بخش ۲۵ - طلسم دختر سوگوار قیصر، پند بی‌ثمر پهلوانان و شناختن فریب به دست خراد برزین
چو خورشید گردنده بی‌رنگ شد
ستاره به برج شباهنگ شد
بفرمود قیصر به نیرنگ ساز
که پیش آرد اندیشه‌های دراز
بسازید جای شگفتی طلسم
که کس بازنشناسد او را به جسم
نشسته زنی خوب برتخت ناز
پراز شرم با جامه‌های طراز
ازین روی و زان رو پرستندگان
پس پشت و پیش اندرش بندگان
نشسته بران تخت بی گفت وگوی
بگریان زنی ماند آن خوب روی
زمان تا زمان دست برآختی
سرشکی ز مژگان بینداختی
هرآنکس که دیدی مر او را ز دور
زنی یافتی شیفته پر ز نور
که بگریستی بر مسیحا بزار
دو رخ زرد و مژگان چو ابر بهار
طلسم بزرگان چو آمد بجای
بر قیصر آمد یکی رهنمای
ز دانا چو بشنید قیصر برفت
به پیش طلسم آمد آنگاه تفت
ازان جادویی در شگفتی بماند
فرستاد و گستهم را پیش خواند
بگستهم گفت ای گو نامدار
یکی دختری داشتم چون نگار
ببالید و آمدش هنگام شوی
یکی خویش بُد مر ورا نامجوی
به راه مسیحا بدو دادمش
ز بی‌دانشی روی بگشادمش
فرستادم او رابخان جوان
سوی آسمان شد روان جوان
کنون او نشستست با سوک و درد
شده روز روشن برو لاژورد
نه پندم پذیرد نه گوید سخن
جهان نو از رنج او شد کهن
یکی رنج بردار و او راببین
سخنهای دانندگان برگزین
جوانی و از گوهر پهلوان
مگر با تو او برگشاید زبان
بدو گفت گستهم کایدون کنم
مگر از دلش رنج بیرون کنم
بنزد طلسم آمد آن نامدار
گشاده دل و بر سخن کامگار
چوآمد به نزدیک تختش فراز
طلسم از بر تخت بردش نماز
گرانمایه گستهم بنشست خوار
سخن گفت با دختر سوکوار
دلاور نخست اندر آمد بپند
سخنها که او را بدی سودمند
بدو گفت کای دخت قیصر نژاد
خردمند نخروشد از کار داد
رهانیست از مرگ پران عقاب
چه در بیشه شیر و چه ماهی در آب
همه باد بد گفتن پهلوان
که زن بی‌زبان بود و تن بی‌روان
به انگشت خود هر زمانی سرشک
بینداختی پیش گویا پزشک
چوگستهم ازو در شگفتی بماند
فرستاد قیصر کس او را بخواند
چه دیدی بدوگفت از دخترم
کزو تیره گردد همی افسرم
بدو گفت بسیار دادمش پند
نبد پند من پیش او کاربند
دگر روز قیصر به بالوی گفت
که امروز با اندیان باش جفت
همان نیز شاپور مهتر نژاد
کند جان ما رابدین دخت شاد
شوی پیش این دختر سوکوار
سخن گویی ازنامور شهریار
مگر پاسخی یابی از دخترم
کزو آتش آید همی برسرم
مگر بشنود پند و اندرزتان
بداند سرماهی وارزتان
برآنم که امروز پاسخ دهد
چوپاسخ به آواز فرخ دهد
شود رسته زین انده سوکوار
که خوناب بارد همی برکنار
برفت آن گرامی سه آزادمرد
سخن گوی وهریک بننگ نبرد
ازیشان کسی روی پاسخ ندید
زن بی‌زبان خامشی برگزید
ازان چاره نزدیک قیصر شدند
ببیچارگی نزد داور شدند
که هرچند گفتیم ودادیم پند
نبد پند ما مر ورا سودمند
چنین گفت قیصر که بد روزگار
که ما سوکواریم زین سوکوار
ازان نامداران چو چاره نیافت
سوی رای خراد بر زین شتافت
بدو گفت کای نامدار دبیر
گزین سر تخمهٔ اردشیر
یکی سوی این دختر اندر شوی
مگر یک ره آواز او بشنوی
فرستاد با او یکی استوار
ز ایوان به نزدیک آن سوکوار
چوخراد بر زین بیامد برش
نگه کرد روی و سر و افسرش
همی‌بود پیشش زمانی دراز
طلسم فریبنده بردش نماز
بسی گفت و زن هیچ پاسخ نداد
پراندیشه شد مرد مهتر نژاد
سراپای زن راهمی‌بنگرید
پرستندگان را بر او بدید
همی‌گفت گر زن زغم بیهش است
پرستنده باری چرا خامش است
اگر خود سرشکست در چشم اوی
سزیدی اگر کم شدی خشم اوی
به پیش برش بر چکاند همی
چپ وراست جنبش نداند همی
سرشکش که انداخت یک جای رفت
نه جنبان شدش دست ونه پای رفت
اگرخود درین کالبد جان بدی
جز از دست جاییش جنبان بدی
سرشکش سوی دیگر انداختی
وگر دست جای دگر آختی
نبینم همی جنبش جان و جسم
نباشد جز از فیلسوفی طلسم
بر قیصر آمد بخندید وگفت
که این ماه رخ را خرد نیست جفت
طلسمست کاین رومیان ساختند
که بالوی و گستهم نشناختند
بایرانیان بربخندی همی
وگر چشم ما را ببندی همی
چواین بشنود شاه خندان شود
گشاده رخ و سیم دندان شود
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
قیصر گستهم مسیحا (اشاره) اندیان شاپور خراد اردشیر (اشاره) لوی (اشاره) بالوی خراد برزین
هوش مصنوعی: قیصر، به فرمانی نیرنگ‌آلود، دختری زیبا را به عنوان طلسمی شگفت بر تخت نشانده تا هیچ‌کس او را نشناسد. این دختر، که پر از درد و غم است، در سکوت و با اشکی جاری، هرگز به کسی پاسخ نمی‌دهد. گستهم، پهلوان نامدار، با تعجّب به او نزدیک می‌شود و سعی می‌کند او را به حرف بیاورد، ولی او همچنان خاموش می‌ماند. قیصر از این سرنوشت ناامید می‌شود و به خراد برزین، دانای دربار، روی می‌آورد تا راه حلی بیابد. در نهایت، خراد به این نتیجه می‌رسد که این دختر در واقع طلسمی است که به دست رومیان ساخته شده و به قیصر این حقیقت را می‌گوید، و از این رو قیصر با فهمیدن راز طلسم، خنده بر چهره می‌آورد.
هوش مصنوعی: زمانی که خورشید محو و بی‌نور شد، ستاره‌ها در برج شباهنگ (برج یکی از نشانه‌های آسمانی) ظاهر شدند.
هوش مصنوعی: قیصر (که احتمالاً منظور قیصر روم است) دستور داد تا با استفاده از نیرنگ و ترفند، افکار و اندیشه‌های عمیق و پیچیده را پیش بیاورند.
هوش مصنوعی: باید مکانی عجیب برای طلسم بسازید، زیرا هیچ‌کس قادر نخواهد بود آن را با جسم و ظاهرش بشناسد.
هوش مصنوعی: زنی زیبا بر تخت ناز نشسته است که پر از شرم است و لباس‌های زیبایی بر تن دارد.
هوش مصنوعی: به همین خاطر، پرستندگان و کسانی که او را می‌پرستند، چه در جلو و چه در عقب، بندگان او هستند.
هوش مصنوعی: زن زیبا و خوش رویی که بر تخت نشسته، بدون هیچ حرف و گفت و گویی، به حال زاری نشسته است.
هوش مصنوعی: در هر زمان و مکان، تو سرشکی از چشمانت می‌ریزی که نشان‌دهندهٔ غم و اندوه توست.
هوش مصنوعی: هر کسی را که از دور دیدی و احساس کردی در او زیبایی و درخشندگی وجود دارد، شیفته‌اش خواهی شد.
هوش مصنوعی: او (دختر) بر مسیحا، یعنی کسی که شفا بخش است، گریسته و در حالتی غمگین و ناراحت به نظر می‌رسد، چهره‌اش زرد و مژگانش مانند ابرهای بهار است که نم و رطوبت دارد.
هوش مصنوعی: وقتی طلسم سرنوشت بزرگان فرا رسید، قیصر به یک راهنمای جدید نیاز پیدا کرد.
هوش مصنوعی: چون قیصر از دانایی فردی آگاه شد، به سوی طلسم رفت و آنجا را بررسی کرد تا موضوع را بسنجد.
هوش مصنوعی: قیصر از آن جادو بسیار شگفت‌زده مانده و از آنجا فردی به نام گستهم را فراخوانده است.
هوش مصنوعی: بگستهم به گستهم می‌گوید، ای فرد معروف، من دختری دارم که مانند نگار زیباست.
هوش مصنوعی: او (دختر) خوشحال و مغرور شد و در زمان ازدواجش، فردی آشنا و نزدیک به خانواده‌اش، که به دنبال او بود، به سراغش آمد.
هوش مصنوعی: به‌سوی مسیحا (عیسی) راه را به او نشان دادم و به خاطر نادانی‌اش، چهره‌اش را گشودم.
هوش مصنوعی: او را، که جوانی به نام رابخان است، به سمت آسمان فرستادم و او به سوی آسمان پرواز کرد.
هوش مصنوعی: اکنون خسرو پرویز در غم و اندوه نشسته و روز روشن را نیز برایش تیره و تار کرده است؛ به‌گونه‌ای که حالش شبیه به رنگ لاژورد (آبی) شده و نشان‌دهندهٔ درد اوست.
هوش مصنوعی: او نه پند مرا می‌پذیرد و نه سخنی می‌گوید، بلکه دنیا به خاطر رنجی که کشیده، برای او قدیمی و بی‌معنا شده است.
هوش مصنوعی: تنها کسی که رنج می‌کشد و مصیبت‌ها را تحمل می‌کند، باید این فرد را مدنظر قرار دهد و از سخنان دانشمندان و دانایان بهره‌برداری کند.
هوش مصنوعی: اگر پهلوانی از نسل نیکو و جوانی باشد، آیا ممکن است که بتواند با تو صحبت کند و زبان به چاره‌جویی بگشاید؟
هوش مصنوعی: گستهم به او گفت که چه کاری انجام دهم تا از دل او رنج و ناراحتی را بیرون کنم.
هوش مصنوعی: آن پهلوان معروف با دل باز و خوش به نزدیک طلسم رفت و به گفتگو پرداخت و در این هنر موفق بود.
هوش مصنوعی: هنگامی که به نزدیک تخت او (دختر سوگوار) رسید، در برابر طلسم بر تخت او سجده کرد و نماز خواند.
هوش مصنوعی: گستهم، یکی از شخصیت‌های مهم داستان، در حالی که در جایگاه پایین‌تری نشسته است، با دختر سوگوار صحبت می‌کند.
هوش مصنوعی: دلاور، یعنی پهلوان، ابتدا به سخنان کهنه و بی‌فایده که سودی برای او نداشت توجه کرد.
هوش مصنوعی: به او گفتند، ای دختر شاه قیصر (رومی)، از کار نیک و دادگستری خسته نشوید.
هوش مصنوعی: هیچ راهی برای نجات از مرگ وجود ندارد، چه برای عقاب در آسمان، چه برای شیر در جنگل و چه برای ماهی در آب.
هوش مصنوعی: همهٔ پهلوانان به بدی سخن می‌گویند و می‌گویند که زن، زبانی ندارد و بدنش بی‌جان است.
هوش مصنوعی: هر بار که به یاد او می‌افتی، به طور ناخواسته گریه می‌کنی و اشک بر صورتت می‌ریزد، درست مانند یک پزشک که در حین صحبت کردن، برای تسکین درد دیگران، روش‌های خاصی را به کار می‌گیرد.
هوش مصنوعی: وقتی پهلوانان از کار او در شگفت شدند، قیصر (پادشاه) شخصی را فرستاد تا او را صدا کند.
هوش مصنوعی: قیصر به برزین می‌گوید چه چیزی به تو گفته‌ام درباره دخترم که باعث می‌شود تاج و نام و مقام من در خطر بیفتد.
هوش مصنوعی: به او (قیصر) گفت که من پندهای زیادی به او (دخترش) دادم، اما هیچ‌یک از آن نصایح برای او مفید نبود و او توجهی به آنها نکرد.
هوش مصنوعی: روز دیگر قیصر به بالوی (سپس به بالوی) گفت که امروز باید با مـردان هند (اندیان) همراه شوی.
هوش مصنوعی: شاپور، یکی از شخصیت‌های مهم و ارشد در این داستان، با این دختر خوشحال و شاد روبرو می‌شود و جان ما را هم باید به او بسپارد.
هوش مصنوعی: با این دختر سوگوار، دربارهٔ نامور و افتخارات پادشاهی سخن بگو.
هوش مصنوعی: آیا از دخترم پاسخی پیدا می‌کنی که از او آتش به سرم می‌رسد؟
هوش مصنوعی: شاید او (دختر) به نصیحت و توصیه‌های شما گوش کند و ارزش شما را بشناسد.
هوش مصنوعی: من امروز می‌خواهم که به سؤالی پاسخ دهم، همان‌طور که وقتی با صدای خوش سخن می‌گویند، پاسخی مناسب و شایسته داده می‌شود.
هوش مصنوعی: این بیت می‌گوید که از این اندوه سوگوار (دختر) آزاد خواهد شد و به گونه‌ای احساسات و غم او چنان شدید است که انگار اشک‌هایش همچون خون بر زمین می‌ریزد.
هوش مصنوعی: آن گرامی (دختر سوگوار قیصر) به سه آزادمرد (پهلوانان) رفت و هر یک از آنها به گفتگو پرداختند و به نبرد نرفتند.
هوش مصنوعی: هیچ‌یک از آن مردان پاسخ ندادند و آن زن که نمی‌توانست سخن بگوید، سکوت را انتخاب کرد.
هوش مصنوعی: آنها از روی بیچارگی و درماندگی به سمت قیصر رفتند تا از او کمک بگیرند و نزد داور (خدا یا قاضی) حاضر شدند.
هوش مصنوعی: هرچند که ما نصیحت و مشاوره کردیم و هر چیزی که لازم بود به آنان دادیم، اما این نصیحت‌ها برای آنان هیچ فایده‌ای نداشت.
هوش مصنوعی: قیصر می‌گوید که در این روزگار سخت و بد، ما غمگین و مأیوس هستیم از این غم و اندوه.
هوش مصنوعی: چون نامداران راه چاره‌ای پیدا نکردند، به سمت عقل و تدبیر خراد برزین روی آوردند.
هوش مصنوعی: به او گفت که ای دبیر مشهور و نامدار، به یاد داشته باش که تو از نسل اردشیر هستی.
هوش مصنوعی: به سوی این دختر برو و با او صحبت کن، شاید یک بار صدای او را بشنوی.
هوش مصنوعی: خسرو پرویز یکی از افراد قابل اعتماد خود را به سوی دختر سوگوار فرستاد تا او را به نزدیک خود بیاورد.
هوش مصنوعی: خراد برزین بر زین سوار شد و به او نگاه کرد و چهره و سر و تاجش را مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: خراد برزین مدتی طولانی در برابر دختر سوگوار قیصر ایستاده بود و طلسم فریبنده‌ای که او به آن تحت تأثیر قرار گرفته بود، او را به حالت عبادت درآورده بود.
هوش مصنوعی: مرد بزرگوار و باهوش بارها با زن صحبت کرد، اما او هیچ پاسخی نداد و این باعث شد که او به شدت فکر کند.
هوش مصنوعی: مرد دانا تمام ویژگی‌های ظاهری زن را بررسی کرد و دید که پرستندگان (مردان عاشق) به او توجه دارند.
هوش مصنوعی: او می‌گفت اگر زن به خاطر غم دچار بی‌هوشی شده است، پس چرا پرستندگان او همچنان خاموش هستند؟
هوش مصنوعی: اگر خودت را در چشم او کوچک کنی، به خاطر آنکه او را ناراحت کرده‌ای، پس سزاوار است که خشم او را تجربه کنی. اگر هم خشم او کم شود، نشانه‌ای از کوچک‌شدن خودت است.
هوش مصنوعی: او (سرشک) به جلو و عقب فشار می‌آورد و حرکتی نمی‌تواند بکند.
هوش مصنوعی: اشک‌هایش را که ریخت، در جایی قرار گرفت و نه دستش حرکت کرد و نه پایش.
هوش مصنوعی: اگر خودت در این جسم جان داشتی، هیچ‌گاه از جای خودت تکان نمی‌خوردی.
هوش مصنوعی: شما سرشک (اشک) خود را به سوی دیگری می‌ریزی و اگر دستت را به سمت دیگری دراز کنی، نتیجه‌ای نخواهی گرفت.
هوش مصنوعی: حرکت و جنبش جان و جسم را نمی‌بینم و نمی‌دانم که جز از تأثیر فیلسوفی با دانش و دانایی (که موجودات را تحت تأثیر قرار می‌دهد) نیست.
هوش مصنوعی: قیصر به خنده گفت که این دختر با چهرهٔ زیبا، همتایی ندارد و هیچ کس در خور او نیست.
هوش مصنوعی: رومیان یک طلسمی درست کردند که هیچ‌کدام از بالوی و گستهم (دو قهرمان) نتوانستند آن را بشکنند و متوجه آن نشدند.
هوش مصنوعی: ایران‌زمین از خنده و شادابی در حال شکوفایی است و اگر تو چشمان ما را ببندی، این شادی و خنده همچنان ادامه خواهد داشت.
هوش مصنوعی: وقتی شاه این را می‌شنود، خندان می‌شود و چهره‌اش باز و لبخند بر لب دارد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.