بخش ۱۷ - تاجگذاری گشتاسپ نزد زریر، آمدن قیصر و کتایون، و سپردن تخت از لهراسپ
چو برخاست قیصر به گشتاسپ گفت
که پاسخ چرا ماندی در نهفت
بدو گفت گشتاسپ من پیش ازین
ببودم بر شاه ایران زمین
همه لشکر شاه و آن انجمن
همه آگهند از هنرهای من
همان به که من سوی ایشان شوم
بگویم همه گفتهها بشنوم
برآرم ازیشان همه کام تو
درفشان کنم در جهان نام تو
بدو گفت قیصر تو داناتری
برین آرزو بر تواناتری
چو بشنید گشتاسپ گفتار اوی
نشست از بر بارهٔ راه جوی
بیامد به جای نشست زریر
به سر افسر و بادپایی به زیر
چو لشکر بدیدند گشتاسپ را
سرافرازتر پور لهراسپ را
پیاده همه پیش اوی آمدند
پر از درد و پر آب روی آمدند
همه پاک بردند پیشش نماز
که کوتاه شد رنجهای دراز
همانگه چو آمد به پیشش زریر
پیاده ببود و شد از رزم سیر
گرامیش را تنگ در بر گرفت
چو بگشاد لب پرسش اندر گرفت
نشستند بر تخت با مهتران
بزرگان ایران و کنداوران
زریر خجسته به گشتاسپ گفت
که بادی همه ساله با بخت جفت
پدر پیر سر شد تو برنادلی
ز دیدار پیران چرا بگسلی
به پیری ورا بخت خندان شدست
پرستندهٔ پاک یزدان شدست
فرستاد نزدیک تو تاج و گنج
سزد گر نداری کنون دل به رنج
چنین گفت کایران سراسر تراست
سر تخت با تاج کشور تراست
ز گیتی یکی کنج ما را بس است
که تخت مهی را جز از من کس است
برادر بیاورد پرمایه تاج
همان یاره و طوق و هم تخت عاج
چو گشتاسپ تخت پدر دید شاد
نشست از برش تاج بر سر نهاد
نبیرهٔ جهانجوی کاوس کی
ز گودرزیان هرک بد نیکپی
چو بهرام و چون ساوه و ریونیز
کسی کو سرافراز بودند نیز
به شاهی برو آفرین خواندند
ورا شهریار زمین خواندند
ببودند بر پای بسته کمر
هرانکس که بودند پرخاشخر
چو گشتاسپ دید آن دلارای کام
فرستاد نزدیک قیصر پیام
کز ایران همه کام تو راست گشت
سخنها ز اندازه اندر گذشت
همی چشم دارد زریر و سپاه
که آیی خرامان بدین رزمگاه
همه سربسر با تو پیمان کنند
روان را به مهرت گروگان کنند
گرت رنج ناید خرامی به دشت
که کار زمانه به کام تو گشت
فرستاده چون نزد قیصر رسید
به دشت آمد و ساز لشکر بدید
چو گشتاسپ را دید بر تخت عاج
نهاده به سر بر ز پیروزه تاج
بیامد ورا تنگ در برگرفت
سخنهای دیرینه اندر گرفت
بدانست قیصر که گشتاسپ اوست
فروزندهٔ جان لهراسپ اوست
فراوانش بستود و بردش نماز
وزانجا سوی تخت رفتند باز
ازان کردهٔ خویش پوزش گرفت
بپیچید زان روزگار شگفت
بپذرفت گفتار او شهریار
سرش را گرفت آنگهی برکنار
بدو گفت چون تیره گردد هوا
فروزیدن شمع باشد روا
بر ما فرست آنک ما را گزید
که او درد و رنج فراوان کشید
بشد قیصر و رنج و تشویر برد
بسی نیز بر خوی بد برشمرد
به سوی کتایون فرستاد گنج
یکی افسر و سرخ یاقوت پنج
غلام و پرستار رومی هزار
یکی طوق پر گوهر شاهوار
ز دینار رومی شتروار پنج
یکی فیلسوفی نگهبان گنج
سلیح و درم داد لشکرش را
همان نامداران کشورش را
هرانکس که بود او ز تخم بزرگ
وگر تیغ زن نامداری سترگ
بیاراست خلعت سزاوارشان
برافرخت پژمرده بازارشان
از اسپان تازی و برگستوان
ز خفتان وز جامهٔ هندوان
ز دیبا و دینار و تاج و نگین
ز تخت و ز هرگونه دیبای چین
فرستاده نزدیک گشتاسپ برد
یکایک به گنجور او برشمرد
ابا این بسی آفرین گسترید
بران کو زمان و زمین آفرید
کتایون چو آمد به نزدیک شاه
غو کوس برخاست از بارگاه
سپه سوی ایران برفتن گرفت
هوا گرد اسپان نهفتن گرفت
چو قیصر دو منزل بیامد به راه
عنان تگاور بپیچید شاه
به سوگند ازان مرز برگاشتش
به خواهش سوی روم بگذاشتش
وزان جایگه شد سوی روم باز
چو گشتاسپ شد سوی راه دراز
همی راند تا سوی ایران رسید
به نزد دلیران و شیران رسید
چو بشنید لهراسپ کامد زریر
برادرش گشتاسپ آن نره شیر
پذیره شدش با همه مهتران
بزرگان ایران و نامآوران
چو دید او پسر را به بر درگرفت
ز جور فلک دست بر سر گرفت
فرود آمد از باره گشتاسپ زود
بدو آفرین کرد و زاری نمود
ز ره چو به ایوان شاهی شدند
چو خورشید در برج ماهی شدند
بدو گفت لهراسپ کز من مبین
چنین بود رای جهان آفرین
نوشته چنین بد مگر بر سرت
که پردخت ماند ز تو کشورت
بدو شادمان گشت لهراسپ شاه
مر او را نشاند از بر تخت و گاه
ببوسید و تاجش به سر بر نهاد
همی آفرین کرد با تاج یاد
بدو گفت گشتاسپ کای شهریار
ابی تو مبیناد کس روزگار
چو مهتر کنی من ترا کهترم
بکوشم که گرد ترا نسپرم
همه نیک بادا سرانجام تو
مبادا که باشیم بینام تو
که گیتی نماند همی بر کسی
چو ماند به تن رنج ماند بسی
چنین است گیهان ناپایدار
برو تخم بد تا توانی مکار
همی خواهم از دادگر یک خدای
که چندان بمانم به گیتی به جای
که این نامهٔ شهریاران پیش
بپیوندم از خوب گفتار خویش
ازان پس تن جانور خاک راست
سخن گوی جان معدن پاک راست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
قیصر بهرام گور ساوه گشتاسپ زریر لهراسپ کیکاووس (اشاره) ریونیز کتایون
هوش مصنوعی: گشتاسپ در میزبانی قیصر روم از او میخواهد تا برای لشکر خود پیامی بفرستد و بر عزم خود تأکید میکند که باید میان ایشان برگردد تا پیام او را برساند. سپس گشتاسپ تاج پادشاهی را بر سر مینهد و در کنار زریر و دیگر بزرگان ایران، مراسم تاجگذاری را برپا میکنند. قیصر نیز با تقدیم هدایایی شامل جواهرات و غلامان به کتایون و سایر بزرگزادگان، از گشتاسپ حمایت میکند. در انتها، گشتاسپ با پدرش لهراسپ دیدار کرده و با هم پیمان میبندند تا بر دادگری و نیکی حکومت کنند و آنچه در زندگی ناپایدار است را به یاد داشته باشند.
هوش مصنوعی: وقتی قیصر از جا برخاست، به گشتاسپ گفت: چرا پاسخ (پیام فرستادهٔ ایران) را پنهان نگه داشتی و چیزی نگفتی؟
هوش مصنوعی: گشتاسپ به او گفت: من پیش از این نزد شاه ایرانزمین بودهام.
هوش مصنوعی: همهٔ سپاه شاه و آن جمع بزرگان از هنرها و تواناییهای من آگاهند.
هوش مصنوعی: بهتر است که من خودم نزد آنان بروم، همهٔ سخنان را بگویم و پاسخشان را بشنوم.
هوش مصنوعی: همهٔ خواستههای تو را از آنان به دست میآورم و نامت را در جهان درخشان و بلندآوازه میکنم.
هوش مصنوعی: قیصر به او گفت: تو داناتری و برای انجام این خواسته تواناتری.
هوش مصنوعی: چون گشتاسپ سخن قیصر را شنید، بر اسب راهوار خود سوار شد.
هوش مصنوعی: به اردوگاه و جایگاه زریر آمد، در حالی که تاجی بر سر داشت و اسبی تیزرو چون باد زیر پایش بود.
هوش مصنوعی: وقتی سپاهیان گشتاسپ، سربلندترین پسر لهراسپ، را دیدند،
هوش مصنوعی: همه پیاده به پیشواز او آمدند، با دلی پر از درد و چهرهای پر از اشک.
هوش مصنوعی: همه در برابرش تعظیم کردند و گفتند که رنجهای دراز (دوری از او) به پایان رسید.
هوش مصنوعی: در همان هنگام زریر نزد او آمد، از اسب پیاده شد و از اندیشهٔ جنگ دست کشید.
هوش مصنوعی: برادر عزیزش را تنگ در آغوش گرفت و چون لب گشود، به احوالپرسی پرداخت.
هوش مصنوعی: آنگاه با سروران، بزرگان ایران و دلاوران بر تخت نشستند.
هوش مصنوعی: زریر فرخنده به گشتاسپ گفت: همیشه همراه و جفت بخت نیک باشی.
هوش مصنوعی: پدرمان پیر شده و تو جواندلی؛ چرا از دیدار بزرگان و پیران (پدر) دوری میکنی؟
هوش مصنوعی: در پیری بخت به رویش خندیده و او پرستندهٔ یزدان پاک شده است (و میخواهد از شاهی کناره بگیرد).
هوش مصنوعی: او تاج و گنج را برای تو فرستاده است؛ شایسته است که اکنون دیگر دلت در رنج نباشد.
هوش مصنوعی: پدر چنین گفت که سراسر ایران از آن توست و تخت و تاج کشور نیز از آن توست.
هوش مصنوعی: برای ما گوشهای از جهان بس است، چرا که برای تخت بزرگی کسی جز من (یعنی تو) هست.
هوش مصنوعی: برادر (زریر) تاج گرانبها را آورد، همراه با دستبند و گردنبند شاهی و تخت عاج.
هوش مصنوعی: چون گشتاسپ تخت پدر را دید، شاد شد، بر آن نشست و تاج را بر سر نهاد.
هوش مصنوعی: نوادهٔ کاووس شاه جهانجوی و هر کس از خاندان گودرز که نیکنهاد بود،
هوش مصنوعی: مانند بهرام و ساوه و ریونیز و دیگر سرافرازان،
هوش مصنوعی: همه بر شاهی او آفرین گفتند و او را شهریار جهان خواندند.
هوش مصنوعی: همهٔ جنگاوران دلیر کمر به خدمت بستند و در برابر گشتاسپ به پا ایستادند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ چون این کامیابی دلپذیر را دید، پیامی نزد قیصر فرستاد.
هوش مصنوعی: در پیام گفت: از سوی ایران همهٔ خواستهٔ تو برآورده شد و کار از حد گفتار گذشت و پایان یافت.
هوش مصنوعی: زریر و سپاه ایران چشم به راهاند که تو با شکوه به این میدان جنگ بیایی.
هوش مصنوعی: همه با تو پیمان میبندند و جان خود را در گرو دوستی تو میگذارند.
هوش مصنوعی: اگر برایت زحمتی نیست، با شکوه به دشت بیا، زیرا روزگار به کام تو شده است.
هوش مصنوعی: چون فرستاده به قیصر رسید، قیصر به دشت آمد و ساز و سامان لشکر را دید.
هوش مصنوعی: قیصر گشتاسپ را دید که بر تخت عاج نشسته و تاجی از فیروزه بر سر نهاده است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ پیش آمد و قیصر را تنگ در آغوش گرفت و از گذشتهها سخن آغاز کرد.
هوش مصنوعی: قیصر دریافت که آن جوان همان گشتاسپ است و او فرزند عزیز و روشنی جان لهراسپ است.
هوش مصنوعی: قیصر او را بسیار ستود و در برابرش کرنش کرد، و سپس با هم به سوی تخت بازگشتند.
هوش مصنوعی: قیصر از رفتار گذشتهٔ خود با گشتاسپ پوزش خواست و از آن روزگار شگفت و بدی که کرده بود پشیمان و آشفته شد.
هوش مصنوعی: شهریار گشتاسپ پوزش او را پذیرفت و سرش را در کنار گرفت و نواخت.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به او گفت: هنگامی که هوا تاریک شود، روشن کردن شمع رواست؛ یعنی اکنون باید روشنیبخش زندگیام را نزد من بفرستی.
هوش مصنوعی: آن کس را که مرا برگزید، یعنی کتایون، نزد ما بفرست، زیرا او رنج و درد فراوان کشید.
هوش مصنوعی: قیصر بازگشت در حالی که رنج و شرمساری میبرد و بارها خوی بد خود را سرزنش کرد.
هوش مصنوعی: قیصر برای کتایون گنجی فرستاد: تاجی و پنج یاقوت سرخ.
هوش مصنوعی: همچنین هزار غلام و کنیز رومی و گردنبندی پر از گوهرهای شاهانه.
هوش مصنوعی: و پنج بار شتر دینار رومی، همراه با دانشمندی که نگهبان آن گنج باشد.
هوش مصنوعی: قیصر به لشکر گشتاسپ و بزرگان کشور او نیز سلاح و درم بخشید.
هوش مصنوعی: به هر کس که از نژاد بزرگان بود یا شمشیرزنی نامدار و برجسته بود.
هوش مصنوعی: برای آنان خلعتهای شایسته آماده کرد و کارشان را که رونقی نداشت رونق بخشید.
هوش مصنوعی: این بخششها شامل اسبان تازی و برگستوان و جوشنها و جامههای هندی بود.
هوش مصنوعی: و نیز دیبا و دینار و تاج و انگشتری و تخت و انواع پارچههای ابریشمی چینی.
هوش مصنوعی: فرستادهٔ قیصر این هدیهها را نزد گشتاسپ برد و یکییکی آنها را برای گنجور او شمرد و تحویل داد.
هوش مصنوعی: با این هدیهها، بسیار بر آفرینندهٔ زمان و زمین ستایش کرد.
هوش مصنوعی: چون کتایون، همسر گشتاسپ و دختر قیصر، نزد شاه آمد، بانگ کوس از بارگاه برخاست که نشانهٔ حرکت بود.
هوش مصنوعی: سپاه به سوی ایران روان شد و گرد سم اسبان هوا را پوشاند.
هوش مصنوعی: قیصر دو منزل همراه ایشان آمد؛ آنگاه گشتاسپ عنان اسب تیزرو خود را برگرداند و ایستاد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ قیصر را سوگند داد که از آن مرز بازگردد و با خواهش او را به سوی روم روانه کرد.
هوش مصنوعی: قیصر از آنجا به روم بازگشت و گشتاسپ راه دراز ایران را در پیش گرفت.
هوش مصنوعی: گشتاسپ پیوسته راند تا به ایران و نزد دلیران و پهلوانان آن رسید.
هوش مصنوعی: چون لهراسپ شنید که زریر آمده و برادرش گشتاسپ، آن پهلوان دلیر، نیز همراه اوست،
هوش مصنوعی: با همهٔ سران و بزرگان و نامداران ایران به پیشواز او رفت.
هوش مصنوعی: چون پسر را دید او را در آغوش گرفت و از ستم روزگار که او را از پسر جدا کرده بود، دست بر سر زد و افسوس خورد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ نیز زود از اسب پیاده شد، پدر را ستود و گریه و زاری کرد.
هوش مصنوعی: چون از راه به کاخ شاهی رفتند، مانند خورشیدی که در برج حوت باشد، شکوهمند و فرخنده بودند.
هوش مصنوعی: لهراسپ به گشتاسپ گفت: آنچه بر تو گذشت را از من مدان؛ خواست آفرینندهٔ جهان چنین بود.
هوش مصنوعی: گویا سرنوشت تو چنین نوشته شده بود که کشورت مدتی از تو خالی بماند.
هوش مصنوعی: لهراسپ شاه از دیدار او شادمان شد و او را بر تخت و جایگاه شاهی نشاند.
هوش مصنوعی: او را بوسید و تاج شاهی را بر سرش گذاشت و همراه با تاج، او را دعا و آفرین گفت.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به او گفت: ای پادشاه، امیدوارم کسی روزگار را بی تو نبیند و همیشه زنده بمانی.
هوش مصنوعی: اگر مرا مهتر و پادشاه کنی، باز هم من فرمانبردار و کوچک تو هستم و میکوشم که حتی از گرد راه تو پا فراتر ننهم و حرمتت را نگه دارم.
هوش مصنوعی: سرانجام کارت همه نیک باد و مبادا روزی که ما بی نام و یاد تو باشیم.
هوش مصنوعی: زیرا جهان برای هیچکس پایدار نمیماند و اگر کسی بسیار بماند، رنج فراوان میکشد.
هوش مصنوعی: جهان اینگونه ناپایدار است؛ پس تا میتوانی در آن بذر بدی مکار.
هوش مصنوعی: شاعر میگوید: از خدای یکتای دادگر میخواهم که آنقدر در جهان زنده بمانم،
هوش مصنوعی: که این نامهٔ پادشاهان گذشته را با سخن نیکوی خود به هم پیوسته و کامل کنم.
هوش مصنوعی: پس از آن، تن جاندار از آنِ خاک است و جان سخنگو به سرچشمهٔ پاک خود بازمیگردد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.