گشت کوه و باغ در زیر گل بیجاده رنگ
ساق و سم از گل چریدن کرد چون بیجاده رنگ
ارغوان آمد بجای شنبلید زرد گون
لاله های باده رنگ آمد بجای باد رنگ
خوش بود خوردن کنون با دوستان در بوستان
باده های لاله گون در لاله های باده رنگ
تا بدید از باد نیسان خاک گلزاری بود
ز آب آذرگون کند دل مرد دانا آذرنگ
از نسیم گل شده چون عنبر و کافور خاک
وز فروغ گل شده چون بسد و یاقوت سنگ
گشت زابر قیرگون و لاله بیجاده فام
دشت چون منقار طوطی چرخ چون پشت پلنگ
بانگ بلبل هر شبان روزی بسان بانگ نای
بانگ صلصل هر سحرگاهی بسان بانگ چنگ
پشت و بانگ من چو پشت و بانگ چنگ آمد درست
تا من آن خورشید خوبان را رها کردم ز چنگ
تا بدست خویش تنگ اسب هجران سخت کرد
شد بمن چون حلقه تنکش جهان تاریک و تنگ
گر بنزدیک من آید بی درنگ آن ماه روی
میر ابوالهیجا نیابد جای چندان بی درنگ کذا
مشتری چهر و فلک همت منوچهر آنکه او
چون فریدون فر و چون هوشنگ دارد هوش و هنگ
بدره ها گریند چون بادوستان باشد بصلح
کرکسان خندند چون با دشمنان باشد بجنگ
زانکه گه گه باشد از چرم پلنگ او را جناغ
از همه ددها تکبر بیشتر دارد پلنگ
بادل و دست و سنان و تیغ او در رزم و بزم
برق سرد و مرگ راحت بحر خشک و چرخ تنگ
گرش بودی ملک در خور اسب او را آمدی
ز افسر خان نعل و میخ از موی خاتون حل و تنگ
روز بخشیدن نشاید خادمش سالار طی
گاه کوشیدن نشاید چاکرش پور پشنگ
چین انده گیرد از هولش رخان خان چین
رشک حسرت آید از بیمش روان شاه زنگ؟
بر هواخواهان کند چون روز شبهای چو قیر
بر براندیشان کند چون زهر صهبای چو رنگ
بانگ تندر پیش بانگ او بروز کارزار
همچنان باشد که پیش بانگ تندر بانگ چنگ
مدح گویان را ببزم اندر گهر بخشد بمشت
مهرجویان را بصف اندر درم بخشد بسنگ
مهر او و کین او چون رود نیل آمد درست
دوستان را زو شراب و دشمنان را زو شرنگ
دوستان را همچو یوسف می سپارد ملک مصر
دشمنان را همچو فرعون افکند کام نهنگ
آنکه در میدان کینش طوق باشد یافته
او بجای طوق سر گردنش بندد پالهنگ
گر سخن گوید بود گویای یونان همچو گنگ
گر عطا بخشد بود دریای عمان همچو گنگ
پیش او چون میش و مور و پشه باشد پیش پیل
خصم روز جنگ او باشد اگر پور پشنگ
تا بود بالا خدنگ آئین ز شادی و سرور
تا شود قامت کمان آسا ز اندوه و غرنگ
باد بالا دشمنانش را ز انده چون کمان
باد قامت دوستانش را ز شادی چون خدنگ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: قصیده با وصف بهار و رنگ سرخ گل و لاله و آواز بلبل و دعوت به بادهنوشی آغاز میشود، سپس شاعر از جدایی معشوق و خمیدگی و نالهٔ خود مانند چنگ میگوید. آنگاه به مدح امیر ابوالهیجا منوچهر گریز میزند و بخشندگی، دلاوری، هیبت و برتری او بر حاتم و افراسیاب و خان چین را میستاید. شعر با دعا برای شادی دوستان و اندوه دشمنان ممدوح پایان مییابد.
هوش مصنوعی: کوه و باغ زیر گلهای سرخرنگ مانند بیجاده شده است، و ساق و سم ستوران از چریدن در میان گلها رنگ بیجاده گرفته است.
هوش مصنوعی: ارغوان به جای گل زردرنگ شنبلید روییده و لالههای سرخ به رنگ باده جای باد رنگ (گیاهی خوشبو) را گرفتهاند.
هوش مصنوعی: اکنون خوش است که با دوستان در بوستان، بادههای سرخفام را در کنار لالههای بادهرنگ بنوشیم.
هوش مصنوعی: از وقتی باد بهاری نیسان آمده، خاک گلزار شده است؛ و مرد دانا از شراب آتشرنگ دلش را روشن و گرم میکند.
هوش مصنوعی: از نسیم گل، خاک مانند عنبر و کافور خوشبو شده و از درخشش گل، سنگ مانند مرجان و یاقوت سرخ شده است.
هوش مصنوعی: از ابر سیاه و لالههای سرخ، دشت مانند منقار سرخ طوطی و آسمان مانند پشت خالخال پلنگ شده است.
هوش مصنوعی: آواز بلبل در شب و روز مانند صدای نای است و بانگ صلصل (پرندهای خوشآواز) هر سحرگاه مانند صدای چنگ.
هوش مصنوعی: از وقتی آن خورشید زیبارویان را از دست دادم، پشتم مانند چنگ خمیده و نالهام مانند صدای چنگ زار شده است.
هوش مصنوعی: از وقتی معشوق با دست خود تنگ اسب جدایی را محکم بست و رفت، جهان بر من مانند حلقهٔ تنگ اسبش تاریک و تنگ شد.
هوش مصنوعی: اگر آن ماهرو بیدرنگ نزد من بازگردد، (چنان شاد میشوم که گویی) امیر ابوالهیجا را بیدرنگ... ؛ متن این بیت مخدوش است و معنای دقیقش روشن نیست.
هوش مصنوعی: منوچهر که چهرهاش مانند مشتری فرخنده و همتش به بلندی آسمان است، مانند فریدون شکوه و مانند هوشنگ هوش و خرد دارد.
هوش مصنوعی: وقتی با دوستان در صلح است کیسههای زر میگریند (چون همه را میبخشد) و وقتی با دشمنان میجنگد کرکسها از شادی خوراک فراوان میخندند.
هوش مصنوعی: چون گاهی زینپوش یا جناغ زین او از پوست پلنگ است، پلنگ از همهٔ ددان مغرورتر است.
هوش مصنوعی: در برابر دل و دست و نیزه و شمشیر او در جنگ و بزم، برق سرد مینماید، مرگ آسوده است، دریا خشک و آسمان تنگ است؛ یعنی دلش از برق گرمتر، دستش از دریا بخشندهتر و همتش از آسمان فراختر است.
هوش مصنوعی: اگر شایستهٔ پادشاهی او بود، نعل و میخ اسبش را از تاج خان و بند و تنگ زینش را از موی خاتون میساختند.
هوش مصنوعی: در روز بخشش، حاتم طایی سزاوار خدمتگزاری او نیست و در روز نبرد، افراسیاب پسر پشنگ شایستهٔ چاکری او نیست.
هوش مصنوعی: از هیبت او چهرهٔ خان چین از اندوه چین میخورد و جان شاه زنگ از ترس او دچار حسرت و رشک میشود.
هوش مصنوعی: برای هواخواهانش شبهای سیاه را مانند روز روشن میکند و برای بداندیشانش شراب سرخ را مانند زهر تلخ میسازد.
هوش مصنوعی: در روز جنگ، صدای رعد در برابر بانگ او چنان ناچیز است که صدای چنگ در برابر صدای رعد.
هوش مصنوعی: به مدیحهگویان در بزم مشتمشت گوهر میبخشد و به هواداران در صف جنگ درم را با سنگ ترازو و به وزن میدهد.
هوش مصنوعی: مهر و کین او مانند رود نیل است که برای دوستان شراب و برای دشمنان زهر است (اشاره به آب نیل که برای بنیاسرائیل آب و برای قبطیان خون بود).
هوش مصنوعی: به دوستان مانند یوسف فرمانروایی مصر میسپارد و دشمنان را مانند فرعون به کام نهنگ و غرق میافکند.
هوش مصنوعی: کسی که در میدان دشمنی با او طوق سروری یافته باشد، او به جای آن طوق، افسار بر گردنش میبندد و اسیرش میکند.
هوش مصنوعی: اگر سخن بگوید، سخنور یونانی در برابرش مانند گنگ و لال است و اگر عطا کند، دریای عمان در برابرش مانند رود گنگ کوچک است.
هوش مصنوعی: دشمنش در روز جنگ، حتی اگر افراسیاب پسر پشنگ باشد، در برابر او مانند میش و مور و پشه در برابر فیل است.
هوش مصنوعی: تا وقتی که از شادی و سرور قامت مانند تیر راست میشود و از اندوه و غم قامت مانند کمان خمیده میگردد،
هوش مصنوعی: قامت دشمنانش از اندوه مانند کمان خمیده و قامت دوستانش از شادی مانند تیر راست باد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.