.
هوش مصنوعی: در آن هنگام در تاریکی وجود من ستارهای نبود و در سرشتم گردش و حرکتی وجود نداشت.
هوش مصنوعی: نه دشت و کوه از نور من آینهوار روشن بود و نه دریا از زیبایی من به خروش (جزر و مد) میآمد.
هوش مصنوعی: افسوس از این نیرنگ و جادوی هستی، و دریغ از این درخشیدن و شوقِ جلوهگری که نصیبم شد.
هوش مصنوعی: درخشیدن را از خورشید آموختم و خاکدانی مرده (زمین) را روشن کردم.
هوش مصنوعی: زمین خاکدانی است که روشنی دارد ولی آسودگی ندارد و چهرهاش از داغ بندگی و بردگی پر از زخم است.
هوش مصنوعی: آدمِ آن زمین مانند ماهی گرفتار قلّاب است؛ آدمی که خدا را میکُشد و آدم را میپرستد.
هوش مصنوعی: خدایا، از وقتی مرا گرفتار این عالم خاکی کردی، با گردیدن به دور زمین شرمسارم ساختی.
هوش مصنوعی: این جهان از نور جان بیخبر است و شایستهٔ آن نیست که ماه و خورشید بر آن بتابند.
هوش مصنوعی: زمین را در فضای کبود رها کن و پیوند ما نورانیان (ماه و اختران) را از آن بگسل.
هوش مصنوعی: یا مرا از خدمت به زمین معاف کن، یا از خاک آن آدمی دیگر و شایستهتر بیافرین.
هوش مصنوعی: بهتر است چشم بیدار و روشن من کبود و کور شود؛ خدایا، بهتر است این خاکدان بینور بماند.
هوش مصنوعی: بندگی و بردگی دل را در تن میمیراند و روح را باری بر دوش تن میسازد.
هوش مصنوعی: بردگی در جوانی ناتوانی پیری میآورد و شیر بیشه را به جانوری بیدندان و ناتوان بدل میکند.
هوش مصنوعی: بردگی جمع ملت را پراکنده و تکتک میکند و هر کس با دیگری در جنگ و ستیز است.
هوش مصنوعی: یکی در سجده است و دیگری در قیام؛ کار این ملت مانند نماز جماعتِ بیامام است که هماهنگی ندارد.
هوش مصنوعی: هر فردی با فرد دیگر درمیافتد و هر لحظه هر کس گرفتار دردی تازه است.
هوش مصنوعی: بردگی مردِ خداپرست را زنّاربند و بتپرست میکند و گوهر وجودش را بیارزش میسازد.
هوش مصنوعی: شاخهٔ وجود برده بیآنکه پاییزی آمده باشد از برگ برهنه است و در جانش جز ترس از مرگ چیزی نیست.
هوش مصنوعی: ذوقش کور است و نیش را نوش میپندارد؛ مردهای است بیآنکه مرده باشد و جنازهٔ خود را بر دوش میکشد.
هوش مصنوعی: آبروی زندگی را باخته و مانند خران به کاه و جو قناعت کرده است.
هوش مصنوعی: به ممکن و محال او بنگر و ببین ماه و سالش چگونه میگذرد (زندگیاش در ناتوانی و بیهودگی سپری میشود).
هوش مصنوعی: روزهای برده در سوگ یکدیگرند و در گذشتن از دانههای ریگ ساعت شنی هم کندتر و ناچیزترند.
هوش مصنوعی: سرزمینش شورهزاری است که از خارهای همچون نیش کژدم پر است و مورچهاش اژدها را میگزد و کژدم را شکار میکند.
هوش مصنوعی: باد تند آن سرزمین از نژاد آتش دوزخ است و برای کشتی شیطان باد موافق است.
هوش مصنوعی: آتشی است که در هوا میغلتد؛ شعلهای که در شعلهای دیگر پیچیده است.
هوش مصنوعی: آتشی است که جامهٔ تلخ دود پیچان پوشیده، با غرّشی چون تندر و خروشی چون دریا.
هوش مصنوعی: در کنار آن مارها با کفچههای زهرافشان با هم در ستیزند.
هوش مصنوعی: شعلهاش مانند سگ گزنده میگیرد؛ هولناک است، زنده را میسوزاند و نورش مرده است.
هوش مصنوعی: صد روزگار زیستن در چنین دشت بلایی را خوشتر از یک لحظه محکومی و بردگی بدان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.