بخش ۲۴ - پناه افراسیاب به هنگ، بستن او به دست هوم، بخشایش کمند و گریز به دریا
از آن پس چنان بد که افراسیاب
همی بود هر جای بیخورد و خواب
نه ایمن به جان و نه تن سودمند
هراسان همیشه ز بیم گزند
همی از جهان جایگاهی بجست
که باشد به جان ایمن و تندرست
به نزدیک بردع یکی غار بود
سر کوه غار از جهان نابسود
ندید از برش جای پرواز باز
نه زیرش پی شیر و آن گراز
خورش برد وز بیم جان جای ساخت
به غار اندرون جای بالای ساخت
ز هر شهر دور و به نزدیک آب
که خوانی ورا هنگ افراسیاب
همی بود چندی به هنگ اندرون
ز کرده پشیمان و دل پر ز خون
چو خونریز گردد سر سرفراز
به تخت کیان برنماند دراز
یکی مرد نیک اندر آن روزگار
ز تخم فریدون آموزگار
پرستار با فر و برز کیان
به هر کار با شاه بسته میان
پرستشگهش کوه بودی همه
ز شادی شده دور و دور از رمه
کجا نام این نامور هوم بود
پرستنده دور از بر و بوم بود
یکی کاخ بود اندر آن برز کوه
بدو سخت نزدیک و دور از گروه
پرستشگهی کرده پشمینه پوش
ز کافش یکی ناله آمد به گوش
که شاها سرا نامور مهترا
بزرگان و بر داوران داورا
همه ترک و چین زیر فرمان تو
رسیده به هر جای پیمان تو
یکی غار داری به بهره به چنگ
کجات آن سر تاج و مردان جنگ
کجات آن همه زور و مردانگی
دلیری و نیروی و فرزانگی
کجات آن بزرگی و تخت و کلاه
کجات آن بر و بوم و چندان سپاه
که اکنون بدین تنگ غار اندری
گریزان به سنگین حصار اندری
به ترکی چو این ناله بشنید هوم
پرستش رها کرد و بگذاشت بوم
چنین گفت کاین ناله هنگام خواب
نباشد مگر آن افراسیاب
چو اندیشه شد بر دلش بر درست
در غار تاریک چندی بجست
ز کوه اندر آمد به هنگام خواب
بدید آن در هنگ افراسیاب
بیامد به کردار شیر ژیان
ز پشمینه بگشاد گردی میان
کمندی که بر جای زنار داشت
کجا در پناه جهاندار داشت
به هنگ اندرون شد گرفت آن به دست
چو نزدیک شد بازوی او ببست
همی رفت و او را پس اندر کشان
همی تاخت با رنج چون بیهشان
شگفت ار بمانی بدین در رواست
هر آن کس که او بر جهان پادشاست
جز از نیکنامی نباید گزید
بباید چمید و بباید چرید
ز گیتی یک غار بگزید راست
چه دانست کان غار هنگ بلاست
چو آن شاه را هوم بازو ببست
همی بردش از جایگاه نشست
بدو گفت کای مرد باهوش و باک
پرستار دارنده یزدان پاک
چه خواهی ز من من کییم در جهان
نشسته بدین غار با اندهان
بدو گفت هوم این نه آرام تست
جهانی سراسر پر از نام تست
ز شاهان گیتی برادر که کشت
که شد نیز با پاک یزدان درشت
چو اغریرث و نوذر نامدار
سیاوش که بد در جهان یادگار
تو خون سر بیگناهان مریز
نه اندر بن غار بیبن گریز
بدو گفت کاندر جهان بیگناه
که را دانی ای مرد با دستگاه
چنین راند بر سر سپهر بلند
که آید ز من درد و رنج و گزند
ز فرمان یزدان کسی نگذرد
وگر دیده اژدها بسپرد
ببخشای بر من که بیچارهام
وگر چند بر خود ستمکارهام
نبیره فریدون فرخ منم
ز بند کمندت همی بگسلم
کجا برد خواهی مرا بسته خوار
نترسی ز یزدان به روز شمار
بدو گفت هوم ای بد بدگمان
همانا فراوان نماندت زمان
سخنهات چون گلستان نوست
ترا هوش بر دست کیخسروست
بپیچید دل هوم را زآن گزند
بر او سست کرد آن کیانی کمند
بدانست کان مرد پرهیزگار
ببخشود بر ناله شهریار
بپیچید و ز او خویشتن درکشید
به دریا درون جست و شد ناپدید



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
افراسیاب هوم فریدون (اشاره) اغریرث (اشاره) نوذر (اشاره) سیاووش (اشاره) کیخسرو
هوش مصنوعی: افراسیاب، پس از شکست در جنگ و احساس خطر، به غاری پناه میبرد و از درد و رنج دچار بیخوابی و ترس میشود. هوم، که پرستندهی فر و برز کیان و دائماً در حال انجام وظایفش است، نالههای او را میشنود و به دنبال او میرود. او افراسیاب را در غار مییابد و با کمانش او را به قید میکشد، ولی پس از شنیدن سخنان آمرزیده و نیکوی افراسیاب، تمایل به رهاییاش پیدا میکند. هوم در نهایت با بخشش افراسیاب، او را به دریا میافکند و از منظرها ناپدید میشود.
هوش مصنوعی: پس از آن، کار افراسیاب به جایی رسید که آواره به هر سو میرفت و نه خوراک درستی داشت و نه خواب.
هوش مصنوعی: نه جانش در امان بود و نه تنش آسوده و کارآمد، و همیشه از ترس آسیب دیدن هراسان بود.
هوش مصنوعی: در جهان به دنبال جایی میگشت که جانش در آن ایمن و تنش سالم بماند.
هوش مصنوعی: نزدیک بردع غاری بود بر سر کوهی که هیچکس از مردم جهان به آن دست نزده و پا ننهاده بود.
هوش مصنوعی: آن غار چنان بلند بود که باز نیز بالاتر از آن پرواز نمیکرد و در پای آن هم ردپای شیر و گراز دیده نمیشد.
هوش مصنوعی: افراسیاب خوراک با خود برد و از ترس جان در آن غار، در جایی بلند، برای خود جایگاهی ساخت.
هوش مصنوعی: آن جا از همهٔ شهرها دور و نزدیک آب بود و آن را «هنگ افراسیاب» مینامند.
هوش مصنوعی: افراسیاب مدتی در آن غار ماند، از کارهای گذشتهاش پشیمان بود و دلش پر از اندوه و خون بود.
هوش مصنوعی: هرگاه پادشاهی بلندپایه خونریز شود، دیرزمانی بر تخت شاهی باقی نمیماند.
هوش مصنوعی: در آن روزگار مردی نیکسرشت بود از نژاد فریدون که آموزگار و راهنما بود.
هوش مصنوعی: او پرستندهٔ خدا بود، با شکوه و فرّ و بالای شاهان، و در هر کاری در خدمت شاه کمر بسته بود.
هوش مصنوعی: عبادتگاهش همیشه کوه بود؛ از شادیهای دنیا و از جمع مردم دوری گزیده بود.
هوش مصنوعی: نام این مرد نامدار هوم بود و پرستندهای بود که از سرزمین و خانه دوری گزیده بود.
هوش مصنوعی: در آن کوه بلند، جایگاهی داشت که به غار افراسیاب بسیار نزدیک و از مردم دور بود.
هوش مصنوعی: هوم پشمینهپوش آنجا را عبادتگاه خود کرده بود؛ روزی از شکاف کوه نالهای به گوشش رسید.
هوش مصنوعی: آن ناله چنین میگفت: ای شاه، ای سرور و بزرگ نامدار، ای داور داوران و برتر از بزرگان.
هوش مصنوعی: همهٔ سرزمین ترک و چین زیر فرمان تو بود و فرمان و پیمانت به همهجا رسیده بود.
هوش مصنوعی: اکنون بهرهات از جهان تنها غاری است که در دست داری؛ کجاست آن تاجوتخت و آن مردان جنگیات؟
هوش مصنوعی: کجاست آن همه زور و مردانگی، دلیری و نیرو و خردمندیات؟
هوش مصنوعی: کجاست آن بزرگی و تخت و تاج، و آن سرزمین و آن همه سپاه؟
هوش مصنوعی: که اکنون در این غار تنگ گریختهای و در حصاری از سنگ پنهان شدهای.
هوش مصنوعی: هوم چون این ناله را به زبان ترکی شنید، عبادت را رها کرد و از جایگاهش بیرون آمد.
هوش مصنوعی: با خود گفت: این ناله در هنگام خواب و شب، از کسی جز افراسیاب نیست.
هوش مصنوعی: چون این گمان در دلش استوار شد، مدتی در جستوجوی دهانهٔ آن غار تاریک گشت.
هوش مصنوعی: هنگام شب از کوه پایین آمد و درِ غار پنهانگاه افراسیاب را یافت.
هوش مصنوعی: هوم مانند شیری خشمگین پیش آمد و کمربند خود را از جامهٔ پشمینهاش گشود.
هوش مصنوعی: آن کمند را به جای کمربند پرستش بر میان بسته بود و آن را در پناه خداوند نگه میداشت.
هوش مصنوعی: هوم به درون غار رفت، کمند را به دست گرفت و چون به افراسیاب نزدیک شد، بازوان او را بست.
هوش مصنوعی: هوم راه افتاد و افراسیاب را پشت سر خود میکشید و افراسیاب با رنج، مانند بیهوشان، به دنبال او میدوید.
هوش مصنوعی: اگر از این کار شگفتزده شوی رواست؛ این برای هر کسی که بر جهان پادشاهی میکند مایهٔ عبرت است.
هوش مصنوعی: آدمی جز نیکنامی نباید چیزی برگزیند؛ باید در این جهان آرام زیست و از آن بهره برد.
هوش مصنوعی: افراسیاب از همهٔ جهان تنها غاری را برای پناه برگزید و نمیدانست که آن غار خود کمینگاه بلا برای اوست.
هوش مصنوعی: چون هوم بازوی آن شاه را بست، او را از جایی که پنهان شده بود بیرون برد.
هوش مصنوعی: افراسیاب به هوم گفت: ای مرد هوشیار و بیباک که پرستندهٔ خداوند پاک هستی،
هوش مصنوعی: از من چه میخواهی؟ من در جهان کیستم؟ مردی اندوهگین که در این غار نشسته است.
هوش مصنوعی: هوم به او گفت: اینجا جای آرام گرفتن تو نیست؛ سراسر جهان از نام و آوازهٔ تو پر است.
هوش مصنوعی: کدام یک از شاهان جهان برادرش را کشت و با خداوند پاک چنین ستیزه کرد؟
هوش مصنوعی: همچون کشتن اغریرث و نوذر نامدار و سیاوش که یادگار نیکی در جهان بود.
هوش مصنوعی: خون بیگناهان را مریز و برای گریز از کیفر به ته این غار ژرف پناه مبر.
هوش مصنوعی: افراسیاب به او گفت: ای مرد توانا، چه کسی را در جهان بیگناه میشناسی؟
هوش مصنوعی: آسمان بلند سرنوشت مرا چنین رقم زده بود که از من درد و رنج و آسیب پدید آید.
هوش مصنوعی: هیچ کس از فرمان خداوند نمیتواند سرپیچی کند، حتی اگر چشم اژدها را لگدمال کند.
هوش مصنوعی: بر من ببخشای که درماندهام، هرچند بر خود ستم کردهام.
هوش مصنوعی: من نوادهٔ فریدون خجستهام؛ مرا از بند کمندت رها کن.
هوش مصنوعی: مرا اینگونه بسته و خوار به کجا میبری؟ آیا از خداوند در روز رستاخیز نمیترسی؟
هوش مصنوعی: هوم به او گفت: ای بدکار بدگمان، گویا زمان چندانی از زندگیات نمانده است.
هوش مصنوعی: سخنانت مانند گلستانی تازه فریبنده و زیباست، اما جان تو در دست کیخسرو است.
هوش مصنوعی: دل هوم از آن رنج و زاری به درد آمد و کمند شاهانه را بر او سست کرد.
هوش مصنوعی: افراسیاب دریافت که آن مرد پارسا بر نالهٔ او دل سوزانده است.
هوش مصنوعی: افراسیاب خود را پیچاند و از دست هوم بیرون کشید و به درون دریا پرید و ناپدید شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.