بخش ۲۳ - فصل (خیر تمامترین علم است و شر تمامترین جهل)
بدان که هرچه خلق آن را خیر داند از سه حال بیرون نبود: یا خوش است در حال یا سودمند است در مستقبل یا نیکوست در نفس خویش. و هر چه آن را شر دانند یا ناخوش است در وقت یا زیانکار است در مستقبل یا زشت است در نفس خویش. پس خیر تمامترین آن است که این همه در وی جمع است که هم خوش است و هم نیکو و هم سودمند است و این نیست مگر علم و حکمت.
و شر تمامترین جهل است که هم ناخوش است و هم زشت و هم ریانکار. و بدان که هیچ چیز از علم خوشتر نیست لکن نزدیک کسی که دل وی بیمار نبود. و بدان که جهل درد کند در حال ناخوش بود که هر که چیزی نداند و خواهد که داند درد جاهلی خویش می باید و جهل زشت است ولکن این زشتی در وی ظاهر نیست اما در درون دل است که صورت دل را کوژ گرداند. و این از زشتی ظاهر زشت تر است.
و چیز بود که نافع بود ولکن ناخوش بود چون بریدن انگشت از بیم آن که دست تباه شود. و چیز بود که از وجهی سود دارد و از وجهی زیان، چون کسی که مال به دریا اندازد و چون کشتی غرقه خواهد شد تا خویشتن سلامت یابد.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: متن بیان میکند که هر چیزی که انسان آن را خیر بداند، ممکن است در یکی از سه حالت باشد: یا در آن لحظه خوشایند است، یا در آینده سودمند خواهد بود، یا خود به ذات نیکو است. در مقابل، چیزهایی که شر محسوب میشوند، یا در حال حاضر ناخوشایند هستند، یا در آینده زیانبار خواهند بود، یا ذاتاً زشت هستند. در این راستا، بهترین خیر، علم و حکمت است که تمامی ویژگیهای خوب را دارد. از سوی دیگر، شر به دلیل جهل به وجود میآید که هم ناخوشایند و هم زشت است. جهل در ظاهر ممکن است خود را نشان ندهد، اما در باطن آسیب میزند. همچنین، برخی از کارها ممکن است نافع باشند اما ناخوشایند به نظر آیند، مانند بریدن انگشت برای حفظ سلامتی دست. در نهایت، تصمیماتی وجود دارند که از یک سو سودمند و از سوی دیگر زیانبار هستند، مانند انداختن پول در دریا برای نجات از غرق شدن.
هوش مصنوعی: هر چیزی که مردم آن را خوب میدانند، از سه حالت خارج نیست: یا در حال حاضر خوشایند است، یا در آینده سودمند خواهد بود، یا به ذات خود خوب است. و هر چیزی که مردم آن را بد میدانند، یا در حال حاضر ناخوشایند است، یا در آینده ضرر خواهد داشت، یا به ذات خود زشت است. بنابراین، بهترین چیز آن است که همه این ویژگیها را داشته باشد؛ یعنی هم خوشایند، هم نیکو و هم سودمند باشد و آن چیزی نیست جز دانش و حکمت.
هوش مصنوعی: جهل، بدترین نوع نادانی است که هم ناخوشایند و هم زشت و هم ریاکارانه به نظر میرسد. باید دانست که هیچ چیز از علم خوشایندتر نیست، به شرطی که قلب انسان بیمار نباشد. جهل باعث درد میشود و کسی که نمیداند و میخواهد بداند، باید دردی که به خاطر نادانیاش دارد را تحمل کند. هرچند جهل ظاهرا زشت به نظر نمیرسد، ولی درون دل انسان را خراب میکند و شکل واقعی دل را دگرگون میسازد. این نوع زشتسویی، از زشتی ظاهری هم بدتر است.
هوش مصنوعی: چیزهایی وجود دارند که مفید هستند اما به دلایلی ناخوشایند به نظر میرسند، مانند بریدن انگشت به خاطر جلوگیری از آسیب بیشتر به دست. همچنین، مواردی وجود دارند که هم سود و هم زیان دارند، مانند فردی که برای نجات خود، مالش را به دریا میاندازد ولی میداند که این کار ممکن است باعث غرق شدن کشتی شود.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.