چون بدانستی که علم و معرفت خوش است، شک نیست که بعضی از علوم خوشتر است که هر چند معلوم بزرگتر و شریفتر، علم وی خوشتر که علم نهادن شطرنج از علم باختن شطرنج خوشتر و علم سیاست ممکلت و وزارت از علم درزی و برزگری خوشتر. پس علم معانی شرع و اسرار آن از علم نحو و لغت خوشتر و اسرار کار وزیر در وزارت بدانستن از دانستن کارهای اهل بازار خوشتر. و اسرار سلطان دانستن از اسرار وزیر دانستن خوشتر.
پس هر چند معلوم شریفتر علم وی لذیذتر خوشتر. پس نگاه کن که در وجود هیچ چیز شریفتر و عظیم تر و با کمال تر و با جلال تر از خداوند عالم که آفریدگار همه کمالها و جمالها وی است هست؟ و تدبیر هیچ سلطان در نگاهداشت مملکت خود چون تدبیر وی در ملوک آسمان و زمین و نظام کار این جهان؟ و هیچ حضرت نیکوتر و باکمال تر از حضرت الهیت هست؟ پس چگونه ممکن بود که نظاره چیز خوشتر از نظاره این حضرت باشد، اگر کسی را چشم آن باشد یا دانستن اسرار مملکتی خوشتر از دانستن اسرار این مملکت باشد؟
پس بدین معلوم شد که معرفت حق تعالی و معرفت صفات وی و معرفت ملکوت و مملکت وی و معرفت اسرار الهیت وی از همه معرفتها خوشتر. که معلوم این معرفت از همه شریفتر، و این گفتن لحن است و خطا که هیچ چیز دیگر را چون با وی اضافت کنی استحقاق آن نماند که شریف گویی یا توانی گفتن که این شریفتر، پس عارف در این جهان همیشه در بهشتی باشد که «عرضها کعرض السموات و الارض» بلکه بیشتر بود که پهنای آسمان و زمین متناهی است و میدان معرفت متناهی نیست. و بستانی که تماشاگاه عارفان است کناره ندارد و آسمان و زمین کناره دارد و میوه های این بستان نه مقطوع بود و نه ممنوع بلکه بر دوام و «قطوفها دانیه» بود که نزدیک تر از چیزی که هم از ذات وی بود چه باشد؟ و مزاحمت و غل و حسد را بدین راه نبود. که هر چند عارف بیشتر بود انس بیشتر باشد و چنین بهشت بود که به بسیاری اهل وی تنگ نشود بلکه فراخ تر شود.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این متن، نویسنده به اهمیت و برتری علم و معرفت میپردازد و بیان میکند که برخی علوم از دیگران ارزشمندتر و خوشایندتر هستند. برای مثال، علم سیاست و معانی شرع را بر علمهای دیگر مانند درزی و برزگری برتر میداند. او توضیح میدهد که شناخت حق تعالی و صفات او از هر دانشی دیگر مهمتر و لذتبخشتر است و هیچ چیزی در عالم شریفتر از خداوند نیست. نویسنده به بهشت عارفان اشاره میکند که از نظر وسعت و نعمتها هیچ محدویتی ندارد و هر چه عارفان در آن بیشتر شوند، بهشت هم وسیعتر خواهد شد. به عبارت دیگر، معرفت الهی باعث پرورش و آرامش روحی میشود و عارفان در زندگی میتوانند از این برخورداری لذت ببرند.
هوش مصنوعی: وقتی که فهمیدی علم و دانش خوب است، میتوان گفت که برخی علوم از بقیه مطلوبتر هستند. هرچه علم بالاتر و ارزشمندتر باشد، لذتی که از آن میبری بیشتر خواهد بود. بهعنوان مثال، دانستن نحوه گذاشتن مهرههای شطرنج از دانستن شیوه باختن در آن، لذتبخشتر است. همچنین، علم سیاست و وزارت نسبت به دانشهای مربوط به کارهای روزمره همچون خیاطی و کشاورزی برتری دارد. به همین ترتیب، فهم معانی و اسرار شرع از دانش نحو و زبان ارزشمندتر است و آگاهی از کارهای وزیر در وزارت از دانستن جزئیات مربوط به کارهای بازار مطلوبتر است. همچنین، دانستن اسرار پادشاه از آگاهی نسبت به اسرار وزیر مهمتر است.
هوش مصنوعی: به هر حال، دانستن مقام والای خداوند لذتبخشتر و شیرینتر است. حال باید توجه کرد که آیا در وجود چیزی شریفتر، بزرگتر، کاملتر و باعظمتتر از خداوندی که خالق همه خوبیها و زیباییهاست، وجود دارد؟ آیا تدبیر هیچ پادشاهی در نگهداری مملکتش به اندازه تدبیر خداوند در امور آسمانها و زمین و نظارت بر این جهان اهمیت دارد؟ آیا وجود هیچکس نیکوتر و با کمالتر از خداوند ممکن است؟ بنابراین چگونه میتواند مشاهده چیزی از آنچه که خداوند است، خوشایندتر باشد، اگر کسی توانایی دیدن آن را داشته باشد، یا اینکه دانستن رازهای یک سرزمین به اندازه دانستن رازهای این جهان ارزشمند باشد؟
هوش مصنوعی: از این رو روشن میشود که شناخت خداوند و آشنایی با صفات او، همچنین شناخت ملکوت و مملکت او و اسرار الهیاش از همه نوع شناختها ارزشمندتر و دلپذیرتر است. این شناخت از هر چیز دیگری برتر است و هیچچیز را نمیتوان به درستی با آن مقایسه کرد. عارفان در این دنیا، همیشه در بهشتی خواهند بود که وسعتش فراتر از آسمانها و زمین است، زیرا وسعت معرفت نامحدود است. باغی که عارفان در آن به تماشا مشغولند، پایانی ندارد و میوههای آن نه تنها محدود و ممنوع نیست، بلکه همیشه در دسترس است. این میوهها به آنچنان نزدیکیاند که نمیتوان چیزی نزدیکتر از ذات خود خداوند تصور کرد. همچنین در این جهان، از مزاحمت و حسد خبری نیست. به همین دلیل، هرچه عارفان بیشتر باشند، جمعیت در این بهشت تنگ نمیشود بلکه برعکس، این فضا برای آنها وسیعتر میگردد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.