بخش ۶ - دمیدن صبح تجلّی از افق هویّت ذات بر تنویر ظلمتکدهٔ انیّت جهان
فیض نخستین که فروغ وجود
برقع رخسار تجلّی گشود
از اثر پرتو آن نور غیب
جلوه ابداع برآمد ز جیب
عکس ازل، آینه سازی گرفت
نقش دویی، جلوه طرازی گرفت
صورت زیبای خرد شد پدید
حفظ احد، فاتحه بر وی دمید
راهنما شد به نزولی سُبُل
بر اثرش قافلهٔ جزء و کل
گرم تکاپوی وصول مراد
ذره و خور، رخت به صحرا نهاد
پای ز کاهل قدمی سست سیر
غلغله برخاست ازین کهنه دیر
غافل و آگاه گرفتند راه
روی به وحدتکدهٔ لاسواه
شیوهٔ هر یک، روش تازه ای
جنبش هر ذره به اندازه ای
جنبش این میلی و زان یک به خیف
سیر یکی کمّی و دیگر به کیف
جنبش وضعی ست یکی را دلیل
وادی أینیست یکی را، سبیل
مور ندارد قدم پیل رفت
زاغ نیارد روش کبک تفت
کوچه بسی باشد و صحرا یکی
قطره فزون از حد و دریا یکی
راه نوردان سبیل سفر
بر سه طریقند درین رهگذر
آن یکی از علم، معلم خطاب
وین ز تعلّم به سبیل صواب
قسم سوم، خرمگسان عتُل
گردن جان، داده به تعذیب غُل
صبح خرد چون عَلَم خود فراشت
نیل شقاوت به جبین، جهل داشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از آغاز آفرینش به زبان عرفانی و فلسفی سخن میگوید: نخستین فیض حق پرده از تجلی برداشت، دوگانگی پدید آمد و عقل اول راهنمای مراتب نزول هستی شد. سپس همهٔ موجودات، از ذره تا خورشید، هر یک به شیوه و اندازهٔ خود رو به سوی وحدت حق دارند؛ راهها بسیار و مقصد یکی است. در پایان رهروان سه گروه شمرده میشوند: عالمان معلم، متعلمان راهجو و نادانان ستیزهجو که در بند عذاباند و داغ شقاوت بر پیشانی دارند.
هوش مصنوعی: نخستین فیض الهی که روشنی هستی بود، پرده از چهرهٔ تجلی برداشت و ذات حق خود را آشکار کرد.
هوش مصنوعی: در اثر تابش آن نور پنهان، جلوهٔ آفرینش (ابداع، یعنی آفریدن بیماده و بیسابقه) از گریبان غیب سر برآورد.
هوش مصنوعی: بازتاب ازلی حق آینهای برای خود ساخت و نقش دوگانگی (خالق و مخلوق) آراسته و نمایان شد.
هوش مصنوعی: صورت زیبای عقل (عقل اول) پدید آمد و نگهداری خداوند یگانه بر او دمید و آغاز هستی او شد.
هوش مصنوعی: عقل راهنمای راههای فرود (مراتب نزول هستی) شد و کاروان اجزا و کل جهان در پی او روان گشت.
هوش مصنوعی: ذره و خورشید، یعنی همهٔ موجودات از کوچک تا بزرگ، با شور و تلاش برای رسیدن به مقصود بار سفر به صحرا بستند.
هوش مصنوعی: برخی با گامی سست و کاهلانه آرام میرفتند و از این جهان کهنه (دیر کهن) غوغا و هیاهو برخاست.
هوش مصنوعی: غافل و آگاه همه راه افتادند و روی به سرای وحدتی آوردند که جز او چیزی نیست.
هوش مصنوعی: هر یک شیوه و روش تازهای در رفتن داشت و حرکت هر ذره به اندازهٔ ظرفیت خودش بود.
هوش مصنوعی: حرکت یکی به میل و شوق و دیگری با بیم است؛ سیر یکی در کمیت است و دیگری در کیفیت.
هوش مصنوعی: برای یکی حرکت وضعی (چرخش در جای خود) راهنماست و برای دیگری راه، حرکت در مکان (أین) است.
هوش مصنوعی: مورچه توان گام برداشتن مانند فیل را ندارد و کلاغ نمیتواند مانند کبک تند و خوش بخرامد؛ هر کس به اندازهٔ خود میرود.
هوش مصنوعی: کوچهها و راهها بسیارند اما صحرا یکی است؛ قطرهها بیشمارند ولی دریا یکی است؛ یعنی راهها گوناگون و مقصد یگانه است.
هوش مصنوعی: رهروان این راه سفر، در این گذرگاه بر سه گروهاند.
هوش مصنوعی: گروه نخست از راه دانش، لقب آموزگار یافتهاند و گروه دوم با آموختن در راه درست گام برمیدارند.
هوش مصنوعی: گروه سوم مانند خرمگسهای درشتخو و ستمکارند که گردن جان خود را به غل عذاب سپردهاند.
هوش مصنوعی: وقتی صبح عقل پرچم خود را برافراشت، نادانی داغ و نشان بدبختی را بر پیشانی داشت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.