بخش ۹ - شب نبرد طوس و گیو با هومان، رسیدن یاران تا سپیدهدم و نامه خواستن رستم از کیخسرو
خود و گیو و گودرز و چندی سران
نهادند بر یال گرزگران
بسوی سپهدار پیران شدند
چو آتش بقلب سپه بر زدند
چو دریای خون شد همه رزمگاه
خروشی برآمد بلند از سپاه
درفش سپهبد بدو نیم شد
دل رزمجویان پر از بیم شد
چو بشنید هومان خروش سپاه
نشست از بر تازی اسپی سیاه
بیامد ز لشکر بسی کشته دید
بسی بیهش از رزم برگشته دید
فرو ریخت از دیده خون بر برش
یکی بانگ زد تند بر لشکرش
چنین گفت کایدر طلایه نبود
شما را ز کین ایچ مایه نبود
بهر یک ازیشان ز ما سیصدست
به آوردگه خواب و خفتن بدست
هلا تیغ و گوپالها برکشید
سپرهای چینی بسر در کشید
ز هر سو بریشان بگیرید راه
کنون کز بره بر کشد تیغ ماه
رهایی نباید که یابند هیچ
بدین سان چه باید درنگ و بسیچ
برآمد خروشیدن کرنای
بهر سو برفتند گردان ز جای
گرفتندشان یکسر اندر میان
سواران ایران چو شیر ژیان
چنان آتش افروخت از ترگ و تیغ
که گفتی همی گرز بارد ز میغ
شب تار و شمشیر و گرد سپاه
ستاره نه پیدا نه تابنده ماه
ز جوشن تو گفتی ببار اندرند
ز تاری بدریای قار اندرند
بلشکر چنین گفت هومان که بس
ازین مهتران مفگنید ایچ کس
همه پیش من دستگیر آورید
نباید که خسته بتیر آورید
چنین گفت لشکر ببانگ بلند
که اکنون به بیچارگی دست بند
دهید ار بگرز و بژوپین دهید
سران را ز خون تاج بر سر نهید
چنین گفت با گیو و رهام طوس
که شد جان ما بیگمان بر فسوس
مگر کردگار سپهر بلند
رهاند تن و جان ما زین گزند
اگر نه بچنگ عقاب اندریم
وگر زیر دریای آب اندریم
یکی حمله بردند هر سه به هم
چو برخیزد از جای شیر دژم
ندیدند کس یال اسپ و عنان
ز تنگی بچشم اندر آمد سنان
چنین گفت هومان به آواز تیز
که نه جای جنگست و راه گریز
برانگیخت از جایتان بخت بد
که تا بر تن بدکنش بد رسد
سه جنگ آور و خوار مایه سپاه
بماندند یکسر بدین رزمگاه
فراوان ز رستم گرفتند یاد
کجا داد در جنگ هر جای داد
ز شیدوش، وز بیژن گستهم
بسی یاد کردند بر بیش و کم
که باری کسی را ز ایران سپاه
بدی یارمان اندرین رزمگاه
نه ایدر به پیکار و جنگ آمدیم
که خیره بکام نهنگ آمدیم
دریغ آن در و گاه شاه جهان
که گیرند ما را کنون ناگهان
تهمتن به زاولستانست و زال
شود کار ایران کنون تال و مال
همی آمد آوای گوپال و کوس
بلشکر همی دیر شد گیو و طوس
چنین گفت شیدوش و گستهم شیر
که شد کار پیکار سالار دیر
به بیژن گرازه همی گفت باز
که شد کار سالار لشکر دراز
هوا قیر گون و زمین آبنوس
همی آمد از دشت آوای کوس
برفتند گردان بر آوای اوی
ز خون بود بر دشت هر جای جوی
ز گردان نیو و ز نیروی چنگ
تو گفتی برآمد ز دریا نهنگ
بدانست هومان که آمد سوار
همه گرزور بود و شمشیردار
چو دانست کامد ورا یار طوس
همی برخروشید برسان کوس
سبک شد عنان و گران شد رکیب
بلندی که دانست باز از نشیب
یکی رزم کردند تا چاک روز
چو پیدا شد از چرخ گیتی فروز
سپه بازگشتند یکسر ز جنگ
کشیدند لشکر سوی کوه تنگ
بگردان چنین گفت سالار طوس
که از گردش مهر تا زخم کوس
سواری چنین کز شما دیدهام
ز کنداوران هیچ نشنیدهام
یکی نامه باید که زی شه کنیم
ز کارش همه جمله آگه کنیم
چو نامه بنزدیک خسرو رسد
بدلش اندرون آتشی نو رسد
بیاری بیاید گو پیلتن
ز شیران یکی نامدار انجمن
بپیروزی از رزم گردیم باز
بدیدار کیخسرو آید نیاز
سخن هرچ رفت آشکار و نهان
بگویم بپیروز شاه جهان
بخوبی و خشنودی شهریار
بباشد بکام شما روزگار
چنانچون که گفتند برساختند
نوندی بنزدیک شه تاختند
دو لشکر بخیمه فرود آمدند
ز پیکار یکباره دم برزدند
طلایه برون آمد از هر دو روی
بدشت از دلیران پرخاشجوی
چو هومان رسید اندران رزمگاه
ز کشته ندید ایچ بر دشت راه
به پیران چنین گفت کامروز گرد
نه بر آرزو گشت گاه نبرد
چو آسوده گردند گردان ما
ستوده سواران و مردان ما
یکی رزم سازم که خورشید و ماه
ندیدست هرگز چنان رزمگاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
گیو گودرز پیران هومان رهام طوس رستم (اشاره) زال شیدوش (اشاره) بیژن (اشاره) گستهم (اشاره) گرازه کیخسرو
هوش مصنوعی: در این بخش از داستان، جنگی سخت میان ایرانیان به رهبری طوس و گیو و لشکر هومان در میگیرد. در حین نبرد، هومان از کشتار سربازانش متعجب و نگران میشود و به اعزام نیروهای خود به جلوی خط جبهه فرمان میدهد. با این حال، در میانههای جنگ، ابهت رزمندگان ایرانی در دل لشکر هومان ایجاد رعب و وحشت میکند. در نهایت، طوس و یارانش تصمیم میگیرند نامهای به کیخسرو ارسال کنند تا از او یاری بخواهند و در جستجوی پیروزی دوباره به میدان برگردند. جنگ ادامه مییابد و هومان از دشواریهایی که در رویارویی با سربازان ایرانی شاهد است، ابراز نگرانی میکند.
هوش مصنوعی: طوس خود، با گیو و گودرز و چند سردار دیگر، گرزهای سنگین را بر دوش گذاشتند و آمادهٔ نبرد شدند.
هوش مصنوعی: آنان به سوی پیران، سپهسالار توران، رفتند و مانند آتش به میانهٔ سپاه او زدند.
هوش مصنوعی: سراسر میدان جنگ مانند دریایی از خون شد و فریادی بلند از لشکر برخاست.
هوش مصنوعی: پرچم سپهسالار تورانی دو نیم شد و دل جنگجویان تورانی پر از ترس گشت.
هوش مصنوعی: هومان چون فریاد لشکر را شنید، بر اسب تازی سیاهی سوار شد.
هوش مصنوعی: به میدان آمد و دید که بسیاری از لشکرش کشته شدهاند و بسیاری بیهوش و درمانده از جنگ بازگشتهاند.
هوش مصنوعی: از اندوه، اشک خونین بر سینهاش ریخت و با خشم بر لشکرش فریاد زد.
هوش مصنوعی: گفت: اینجا نگهبان و پیشقراول نگذاشته بودید و هیچ شور و غیرت کینخواهی نداشتید.
هوش مصنوعی: در برابر هر یک از ایشان سیصد تن از ما هست؛ در میدان جنگ خوابیدن و غفلت کار بدی است.
هوش مصنوعی: هان، شمشیرها و گرزها را بیرون کشید و سپرهای چینی را بر سر بگیرید.
هوش مصنوعی: اکنون که ماه از برج بره برآمده و میدرخشد، از هر سو راه را بر ایرانیان ببندید.
هوش مصنوعی: نباید بگذارید هیچیک از آنان رهایی یابد؛ در چنین حالی درنگ و آمادهسازی طولانی چه لزومی دارد؟
هوش مصنوعی: بانگ کرنا برخاست و پهلوانان تورانی از هر سو از جای خود به حرکت درآمدند.
هوش مصنوعی: تورانیان سواران ایرانی را که مانند شیر خشمگین میجنگیدند، یکسره در میان گرفتند و محاصره کردند.
هوش مصنوعی: از برخورد کلاهخودها و شمشیرها چنان آتشی برافروخت که گویی از ابر گرز میبارید.
هوش مصنوعی: شب تاریک بود و شمشیر و گرد و غبار سپاه همهجا را گرفته بود؛ نه ستارهای دیده میشد و نه ماه میدرخشید.
هوش مصنوعی: از فراوانی جوشنها گویی زیر باری سنگین فرو رفته بودند و از شدت تاریکی گویی در دریایی از قیر غوطه میخوردند.
هوش مصنوعی: هومان به لشکرش گفت: بس است، هیچیک از این بزرگان را نکشید و بر زمین نیفکنید.
هوش مصنوعی: همه را اسیر کنید و نزد من بیاورید و نباید آنان را زخمی از تیر بیاورید.
هوش مصنوعی: لشکریان با فریاد بلند به ایرانیان گفتند: اکنون که چارهای ندارید، دستهایتان را برای بستن بدهید و تسلیم شوید.
هوش مصنوعی: سپاهیان ادامه دادند: اگر هم میخواهید ضربه بزنید، با گرز و زوبین بزنید و تاجی از خون بر سر این سران بگذارید؛ یعنی آنان را زخمی و خونآلود کنید تا تسلیم شوند.
هوش مصنوعی: طوس به گیو و رهام گفت که بیگمان جان ما بیهوده بر باد رفته است.
هوش مصنوعی: مگر آنکه آفرینندهٔ آسمان بلند تن و جان ما را از این بلا رهایی بخشد.
هوش مصنوعی: وگرنه گویی در چنگال عقاب گرفتاریم یا در زیر آب دریا فرو رفتهایم و راه نجاتی نداریم.
هوش مصنوعی: هر سه پهلوان با هم یک حمله کردند، مانند شیر خشمگینی که از جای خود برمیخیزد.
هوش مصنوعی: از انبوهی و تنگی جای، کسی یال اسب و لگام را نمیدید و سرنیزهها در چشمها فرو میرفت.
هوش مصنوعی: هومان با صدای بلند و تند گفت: اینجا نه جای جنگیدن است و نه راهی برای گریختن دارید.
هوش مصنوعی: بخت بد شما را از جایتان برانگیخت تا بدی به تن بدکاران برسد.
هوش مصنوعی: سه جنگاور با سپاهی اندک و بیارزش، همگی در این میدان نبرد گرفتار ماندند.
هوش مصنوعی: طوس و همراهانش بسیار از رستم یاد کردند که در هر جنگی حق دلاوری را ادا میکرد.
هوش مصنوعی: از شیدوش و بیژن و گستهم نیز بارها و از هر دری یاد کردند.
هوش مصنوعی: و آرزو کردند که کاش دستکم یکی از سپاه ایران در این میدان یاورشان بود.
هوش مصنوعی: گفتند: ما اینجا برای نبرد درست و سنجیده نیامدیم، بلکه نابخردانه به کام نهنگ آمدیم.
هوش مصنوعی: دریغ از درگاه و تخت شاه جهان، که اکنون ناگهان ما را اسیر میکنند.
هوش مصنوعی: رستم و زال در زابلستان هستند و اکنون کار ایران پریشان و تباه میشود.
هوش مصنوعی: صدای گرز و کوس از میدان به گوش میرسید و بازگشت گیو و طوس به لشکرگاه دیر شده بود.
هوش مصنوعی: شیدوش و گستهم دلیر گفتند که نبرد سپهسالار به درازا کشیده است.
هوش مصنوعی: گرازه نیز به بیژن پیوسته میگفت که کار فرماندهٔ لشکر طول کشیده است.
هوش مصنوعی: هوا چون قیر سیاه و زمین چون آبنوس تیره بود و از دشت صدای کوس میآمد.
هوش مصنوعی: پهلوانان به سوی آن صدا رفتند و در همه جای دشت از خون جوی روان بود.
هوش مصنوعی: از دلاوری پهلوانان و نیروی بازوهایشان گویی نهنگی از دریا برخاسته بود.
هوش مصنوعی: هومان دریافت که سواران ایرانی به میدان رسیدهاند، همه گرزدار و شمشیردار.
هوش مصنوعی: چون دانست که یاران طوس به یاری او آمدهاند، مانند کوس جنگ خروش برآورد.
هوش مصنوعی: عنانها سبک شد و رکابها سنگین، یعنی سواران با شتاب و نیرو تاختند؛ در آن تاریکی و آشوب کسی بلندی را از پستی بازنمیشناخت.
هوش مصنوعی: چنان نبردی کردند که تا شکافتن سپیدهدم ادامه یافت، تا خورشید جهانافروز از آسمان پدیدار شد.
هوش مصنوعی: سپاهیان همگی از جنگ دست کشیدند و ایرانیان لشکر را به سوی کوه تنگ (هماون) بردند.
هوش مصنوعی: طوس، سپهسالار، به پهلوانان گفت که از هنگام گردش خورشید تا زمانی که کوس جنگ کوفته شد،
هوش مصنوعی: چنین دلاوری در سواری که از شما دیدم، دربارهٔ هیچ پهلوانی نشنیده بودم.
هوش مصنوعی: باید نامهای به شاه بنویسیم و او را از همهٔ این ماجرا آگاه کنیم.
هوش مصنوعی: چون نامه به کیخسرو برسد، آتشی تازه از خشم و غیرت در دلش برمیافروزد.
هوش مصنوعی: آنگاه رستم پیلتن با گروهی از پهلوانان نامدار شیرمانند به یاری ما میآید.
هوش مصنوعی: آنگاه پیروزمند از جنگ بازمیگردیم و آرزوی دیدار کیخسرو برآورده میشود.
هوش مصنوعی: هر آنچه آشکار و پنهان در این جنگ گذشت، به شاه پیروزمند جهان بازمیگویم.
هوش مصنوعی: با نیکی و خشنودی شاه، روزگار به کام شما خواهد گشت.
هوش مصنوعی: همانگونه که گفته بودند کار را آماده کردند و پیکی تیزرو به نزد شاه فرستادند.
هوش مصنوعی: هر دو لشکر در خیمهها فرود آمدند و یکباره از نبرد آسودند و نفسی تازه کردند.
هوش مصنوعی: از هر دو سو پاسداران و پیشروان سپاه از میان دلیران جنگجو به دشت بیرون آمدند.
هوش مصنوعی: چون هومان به آن میدان نبرد رسید، از فراوانی کشتگان هیچ راهی در دشت نیافت.
هوش مصنوعی: هومان به پیران گفت که امروز نبرد آنگونه که دلخواه ما بود پیش نرفت.
هوش مصنوعی: هنگامی که پهلوانان و سواران ستوده و مردان جنگی ما آسوده شوند،
هوش مصنوعی: چنان نبردی برپا میکنم که خورشید و ماه هرگز چنین میدانی ندیده باشند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.