بخش ۱۵ - فرستادن قالوس به درگاه لهراسپ برای باژخواهی و شناختن گشتاسپ از سیمای زریر
برین نیز بگذشت چندی سپهر
به دل در همی داشت و ننمود چهر
بگشتاسپ گفت آن زمان جنگجوی
که تا زندهای زین جهان بهر جوی
براندیش با این سخن با خرد
که اندیشه اندر سخن به خورد
به ایران فرستم فرستادهای
جهاندیده و پاک و آزادهای
به لهراسپ گویم که نیم جهان
تو داری به آرام و گنج مهان
اگر باژ بفرستی از مرز خویش
ببینی سرمایهٔ ارز خویش
بریشان سپاهی فرستم ز روم
که از نعل پیدا نبینند بوم
چنین داد پاسخ که این رای تست
زمانه بزیر کف پای تست
یکی نامور بود قالوس نام
خردمند و با دانش و رای و کام
بخواند آن خردمند را نامدار
کز ایدر برو تا در شهریار
بگویش که گر باژ ایران دهی
به فرمان گرایی و گردن نهی
به ایران بماند بتو تاج و تخت
جهاندار باشی و پیروزبخت
وگرنه مرا با سپاهی گران
هم از روم وز دشت نیزهوران
نگه کن که برخیزد از دشت غو
فرخزاد پیروزشان پیش رو
همه بومتان پاک ویران کنم
ز ایران به شمشیر بیران کنم
فرستاده آمد به کردار باد
سرش پر خرد بد دلش پر ز داد
چو آمد به نزدیک شاه بزرگ
بدید آن در و بارگاه بزرگ
چو آگاهی آمد به سالار بار
خرامان بیامد بر شهریار
که پیر جهاندیدهای بر درست
همانا فرستادهٔ قیصرست
سوارست با او بسی نامدار
همی راه جوید بر شهریار
چو بشنید بنشست بر تخت عاج
بسر بر نهاد آن دل افروز تاج
بزرگان ایران همه پیش تخت
نشستند شادان دل و نیکبخت
بفرمود تا پرده برداشتند
فرستاده را شاد بگذاشتند
چو آمد به نزدیک تختش فراز
بر او آفرین کرد و بردش نماز
پیام گرانمایه قیصر بداد
چنان چون بباید به آیین و داد
غمی شد ز گفتار او شهریار
برآشفت با گردش روزگار
گرانمایه جایی بیاراستند
فرستاده را شاد بنشاستند
فرستاد زربفت گستردنی
ز پوشیدنی و هم از خوردنی
بران گونه بنواخت او را به بزم
تو گفتی که نشنید پیغام رزم
شب آمد پر اندیشه پیچان بخفت
تو گفتی که با درد و غم بود جفت
چو خورشید بر تخت زرین نشست
شب تیره رخسار خود را ببست
بفرمود تا رفت پیشش زریر
سخن گفت هرگونه با شاه دیر
به شگبیر قالوس شد بار خواه
ورا راه دادند نزدیک شاه
ز بیگانه ایوان بپرداختند
فرستاده را پیش بنشاختند
بدو گفت لهراسپ کای پر خرد
مبادا که جان جز خرد پرورد
بپرسم ترا راست پاسخگزار
اگر بخردی کام کژی مخار
نبود این هنرها به روم اندرون
بدی قیصر از پیش شاهان زبون
کنون او بهر کشوری باژخواه
فرستاد و بر ماه بنهاد گاه
چو الیاس را کو به مرز خزر
گوی بود با فر و پرخاشخر
بگیرد ببندد همی با سپاه
بدین باژخواهش که بنمود راه
فرستاده گفت ای سخنگوی شاه
به مرز خزر من شدم باژخواه
به پیغمبری رنج بردم بسی
نپرسید زین باره هرگز کسی
ولیکن مرا شاه زانسان نواخت
که گردن به کژی نباید فراخت
سواری به نزدیک او آمدست
که از بیشهها شیر گیرد به دست
به مردان بخندد همی روز رزم
هم از جامهٔ می به هنگام بزم
به بزم و به رزم و به روز شکار
جهانبین ندیدست چون او سوار
بدو داد پرمایهتر دخترش
که بودی گرامیتر از افسرش
نشانی شدست او به روم اندرون
چو نر اژدها شد به چنگش زبون
یکی گرگ بد همچو پیلی به دشت
که قیصر نیارست زان سو گذشت
بیفگند و دندان او را بکند
وزو کشور روم شد بیگزند
بدو گفت لهراسپ کای راستگوی
کرا ماند این مرد پرخاشجوی
چنین داد پاسخ که باری نخست
به چهره زریرست گویی درست
به بالا و دیدار و فرهنگ و رای
زریر دلیرست گویی بجای
چو بشنید لهراسپ بگشاد چهر
بران مرد رومی بگسترد مهر
فراوان ورا برده و بدره داد
ز درگاه برگشت پیروز و شاد
بدو گفت کاکنون به قیصر بگوی
که من با سپاه آمدم جنگجوی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
قالوس قیصر شگبیر گشتاسپ لهراسپ فرخزاد (اشاره) زریر الیاس (اشاره)
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، گشتاسپ برای جلوگیری از جنگ با قیصر، فرستادهای به نام قالوس را به درگاه لهراسپ میفرستد تا با او درباره باژ (مالیات) صحبت کند. قالوس فردی خردمند و نامدار است و او به لهراسپ پیام میدهد که اگر باژ ارسال کند، میتواند از آرامش و نعمتهای ایران بهرهمند شود. در پاسخ، لهراسپ تأکید میکند که در صورتی که باژ ندهند، سپاهیانه به ایران خواهیم تاخت و ویران خواهیم کرد. پس از این سخنان، قالوس به درگاه شهریار میرسد و پیامی از قیصر را به او میرساند که موجب نگرانی لهراسپ میشود. او از گشتاسپ میخواهد تا در این شرایط و با وجود تهدیدات، عزم خود را برای دفاع از کشور جزم کند و همسر زریر را به فرستاده میدهد و از او میخواهد به قیصر بگوید که در صورت بروز جنگ، آماده دفاع است.
هوش مصنوعی: چند وقتی از آن ماجرا گذشت و گشتاسپ با دل اندوهگین و غمگین، هیچ نشانهای از احساساتش را بروز نداد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به جنگجویانی که در حال حاضر زندهاند گفت: تا زمانی که در این دنیا هستید، به دنبال کسب افتخار و glory باشید.
هوش مصنوعی: به این فکر کن که با عقل و خرد صحبت کنی، زیرا اندیشه و تفکر در کلام نهفته است.
هوش مصنوعی: من کسی آگاه و با تجربه و نجیب را به ایران میفرستم تا پیامم را برساند.
هوش مصنوعی: من به لهراسپ میگویم که تو نیمی از دنیا را به آرامش و ثروت خود در اختیار داری.
هوش مصنوعی: اگر برای به دست آوردن حق خود (باژ) از مرز خود فرستندهای بفرستی، میتوانی به ارزش و سرمایه خود دست یابی.
هوش مصنوعی: برای آنها سپاهی از روم میفرستم که نشانههای این سرزمین را نخواهند دید.
هوش مصنوعی: او به قالوس پاسخ میدهد که این فکر و تدبیر توست و زمانه زیر پای تو است، یعنی تو در این موقعیت و شرایط تصمیمگیرندهای.
هوش مصنوعی: قالوس، شخصی معروف و با دانش و اندیشه بود که به عقل و قضاوت درست شهرت داشت.
هوش مصنوعی: آن خردمند نامدار را که از ایدر (یعنی دیاری در ایران) آمده است، به درگاه شهریار (لهراسپ) بخوانید.
هوش مصنوعی: به او بگو که اگر باج ایران را بپردازی و سر به فرمانبرداری فرود آوری، شاهی و رهبری خواهی داشت.
هوش مصنوعی: اگر به ایران باج بدهی، تو نیز میتوانی پادشاهی کنی و تاج و تخت بگیری و در سرنوشتت پیروزی و موفقیت باشد.
هوش مصنوعی: اگر نه، من هم با سربازان بسیار، از سرزمین روم و دشت نیزهداران به جنگ میآیم.
هوش مصنوعی: توجه کن که غو (صوت و هیاهو) برمیخیزد از دشت، فرخزاد (شخصیتی جنگجو و پیروز) همراه یارانش در پیش روی شما قرار دارند.
هوش مصنوعی: من به سرزمین شما حمله میکنم و همهی دژهای شما را ویران میسازم و ایران را با شمشیر میشکنم.
هوش مصنوعی: فرستادهای مانند باد سریع آمد، سرش پر از دانایی و درونش پر از خشم و کینه است.
هوش مصنوعی: فرستاده به نزد شاه بزرگ (لهراسپ) رسید و عظمت و شکوه در و بارگاه او را مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: هنگامی که خبر به سالار (قالوس) رسید، او با افتادگی و شکوه به سوی شهریار (لهراسپ) آمد.
هوش مصنوعی: پیر جهاندیده، که تجربهای از زندگی و دنیا دارد، به یقین نمانده کسی جز فرستاده قیصر است.
هوش مصنوعی: سواران نامدار زیادی همراه او هستند و همه به دنبال دیدن پادشاه میگردند.
هوش مصنوعی: وقتی خبر را شنید، بر تخت عاج (از نوعی چوب قیمتی) نشست و تاجی که دل را شاد میکند، بر سر نهاد.
هوش مصنوعی: تمامی قدرتمندان و بزرگان ایران، با دلهای شاد و خوشحال، به جلو درگاه پادشاه نشستهاند.
هوش مصنوعی: برای فرستاده فرمان دادند تا پرده را کنار بزنند و او را با خوشحالی به جایگاه خود راهی کنند.
هوش مصنوعی: وقتی فرستاده به نزد تخت پادشاه نزدیک شد، او را ستایش کرد و سپس برایش نماز خواند.
هوش مصنوعی: پیام ارزشمند قیصر (امپراتور روم) را به گونهای فرستاد که شایستهٔ آئین و عدل است.
هوش مصنوعی: شهریار از گفتههای او به شدتی ناراحت و غمگین شد و به خاطر تغییرات و تحولات زمان، به خشم آمد.
هوش مصنوعی: در جایی که ارزش و احترام زیادی دارد، برای فرستاده (قالوس) مراسمی برپا کردند و او را با خوشحالی و شادمانی پذیرایی کردند.
هوش مصنوعی: فرستادهای را با لباس زربفت و زیبا فرستادند که نمادی از آنچه باید به عنوان پوشش و خوراک به مهمانی آورده شود، باشد.
هوش مصنوعی: در آن جشن و بزم، او (یعنی لهراسپ) به نحوی نرم و دلپذیر با او (قالوس) رفتار کرد که گویی پیغام جنگ و رزم را نشنیده است.
هوش مصنوعی: شب فرارسید و در حالی که اندیشههای غمانگیز در سر داشت، به خواب رفت. به گونهای به نظر میرسد که او با درد و اندوه دست به گریبان بوده است.
هوش مصنوعی: زمانی که خورشید بر تخت زرین (شکوه) نشست، شب تیره چهرهاش را پنهان کرد.
هوش مصنوعی: زریر را فرمان داد تا به نزد شاه برود و هر چه لازم است، با او سخن بگوید.
هوش مصنوعی: قالوس به شدت تحت تاثیر قرار گرفت و با حالتی سراسیمه به عنوان فرستادهای مهم وارد شد و به نزد شاه راه یافتند.
هوش مصنوعی: از بیگانهگان به رسم مهماننوازی، ایوان را تزیین و آراسته کردند و فرستاده را پیش شاه نشاندند.
هوش مصنوعی: لهراسپ به فرستاده میگوید، ای بلند فکر، مبادا که فقط به جان خود اهمیت دهی و عقل و خرد را فراموش کنی.
هوش مصنوعی: از تو میخواهم که صادقانه پاسخ بدهی، اگر اهل خرد هستی، کژیها و نادرستیها را مخفی نکن.
هوش مصنوعی: این هنرها (تواناییها و مهارتها) در روم (سرزمین روم) وجود نداشت و بنابراین بدین خاطر قیصر (امپراتور روم) در برابر شاهان دیگر (فرمانروایان) ناتوان و زیردست بود.
هوش مصنوعی: اکنون او (قیصر) برای هر کشور فرستادهای را به عنوان باژخواه (برای گرفتن مالیات یا باج) به سوی دربار فرستاده و در میان ماه (در ماهی از ماهنشینی) جای داده است.
هوش مصنوعی: الیاس که به مرز خزر رفته و همچون یک شاهزاده با قدرت و شجاعت رفتار میکند، در مقایسه با دیگران به شکوه و جلال شناخته شده است.
هوش مصنوعی: او (فرستاده) میخواهد که با سپاه خود به سوی باژخواه (کسی که مالیات یا خراج میخواهد) برود و راهی را که او نشان داده، در اختیار بگیرد.
هوش مصنوعی: فرستاده به نمایندگی از شاه به سخن آمد و گفت که من برای گرفتن باج به مرز خزر آمدهام.
هوش مصنوعی: به خاطر پیامبری رنجها و سختیهای زیادی را تحمل کردم، اما هیچکس هرگز از این موضوع سوالی نپرسید.
هوش مصنوعی: اما شاه (لهراسپ) به من به گونهای محبت کرد که نباید به خاطر نیکی او سرودن و یا اظهار ناخرسندی کرد.
هوش مصنوعی: سوار ناشناسی به نزد او (لهراسپ) آمده که قابلیت شکار شیر از جنگلها را دارد.
هوش مصنوعی: او در روزهای جنگ به مردان میخندد و در هنگام بزم نیز از جامهٔ شراب پوشیده است.
هوش مصنوعی: هیچ فردی را در بزم، رزم و شکار نمیتوان یافت که مانند او سوار و دلیر باشد و همچون او دنیا را تماشا کرده باشد.
هوش مصنوعی: او (لهراسپ) دختر خود را که از افسر (تاج) نیز برایش ارزشمندتر بود، به قالوس داد.
هوش مصنوعی: او در روم مشهور و شناخته شده است؛ به گونهای که مانند اژدهایی نر، دشمنانش را به زیر چنگال خود درآورده و تسلیم کرده است.
هوش مصنوعی: در دشت، گرگی شبیه به فیل وجود دارد که قیصر ( امپراتور روم) جرأت نمیکند از آن طرف عبور کند.
هوش مصنوعی: او (گرگ) را از دندان باز کرد و موی او را به زمین انداخت، و به این ترتیب، کشور روم بدون آسیب و خطر رها شد.
هوش مصنوعی: لهراسپ به فردی که به او راست میگوید، میگوید: این مردی که در حال پرخاش است، چه کسی است و چه کسی او را به این حال درآورده؟
هوش مصنوعی: او پاسخ داد که در واقع برای نخستین بار به چهره زریر نیکو به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: زریر دلیر در بالا، در دیدار، فرهنگ و اندیشهاش بسیار شجاع و برجسته است.
هوش مصنوعی: وقتی لهراسپ سخنان را شنید، چهرهاش را باز کرد و محبت و محبتش را به آن مرد رومی که به درگاهش آمده بود، ابراز کرد.
هوش مصنوعی: او (قالوس) در این دیدار بسیار ثروت و گنجینه به او (لهراسپ) داد و پس از این ملاقات با شادی و پیروزی به درگاه بازگشت.
هوش مصنوعی: به او (قالوس) گفت: حالا به قیصر (پادشاه روم) بگو که من با سپاه جنگجو به اینجا آمدهام.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.