چو آمد سوی باغ بیگمآباد
صبا در رعشه جاوید افتاد
ز بس دهشت، درین پاکیزه گلشن
نگیرد یاسمن را خار، دامن
گل آن باغ را از بس حیا بود
نگاه نرگسش بر پشت پا بود
برون ناید ز کاخ از شرمساری
نسازد غنچه را تا گل عماری
نچیند باغبان اینجا گل از بار
که یاد چیدن گل، بردش از کار
نباشد جز گل شببو درین باغ
نسیم صبحدم گو داغ شو، داغ
چه رنگ است ارغوان این چمن را
که رنگین میکند حرفش سخن را
صبا را سنبلش کی میدهد باج
پریشانی ز دلها کرده تاراج
به دامن سایه خود چیده از خاک
حلال لاله بادا دامن پاک
عذار سبزه این باغ خرم
عرقناک است روز و شب ز شبنم
ز بس درس ادب گوید ادیبش
بود در پرده صوت عندلیبش
چه حرف غنچه میکردم زبانزد
زبانم دامن دل بر میان زد
به گرد این چمن، بی منت خار
تماشایی ز مژگان کرده دیوار
درین بستانسرا از سرو و شمشاد
ز هر جانب عیان صد محشرآباد
ز بس گیسوی سروش بود پرتاب
به گردن قمریان را طوق شد آب
ز سروش سایه کی میریخت بر خاک؟
قیامت قامتش میبیخت بر خاک



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مثنوی در وصف باغ بیگمآباد است که از نامش پیداست به بانویی از خاندان شاهی تعلق داشته است. شاعر همهچیز باغ را با مضمون شرم و حجاب و حرمت وصف میکند: صبا میلرزد، خار دامن یاسمن را نمیگیرد، نرگس سر به زیر است، گل در کجاوهٔ غنچه میماند و آواز بلبل در پرده است. در پایان، از قامت سرو و شمشاد سخن میگوید که با بازی میان قامت و قیامت، در باغ غوغا به پا کرده است.
هوش مصنوعی: وقتی باد صبا به باغ بیگمآباد رسید، از هیبت و شکوه آن برای همیشه به لرزه افتاد.
هوش مصنوعی: در این گلستانِ پاک، از بس ترس و حرمت حاکم است، خار جرئت نمیکند دامن یاسمن را بگیرد.
هوش مصنوعی: گلهای این باغ چنان شرم و حیا داشتند که نرگس همیشه سر به زیر بود و چشمش به پشت پای خودش بود.
هوش مصنوعی: گل از شرم از کاخ خود بیرون نمیآید، مگر آنکه غنچه را برای خود کجاوهای سرپوشیده کند؛ یعنی گل حتی در شکفتن هم پوشیده میماند.
هوش مصنوعی: باغبان اینجا گل از شاخه نمیچیند، چون تنها فکرِ چیدن گل از هیبت این باغ او را از کار انداخت و بیتوان کرد.
هوش مصنوعی: در این باغ جز گل شببو نیست که فقط شبها بوی خود را میپراکند؛ پس نسیم صبحگاهی که از آن بیبهره است، بگذار از حسرت بسوزد.
هوش مصنوعی: ارغوان این باغ چه رنگ زیبایی دارد که حتی سخن گفتن از آن، کلام را رنگین و دلنشین میکند.
هوش مصنوعی: سنبل این باغ کی به باد صبا باج میدهد و تسلیم آن میشود؟ او خود پریشانی را از دلها به غارت برده است و پریشانکنندهٔ دلهاست.
هوش مصنوعی: لاله سایهٔ خود را از روی خاک جمع کرده و در دامن خود گرفته است تا دامنش آلوده نشود؛ دامن پاک بر لاله حلال و گوارا باد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ سبزههای این باغ سرسبز، شب و روز از شبنم خیس است، گویی از شرم عرق کرده است.
هوش مصنوعی: آموزگار این باغ چنان درس ادب میدهد که آواز بلبلش هم در پرده و پوشیده است؛ «پرده» هم به معنای حجاب و هم به معنای پردهٔ موسیقی است.
هوش مصنوعی: وقتی خواستم سخن از غنچه را بر زبان آورم و مشهور کنم، زبانم دامن دل را به کمر زد و آمادهٔ کار شد.
هوش مصنوعی: گرداگرد این باغ به خار نیازی نیست؛ مژگان تماشاگرانی که به آن خیرهاند، خود دیواری برایش ساخته است.
هوش مصنوعی: در این باغ، از قامت سرو و شمشاد، از هر طرف صدها صحنهٔ قیامت و غوغا پدید آمده است؛ اشاره به همآوایی قامت و قیامت.
هوش مصنوعی: از بس گیسوی سرو این باغ پرپیچوتاب بود، آب جوی به شکل طوقی بر گردن قمریان درآمد؛ یعنی قمریان دلباختهٔ آن شدند.
هوش مصنوعی: سرو این باغ کی بر زمین سایه میانداخت؟ قامتش به جای سایه، قیامت و آشوب را بر خاک میبیخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.