بخش ۵۹ - گماردن خسرو مردی شومپی و زشتروی بر ری و ویرانی شهر با کشتن گربه و کندن ناودان
برآمد برین روزگاری دراز
نبد گردیه را به چیزی نیاز
چنین می همیخورد با بخردان
بزرگان و رزم آزموده ردان
بدان مجلس اندر یکی جام بود
نوشته برو نام بهرام بود
بفرمود تا جام بنداختند
وزان هرکسی دل بپرداختند
گرفتند نفرین به بهرام بر
بران جام و آرندهٔ جام بر
چنین گفت که اکنون بر بوم ری
به کوبند پیلان جنگی بپی
همه مردم از شهر بیرون کنند
همه ری بپی دشت و هامون کنند
گرانمایه دستور با شهریار
چنین گفت کای از کیان یادگار
نگه کن که شهری بزرگست ری
نشاید که کوبند پیلان بپی
که یزدان دران کار همداستان
نباشد نه هم بر زمین راستان
به دستور گفت آن زمان شهریار
که بد گوهری باید و نابکار
که یک چند باشد بری مرزبان
یکی مرد بی دانش و بد زبان
بدو گفت بهمن که گر شهریار
بخواهد نشان چنین نابکار
بجوییم و این را بجا آوریم
نباید که بیرهنما آوریم
چنین گفت خسرو که بسیارگوی
نژند اختری بایدم سرخ موی
تنش سرخ و بینی کژ وروی زشت
همان دوزخی روی دور از بهشت
یکی مرد بدنام و رخساره زرد
بد اندیش و کوتاه دل پر ز درد
همان بد دل و سفله و بیفروغ
سرش پر ز کین و زبان پر دروغ
دو چشمش کژ و سبز و دندان بزرگ
براه اندرون کژ رود همچو گرگ
همه موبدان مانده زو در شگفت
که تا یاد خسرو چنین چون گرفت
همیجست هرکس بگرد جهان
ز شهر کسان از کهان و مهان
چنان بد که روزی یکی نزد شاه
بیامد کزین گونه مردی به راه
بدیدم بیارم به فرمان کی
بدان تا فرستدش خسرو به ری
بفرمود تا نزد او آورند
وز آنگونه بازی بکو آورند
ببردند زین گونه مردی برش
بخندید زو کشور و لشکرش
بدو گفت خسرو ز کردار بد
چه داری بیاد ای بد بیخرد
چنین گفت با شاه کز کار بد
نیاسایم و نیست با من خرد
سخن هرچ گویی دگرگون کنم
تن و جان مردم پر از خون کنم
سرمایهٔ من دروغست و بس
سوی راستی نیستم دست رس
بدو گفت خسرو که بد اخترت
نوشته مبادا جزین بر سرت
به دیوان نوشتند منشور ری
ز زشتی بزرگی شد آن شوم پی
سپاه پراگنده او را سپرد
برفت از درو نام زشتی ببرد
چوآمد بری مرد ناتندرست
دل و دیده از شرم یزدان بشست
بفرمود تا ناودانهای بام
بکندند و او شد بران شادکام
وزان پس همه گربکان رابکشت
دل کد خدایان ازو شد درشت
به هرسو همیرفت با رهنمای
منادیگری پیش او بر بپای
همیگفت گر ناودانی بجای
ببینی و گر گربهای در سرای
بدان بوم وبر آتش اندر زنم
ز برشان همی سنگ بر سرزنم
همیجست جایی که بد یک درم
خداوند او را فگندی به غم
همه خانه از موش بگذاشتند
دل از بوم آباد برداشتند
چو باران بدی ناودانی نبود
به شهر اندرون پاسبانی نبود
ازان زشت بد کامهٔ شوم پی
که آمد ز درگاه خسرو بری
شد آن شهر آباد یکسر خراب
به سر بر همیتافتی آفتاب
همه شهر یکسر پر از داغ و درد
کس اندر جهان یاد ایشان نکرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
بهرام چوبینه گردیه بهمن
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، خسرو پرویز تصمیم به برکناری مرزبان شهر ری میگیرد و مردی زشتروی و بدکار را به جای او میگمارد. این مرد به سرعت باعث ویرانی شهر میشود و رفتارهای نابهنجارش، مانند کشتن گربهها و خراب کردن ناودانها، موجب فرار مردم از شهر میگردد. در اثر عملکردهای او، شهر ری به مکانی خالی و ویران تبدیل میشود و از آن پس، نام و یاد آن به فراموشی سپرده میشود. خسرو و مشاورانش متوجه عواقب این انتخاب بد میشوند، اما دیگر دیر شده است. عملکردهای زشت این مرزبان به هیچ وجه جبرانپذیر نیست و باعث مصیبت بزرگی برای مردم میشود.
هوش مصنوعی: در این روزگار طولانی، گردیه هیچ نیازی به چیزی نداشت.
هوش مصنوعی: او (خسرو پرویز) با خردمندان و بزرگانی که تجربهٔ جنگی دارند و آزمونهای سخت را پشت سر گذاشتهاند، چنین شراب مینوشد و به شادی و دور هم بودن میپردازد.
هوش مصنوعی: در آن مجلس، یک جام وجود داشت که بر روی آن نام بهرام نوشته شده بود.
هوش مصنوعی: خسرو فرمان داد تا جام را بیندازند و همه شرکتکنندگان در مجلس با دیدن آن، دلهایشان به هیجان و شوق آمد.
هوش مصنوعی: جمعی نفرین به بهرام کردند و از او خواستند تا جام را پر کند و آن را به دیگران بدهد.
هوش مصنوعی: گفته شد که اکنون در سرزمین ری فیلهای جنگی را به حرکت درآورند و به جنگ بفرستند.
هوش مصنوعی: همه مردم را از شهر بیرون ببرند و به دشت و زمینهای هموار بفرستند تا آنجا مستقر شوند.
هوش مصنوعی: دستوری با ارزش و خوابدیده با شهریار (خسرو پرویز) صحبت کرد و به او گفت که تو یادگاری از نسل پادشاهان کیانی هستی.
هوش مصنوعی: به ری، شهری بزرگ و مهم است، نباید اجازه داد که در آن، فیلها را بزنند و آسیب بزنند.
هوش مصنوعی: خداوند (یزدان) در این کار (گماردن شخص زشترو و بدخلق بر شهر ری) همدست نخواهد بود، نه بر زمین راستی و درستی.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز دستور میدهد که فردی بدجنس و ناپاک انتخاب شود تا در آن زمان به عنوان مرزبان شهر منصوب گردد.
هوش مصنوعی: مدت زمانی را برای مرزبانی انتخاب کنند مردی نادان و بدزبان.
هوش مصنوعی: بهمن به او گفت که اگر شاه بخواهد، چنین انسان بدی را به کار خواهد گرفت.
هوش مصنوعی: باید این کار را با دقت و بدون اشتباه انجام دهیم و نباید کاری را بدون هدایت و راهنمایی انجام دهیم.
هوش مصنوعی: خسرو گفت که باید کسی به عنوان نگهبان برگزیده شود که خیلی پرحرف و بدگمان باشد، چرا که من او را به این دلیل انتخاب کردم که موهایش قرمز است.
هوش مصنوعی: این مرد دارای بدنی سرخ و بینیای کج و صورتی زشت است که همچون دوزخی به نظر میرسد و دور از بهشت به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: مردی بدنام و با چهرهای زرد، که بدبینی و دل تنگی او را درگیر درد و رنج کرده است.
هوش مصنوعی: این مرد، که بداندیش و پست و بیارزش است، از کینه و نفرت پر شده و زبانش مملو از دروغ است.
هوش مصنوعی: چشمان او کج و سبز است و دندانهایش بزرگ، به گونهای که درون دهانش به مانند دندانهای گرگ کج به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: همه موبدان از وضعیت عجیبی که پیش آمده در تعجب ماندهاند که چگونه یاد خسرو به چنین حالتی دچار شده است.
هوش مصنوعی: هر کس در جهان به دنبال شهری است که در آن از مردان بزرگ و ناموران قدیمی خبرهایی بیابد.
هوش مصنوعی: روزی مردی بسیار زشت و ناپسند به دربار شاه آمد و خبر از وضعیت بدی داد.
هوش مصنوعی: باید ببینم کسی را که به فرمان شاه (خسرو پرویز) به ری فرستاده شود.
هوش مصنوعی: خسرو دستور داد تا مردی را به حضورش بیاورند و از او خواست تا آن نوع بازی (شکار یا سرگرمی) را نمایش دهد.
هوش مصنوعی: مردی زشترو و بدخلق را تحت نظارت او آوردند و او بر او خندید و از ویژگیهای ناپسندش برای کشور و لشکرش سخن گفت.
هوش مصنوعی: خسرو به او گفت که از کردار زشت خود چه خاطرهای داری، ای بیخرد و نادان؟
هوش مصنوعی: او به شاه گفت که ما از کارهای بد و ناپسند راحت نمیمانیم و با من عقل و خردی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: هر چه بگویی میتوانم به طور متفاوتی تفسیر کنم و میتوانم با دلایل و توجیهات، زندگی و جان مردم را به خطر بیندازم و آنها را دچار مصیبت کنم.
هوش مصنوعی: خود را نیکو و راستگو نمیدانم و داراییام فقط دروغ است و هیچگاه به حقیقت نمیرسد.
هوش مصنوعی: خسرو به او گفت که به بدبختی و تقدیر بد تو، نوشتهای وجود ندارد که بر تو چیزی دیگر از این بدبختی نازل شود.
هوش مصنوعی: به دیوان (دولت) نوشتند که منشور (نامه رسمی) مربوط به شهر ری به خاطر زشتی و بدی او (شخصی با چهره زشت و بد) نوشته شد و این امر باعث ایجاد بدنامی و بزرگی منفی برای آن شخص شد.
هوش مصنوعی: به او، که شومپی و زشتروی است، سپاه پراکنده را سپردند تا از دروازه خارج شود و نام زشتی را بر دوش بگیرد.
هوش مصنوعی: وقتی آن مرد بیمار و ناتوان به شهر آمد، دل و دیدهاش از خجالت به یزدان، یعنی خدا، شستوشو داده شد.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز دستور داد تا ناودانهای بام را بکنند و او (مرد شومپی و زشتروی) از این کار خوشحال شد.
هوش مصنوعی: پس از آن، همه گربهها را کشت. این کار باعث شد که دل خدایان از او به شدت آزرده و ناراحت شود.
هوش مصنوعی: منادی، کسی است که خبر یا پیامی را به دیگران میرساند. در این بیت، شخصی با راهنمایی و هدایت و همراهی منادی در هر طرف میرفت.
هوش مصنوعی: او میگفت اگر ناودانی را به جای دیگری ببینی و یا اگر گربهای در خانهات ببینی، نباید تعجب کنی.
هوش مصنوعی: من در آن دیار آتش به پا میکنم و سنگها را به سوی سرشان پرتاب میکنم.
هوش مصنوعی: او به دنبال جایی میگشت که بدیاش در یک درم (کمترین مقدار پول) باشد، چون خداوند او را به غم (اندوه) انداخته است.
هوش مصنوعی: تمام خانهها از موش پر شده و مردم دل از شهری که قبلاً آباد بود، کندهاند و آنجا را ترک کردهاند.
هوش مصنوعی: وقتی باران به گونهای ناپسند و ویرانگر ببارید، در شهر چیزی برای نگهبانی وجود نداشت و هیچ کس از آن حفاظت نمیکرد.
هوش مصنوعی: از آن مرد زشت و بدذات که از درگاه خسرو پرویز آمده است.
هوش مصنوعی: آن شهر که قبلاً آباد و خوشحال بود، اکنون بهکلی ویران شده است و آفتاب بر ویرانی و بدبختی آن سرزمین میتابد.
هوش مصنوعی: تمامی آن شهر پر از غم و درد بود و هیچکس در عالم به یاد آنها نیفتاد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.