الهی بلبل این بوستانم
مکن عاجز ز وصف گل زبانم
درین گلشن که هم گل هست و هم خار
مرا هم جای ده، یک آشیان وار
ثنای گل نیاید گر ز دستم
سزاوار دعای خار هستم
شکفتن گر نیاموزد ز من گل
پریشانی دهم تعلیم سنبل
گران آید به گوش گل، گر آواز
به خاموشی شوم با غنچه دمساز
پرست از ناله مغز استخوانم
مکن خاموش چون سوسن، زبانم
ز وصف گل مگردان بینصیبم
بلند آوازه کن چون عندلیبم
چراغ لاله در باغم برافروز
سواد خط ریحانم درآموز
دلم از جلوه آن سرو کن شاد
که از قید تعلق گردم آزاد
نسیم سنبلی زن بر مشامم
که جز آشفتگی باشد حرامم
به روی سبزه چشمم ساز روشن
سرشکم را زمرد کن به دامن
چراغان کن ز روی غنچه باغم
به یک فانوس، بر کن صد چراغم
زلال ابر فیضی بر گلم ریز
سخن چون سبزه از خاکم برانگیز
به گوش گل رسان گفتار نغزم
ز گل معمور کن، چون غنچه، مغزم
بهاری سرو کلکم را عطا کن
بلندی را به فکرم آشنا کن
خزان را دور دار از لالهزارم
توانگر کن ز سامان بهارم
ازان شاخ گلم گلشن کن آغوش
که گل چینم چو گلبن از بر و دوش
چو گلبرگ از صبا بال و پرم ده
ز برگ گل چو شبنم بسترم ده
ز وصف گل چنان تر کن زبانم
که بلبل آید و بوسد دهانم
چو کردی در ازل گلشنپرستم
گل گلشنستایی ده به دستم
بر رویی ز گلبرگم به یاد آر
که بر یادش دمد از سینه گلزار
ز سنبل ده به گیسویی سراغم
وز آن گیسو، معطر کن دماغم
درِ وصف چمن بگشا به رویم
که جز حرف گل و سنبل نگویم
اثر در گوش گل ده یا ربم را
هزاری کن چو بلبل، منصبم را
کند چون عشوه نرگس هلاکم
نسازی غیر نرگسدان ز خاکم
مکن آزادم از قید و مینداز
که چون قمری کنم با طوق پرواز
مرا چون بید مجنون ساز شیدا
به گلشن دل تسلی کن ز صحرا
ز چاک سینه من بخیه بگسل
برآور غنچهوارم خرقه از دل
رسانیدم به وصف گل، سخن را
به فریادم رسان مرغ چمن را
تهیدست از در معنی مدارم
مکن همبیعت دست چنارم
مکن مغرور آزادی چو سروم
به سروی بنده گردان چون تذروم
به جوش آور بهاری از ضمیرم
که عرش و فرش را در لاله گیرم
به طرز حمد خویشم آشنا کن
زبانم را ثناگوی ثنا کن
نمک دارد تمنا، حسن داغم
به کشمیر ملاحت ده سراغم
درین بستانسرا گر بار یابم
ز صنعت ره به صنعتکار یابم
صفات باغبانم گر کند مات
فرستم بر جمال باغ، صلوات
به پای گل، چو گل در خون نشینم
به چشم از راه مرغان خار چینم
کنم در بوستان چون ناله بنیاد
در آید تا لب جدول به فریاد
رگ ابرست مغز استخوانم
سخن سبز آید از دل تا زبانم
نمیخواهم چو برگ لاله خامی
مسوزانم به داغ ناتمامی
مرا در سوختن دار آنچنان خوش
که سوزم، تا تواند سوخت آتش
خورم بر حرف رنگین چند افسوس؟
به زاغ کلک من ده بال طاووس
ز آب چشمهای پر کن سبویم
که خضرستان شود هر تار مویم
درین گلشن چنان کن روشناسم
که رنگ گل کند بلبل قیاسم
می عرفان خویشم در گلو کن
ز می، بگسسته رنگ را رفو کن
بدار آیینه چون طوطی به رویم
تو سر کن حرف، تا من هم بگویم
پریشانتر کن از گیسوی سروم
که سازد آشیان بر سر تذروم
ز مهر گوهرم بگذار دلسرد
برآر از شبنمستان صدف، گرد
ز کلکم آن حلاوت ده رقم را
که از شهدش گلو سوزد قلم را
ز دل شوری برانگیز از خروشم
میاور بی نمک چون می به جوشم
ز مژگان ترم در جوی کن آب
مکُش در دیده اشکم را چو سیماب
ز پرواز هوس بشکن پرم را
هواخواه محبت کن سرم را
گلی زین بوستانم کن کرامت
که باشم مست بویش تا قیامت
دماغم را ز جام فیض، تر کن
پس آنگه فیضجویان را خبر کن
مرا فیض تو در کارست، در کار
تو هم قفل از در نابسته بردار
به زلف سنبلم بوی ثنا ده
گلم را رنگ نعت مصطفی ده
دلیرم کن به نعت شاه لولاک
کلامم را ز حرف غیر کن پاک
روان کن آبی از نعتش به جویم
که دست از هرچه غیر وی بشویم
ز گل، روی پیمبر ده به یادم
به سنبل زان دو گیسو ساز شادم
ز مهرش چون سرشتی خاک پاکم
به مهرش باز بسپاری به خاکم
پی نعت نبی، کج نه کلاهم
در اقلیم سخن کن پادشاهم
بود کشمیر آغاز کلامم
که چون کشمیرماند سبز، نامم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به ستایش گل و نعت پیامبر میپردازد و ابراز میکند که همانند بلبل و گل، در جستجوی زیبایی و محبت است. او خود را در باغی میبیند که پر از گل و خار است و از خداوند میخواهد که او را در این مسیر یاری کند. شاعر آرزو دارد که سخنانش همچون زهرهای زیبا و دلنشین به گوش گل برسد و دل او را شاد کند. در طول شعر، او به آزادگی و پرواز روح اشاره میکند و دوست دارد با عشق و محبت در این بستان بماند و از نعمتهای الهی بهرهمند شود. نعت پیامبر در انتهای شعر به او حس عظمت و معنویت میبخشد و او را دعوت به یادآوری عظمت و زیبایی میکند.
هوش مصنوعی: خدایا، من بلبل این باغم؛ زبانم را از ستایش گل ناتوان مکن. شاعر خود را بلبلی میداند که میخواهد زیبایی آفرینش را بستاید.
هوش مصنوعی: در این باغ که هم گل دارد و هم خار، به من نیز جایی به اندازهٔ یک آشیانه ببخش.
هوش مصنوعی: اگر از عهدهٔ ستایش گل برنیایم، سزاوارم که دستکم خار را دعا کنم؛ یعنی کمترین جایگاه نیز برایم بس است.
هوش مصنوعی: اگر گل شکفتن را از من نیاموزد، دستکم پریشانی را به سنبل یاد میدهم. شاعر میگوید یا شادی و شکفتگیاش سرمشق است یا پریشانیاش.
هوش مصنوعی: اگر آواز من بر گوش گل سنگین آید، مانند غنچه خاموش میشوم و با او همدم میگردم.
هوش مصنوعی: مغز استخوانم پر از ناله است؛ پس زبانم را مانند سوسن خاموش مکن. سوسن را با وجود زبانهای بسیار خاموش میدانستند.
هوش مصنوعی: مرا از ستایش گل بیبهره مگذار و مانند بلبل بلندآوازهام کن.
هوش مصنوعی: چراغ لاله را در باغ من روشن کن و خواندن خط ریحان را به من بیاموز. «ریحان» هم گیاه است و هم نام یکی از خطها، و مراد آموختن هنر سخن و نوشتن است.
هوش مصنوعی: دلم را با جلوهٔ آن سرو شاد کن تا از بند وابستگیها آزاد شوم. سرو در شعر فارسی نماد آزادگی است.
هوش مصنوعی: بوی سنبل را به مشامم برسان تا جز آشفتگی و شیدایی چیزی بر من روا نباشد.
هوش مصنوعی: چشمم را با دیدن سبزه روشن کن و اشکم را در دامنم مانند زمرد سبز و گرانبها گردان.
هوش مصنوعی: باغم را با چهرهٔ غنچه چراغانی کن و با یک فانوس صد چراغ برایم برافروز. غنچه به فانوس تشبیه شده است.
هوش مصنوعی: آب زلال ابر فیض و بخشش را بر گِل وجودم بریز تا سخن مانند سبزه از خاکم بروید.
هوش مصنوعی: سخن نغز مرا به گوش گل برسان و مغز و اندیشهام را مانند درون غنچه از گل آباد و پر کن.
هوش مصنوعی: به سرو قلمم بهاری ببخش و اندیشهام را با بلندی آشنا کن؛ یعنی قلمم را پربار و فکرم را والا گردان.
هوش مصنوعی: خزان را از لالهزارم دور نگه دار و مرا از سرمایه و ساز و برگ بهار توانگر کن.
هوش مصنوعی: آغوشم را با آن شاخ گل گلستان کن تا مانند بوتهٔ گل از بر و دوش خود گل بچینم.
هوش مصنوعی: مانند گلبرگ از نسیم صبا به من بال و پر بده و مانند شبنم بستری از برگ گل برایم فراهم کن.
هوش مصنوعی: زبانم را چنان با ستایش گل تازه و شیرین کن که بلبل بیاید و دهانم را ببوسد.
هوش مصنوعی: چون از روز ازل مرا دوستدار گلشن آفریدی، گلِ ستایش گلشن را هم به دستم بده؛ یعنی توان وصف باغ را به من عطا کن.
هوش مصنوعی: از گلبرگهایم چهرهای را به یادم بیاور که از یاد آن، گلزاری از سینهام بروید. مراد یاد چهرهٔ محبوب است.
هوش مصنوعی: خدایا، از راه سنبل مرا به گیسوی یاری راهنمایی کن و با بوی آن گیسو مشامم را خوشبو گردان.
هوش مصنوعی: درِ وصف باغ و چمن را به رویم باز کن تا جز سخن از گل و سنبل چیزی نگویم.
هوش مصنوعی: خدایا، به «یا رب» گفتنم در گوش گل اثر ببخش و مرا مانند بلبل به مقام «هزار» (هزاردستان) برسان.
هوش مصنوعی: چون ناز و کرشمهٔ چشم نرگسگون مرا میکشد، پس از مرگ از خاک من چیزی جز گلدان نرگس نساز.
هوش مصنوعی: مرا از بند عشق رها نکن و از چشم خود مینداز تا مانند قمری با طوق بندگی بر گردن پرواز کنم.
هوش مصنوعی: مرا مانند بید مجنون شیدا و دیوانه کن و دلم را که به صحرا گرایش دارد، در باغ آرام کن.
هوش مصنوعی: بخیه را از چاک سینهام بگشای و مانند غنچه که پوستهاش را میشکافد، خرقه را از دلم بیرون آور تا دلم بشکفد.
هوش مصنوعی: سخنم را به وصف گل رساندم؛ اکنون بلبل چمن را به یاری و همنوایی با فریادم بفرست.
هوش مصنوعی: مرا از گنج معنا تهیدست نگذار و مانند چنار که برگش به دست گشوده و خالی میماند، همپیمان تهیدستی مکن.
هوش مصنوعی: مرا مانند سرو به آزادی مغرور نکن، بلکه همچون تذرو (قرقاول) دلبستهٔ و بندهٔ سروقامتی گردان.
هوش مصنوعی: از درون من بهاری بجوشان تا آسمان و زمین را در لاله فروپوشانم.
هوش مصنوعی: مرا با شیوهٔ ستایش خودت آشنا کن و زبانم را گویای ستایش شایستهٔ تو گردان.
هوش مصنوعی: زیبایی داغ عشقم آرزوی نمک دارد؛ پس مرا به کشمیرِ ملاحت و نمکینی راه بنما.
هوش مصنوعی: اگر به این بوستانسرای جهان راه یابم، از آفریدهها راهی به آفریدگار پیدا میکنم.
هوش مصنوعی: اگر صفات باغبانِ آفرینش مرا حیران کند، بر زیبایی باغ صلوات و آفرین میفرستم.
هوش مصنوعی: به پای گل، مانند گل سرخ در خون مینشینم و با مژگانم خار را از سر راه پرندگان برمیچینم.
هوش مصنوعی: چون در بوستان ناله سر دهم، جوی آب نیز تا لب خود به فریاد و خروش میآید.
هوش مصنوعی: مغز استخوانم مانند رگهٔ بارانزای ابر است و سخن از دل تا زبانم سرسبز و تازه بیرون میآید.
هوش مصنوعی: نمیخواهم مانند برگ لاله ناپخته و خام بمانم؛ مرا با داغی ناقص و نیمسوز نسوزان.
هوش مصنوعی: مرا در سوختن عشق چنان خرسند نگه دار که تا جایی که آتش توان سوزاندن دارد، بسوزم.
هوش مصنوعی: تا کی بر سخنان رنگین دیگران افسوس بخورم؟ خدایا، به قلم سیاه من که چون زاغ است بالهای رنگارنگ طاووس ببخش تا سخنم رنگین و زیبا شود.
هوش مصنوعی: سبوی مرا از آب چشمهٔ زندگانی پر کن تا هر تار مویم از آن سرسبز و جاودان شود، مانند سرزمین خضر.
هوش مصنوعی: مرا در این گلشن چنان آبرومند و شناختهشده کن که بلبل مرا همرنگ و همانند گل بپندارد.
هوش مصنوعی: شراب معرفت خودت را به گلویم بریز و با این شراب، رنگِ رفته و پریدهٔ چهرهام را دوباره بازگردان.
هوش مصنوعی: مانند کسی که در برابر طوطی آینه میگیرد تا سخن گفتن بیاموزد، تو آینه را در برابرم بگیر و سخن را آغاز کن تا من هم از تو بیاموزم و بگویم.
هوش مصنوعی: شاخههای سرو مرا از گیسو هم پریشانتر و انبوهتر کن تا تذرو (قرقاول) بر سرش آشیانه بسازد؛ یعنی شعرم را چنان پربار کن که دلها در آن آرام گیرند.
هوش مصنوعی: دلم را از دلبستگی به گوهر و مال دنیا سرد کن و از شبنمزارِ صدف (که گوهر میپرورد) گرد برانگیز؛ یعنی مرا از جواهر و ثروت بینیاز کن.
هوش مصنوعی: به نوشتهٔ قلمم چنان شیرینی ببخش که از شدت شیرینیاش گلوی خودِ قلم بسوزد.
هوش مصنوعی: از دلم شور و هیجانی برانگیز که در فریادم آشکار شود؛ مرا مانند شرابی بینمک و بیشور به جوش نیاور.
هوش مصنوعی: از مژگان خیسم اشک را چون آب در جوی روان کن و اشکم را مانند جیوه در چشمم حبس و خشک نکن.
هوش مصنوعی: بال پرواز مرا به سوی هوسها بشکن و سرم را خواستار و هوادار محبت و عشق کن.
هوش مصنوعی: از این بوستان گلی به من عطا کن که تا روز قیامت از بوی آن مست باشم.
هوش مصنوعی: مغز و جانم را از جام فیض و بخشش خودت سیراب کن، و سپس جویندگان فیض را از آن آگاه کن تا از من بهره ببرند.
هوش مصنوعی: من سخت به فیض تو نیازمندم؛ تو هم قفل را از دری که هرگز بسته نبوده است بردار و درِ لطفت را بر من بگشا.
هوش مصنوعی: به گیسوی سنبلِ سخنم بوی ستایش خداوند ببخش و به گل شعرم رنگ ستایش پیامبر اکرم بده.
هوش مصنوعی: مرا در ستایش پیامبر، شاهی که جهان به خاطر او آفریده شد (اشاره به حدیث لولاک)، دلیر کن و سخنم را از یاد و ستایش دیگران پاک گردان.
هوش مصنوعی: از ستایش پیامبر آبی در جوی سخنم روان کن تا با آن دست از هر چه جز اوست بشویم.
هوش مصنوعی: با دیدن گل، روی پیامبر را به یادم بیاور و با دیدن سنبل، از یاد آن دو گیسوی او شادم کن.
هوش مصنوعی: همانگونه که خاک پاک مرا با محبت او سرشتی، هنگام مرگ نیز با همان محبت مرا به خاک بسپار.
هوش مصنوعی: به سبب ستایش پیامبر کلاهم را کج بگذار (مرا سربلند و مغرور کن) و در سرزمین سخن پادشاهم گردان.
هوش مصنوعی: آغاز سخنم وصف کشمیر است تا نامم مانند کشمیر همیشه سرسبز و ماندگار بماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.