بخش ۴ - تندباد و پناه داراب در طاق ویران، خروش نهانی و شناختن رشنواد و خواندن گازر
چنان بد که روزی یکی تندباد
برآمد غمی گشت زان رشنواد
یکی رعد و باران با برق و جوش
زمین پر ز آب آسمان پرخروش
به هر سو ز باران همی تاختند
به دشت اندرون خیمهها ساختند
غمی بود زان کار داراب نیز
ز باران همی جست راه گریز
نگه کرد ویران یکی جای دید
میانش یکی طاق بر پای دید
بلند و کهن بود و آزرده بود
یکی خسروی جای پر پرده بود
نه خرگاه بودش نه پردهسرای
نه خیمه نه انباز و نه چارپای
بران طاق آزرده بایست خفت
چو تنها تنی بود بییار و جفت
سپهبد همی گرد لشکر بگشت
بران طاق آزرده اندر گذشت
ز ویران خروشی به گوش آمدش
کزان سهم جای خروش آمدش
که ای طاق آزرده هشیار باش
برین شاه ایران نگهدار باش
نبودش یکی خیمه و یار و جفت
بیامد به زیر تو اندر بخفت
چنین گفت با خویشتن رشنواد
که این بانگ رعدست گر تندباد
دگر باره آمد ز ایوان خروش
که ای طاق چشم خرد را مپوش
که در تست فرزند شاه اردشیر
ز باران مترس این سخن یادگیر
سیم بار آوازش آمد به گوش
شگفتی دلش تنگ شد زان خروش
به فرزانه گفت این چه شاید بدن
یکی را سوی طاق باید شدن
ببینید تا اندرو خفته کیست
چنین بر تن خود برآشفته کیست
برفتند و دیدند مردی جوان
خردمند و با چهرهٔ پهلوان
همه جامه و باره تر و تباه
ز خاک سیه ساخته جایگاه
به پیش سپهبد بگفت آنچ دید
دل پهلوان زان سخن بردمید
بفرمود کو را بخوانید زود
خروشی برین سان که یارد شنود
برفتند و گفتند کای خفته مرد
ازین خواب برخیز و بیدار گرد
چو دارا به اسپ اندر آورد پای
شکسته رواق اندر آمد ز جای
چو سالار شاه آن شگفتی بدید
سرو پای داراب را بنگرید
چنین گفت کاینت شگفتی شگفت
کزین برتر اندیشه نتوان گرفت
بشد تیز با او به پردهسرای
همی گفت کای دادگر یک خدای
کسی در جهان این شگفتی ندید
نه از کار دیده بزرگان شنید
بفرمود تا جامهها خواستند
به خرگاه جایی بیاراستند
به کردار کوه آتشی برفروخت
بسی عود و با مشک و عنبر بسوخت
چو خورشید سر برزد از کوهسار
سپهبد برفتن بر آراست کار
بفرمود تا موبدی رهنمای
یکی دست جامه ز سر تا به پای
یکی اسپ با زین و زرین ستام
کمندی و تیغی به زرین نیام
به داراب دادند و پرسید زوی
که ای شیردل مهتر نامجوی
چو مردی تو و زادبومت کجاست
سزد گر بگویی همه راه راست
چو بشنید داراب یکسر بگفت
گذشته همی برگشاد از نهفت
بران سان که آن زن برو کرد یاد
سخنها همی گفت با رشنواد
ز صندوق و یاقوت و بازوی خویش
ز دینار و دیبا به پهلوی خویش
یکایک به سالار لشکر بگفت
ز خواب و ز آرام و خورد و نهفت
همانگه فرستاد کس رشنواد
فرستاده را گفت بر سان باد
زن گازر و گازر و مهره را
بیارید بهرام و هم زهره را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
اردشیر (اشاره) بهرام گور زهره رشنواد داراب
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، باد خشمگینی به طغیانی بزرگ میانجامد و داراب را به جستجوی پناهگاهی وادار میکند. او به زیر طاقی ویران میرود که در آن جا، صدایی میشنود و به آن توجه میکند. سپس رشنواد و دیگران به جستجوی شخص خوابیده در آن محل میپردازند و در نهایت داراب را پیدا کرده و او را بیدار میکنند. پس از شناختن او به عنوان پهلوانی جوان، سپاه دستور میدهند تا مقدمات استقبال را فراهم کنند و داراب از ماجراهای گذشته و خانوادهاش سخن میگوید. این روایت به تدریج از خواب و ناامنی به استقبال و حضوری پرقدرت میرسد.
هوش مصنوعی: روزی چنین پیش آمد که بادی سخت برخاست و رشنواد، سپهسالار، از آن نگران و اندوهگین شد.
هوش مصنوعی: رعد و باران و برق و آشوب درگرفت؛ زمین پر از آب شد و آسمان پر از غرش.
هوش مصنوعی: سپاهیان از باران به هر سو میشتافتند و در دشت خیمه برپا کردند.
هوش مصنوعی: داراب نیز از این وضع ناراحت بود و از باران پناهگاهی میجست.
هوش مصنوعی: نگاه کرد و جایی ویران دید که در میانش طاقی هنوز سرپا مانده بود.
هوش مصنوعی: آن طاق بلند و کهنه و فرسوده بود؛ روزگاری جایگاهی شاهانه و پرآرایش بوده است.
هوش مصنوعی: داراب نه خرگاه داشت نه سراپرده، نه خیمه، نه همراه و نه چارپا.
هوش مصنوعی: ناچار باید زیر همان طاق فرسوده میخوابید، زیرا تنها و بییار و همدم بود.
هوش مصنوعی: سپهسالار گرد لشکر سرکشی میکرد و از کنار آن طاق فرسوده گذشت.
هوش مصنوعی: از آن ویرانه بانگی به گوشش رسید که از هیبت آن بیاختیار فریاد برآورد.
هوش مصنوعی: آن بانگ میگفت: ای طاق فرسوده، بیدار و هشیار باش و از این شاه ایران نگهداری کن.
هوش مصنوعی: او هیچ خیمه و یار و همدمی نداشت و آمد و زیر تو خوابید.
هوش مصنوعی: رشنواد با خود گفت این صدا یا بانگ رعد است یا صدای تندباد.
هوش مصنوعی: بار دیگر از آن ایوان بانگی آمد که: ای طاق، چشم خرد را مبند و غافل مباش.
هوش مصنوعی: زیرا فرزند شاه اردشیر در پناه توست؛ از باران نترس و فرو مریز و این سخن را به یاد بسپار.
هوش مصنوعی: برای بار سوم آن آواز به گوشش رسید و دلش از شگفتی آن بانگ پریشان شد.
هوش مصنوعی: به مرد دانایی که همراهش بود گفت: این چه میتواند باشد؟ کسی باید به سوی طاق برود.
هوش مصنوعی: بروید و ببینید چه کسی در آن خوابیده است که چنین خود را به رنج و سختی انداخته است.
هوش مصنوعی: رفتند و مردی جوان دیدند، خردمند و با چهرهای پهلوانانه.
همه لباس و اسبش خیس و تباه بود و از خاک سیاه برای خود جایی ساخته بود
هوش مصنوعی: فرستادگان آنچه دیده بودند برای سپهبد بازگفتند و دل پهلوان از شنیدن این خبر به جوش آمد و برانگیخته شد.
هوش مصنوعی: سپهبد فرمان داد که آن جوان را زود نزد او بیاورند، زیرا چه کسی تاب شنیدن چنین بانگ شگفتی را دارد که از آن ویرانه برمیخاست.
هوش مصنوعی: رفتند و به او گفتند: ای مردی که خفتهای، از این خواب برخیز و بیدار شو.
هوش مصنوعی: همین که داراب پا در رکاب اسب گذاشت و از آنجا بیرون آمد، آن طاق شکسته فرو ریخت.
هوش مصنوعی: چون سپهسالار شاه این شگفتی را دید، سراپای داراب را با دقت نگریست.
هوش مصنوعی: گفت: این شگفتی بس شگفت است، چنانکه اندیشه از این بالاتر نمیرود و چیزی شگفتتر از آن نمیتوان تصور کرد.
هوش مصنوعی: رشنواد شتابان داراب را با خود به سراپرده برد و پیوسته میگفت: ای خدای یگانهٔ دادگر.
هوش مصنوعی: هیچکس در جهان چنین شگفتیای ندیده و از بزرگان جهاندیده نیز چنین چیزی نشنیده است.
هوش مصنوعی: فرمان داد جامههای نو آوردند و در خرگاه جایی برای او آماده کردند.
هوش مصنوعی: آتشی به بزرگی کوه افروخت و عود فراوان همراه مشک و عنبر در آن سوزاند.
هوش مصنوعی: چون خورشید از پشت کوه سر زد، سپهبد کار رفتن و حرکت لشکر را آماده کرد.
هوش مصنوعی: فرمان داد تا موبدی راهنما یک دست جامهٔ کامل از سر تا پا بیاورد.
هوش مصنوعی: و نیز اسبی با زین و لگام زرین، کمندی و شمشیری در غلاف زرین آماده کردند.
هوش مصنوعی: اینها را به داراب دادند و رشنواد از او پرسید: ای بزرگ شیردل نامجوی،
هوش مصنوعی: تو چگونه مردی هستی و زادگاهت کجاست؟ شایسته است که همهچیز را راست بگویی.
هوش مصنوعی: داراب چون شنید، همهچیز را گفت و گذشتهٔ خود را از پرده بیرون آورد و آشکار کرد.
هوش مصنوعی: همانگونه که زن گازر برایش بازگفته بود، داستان را برای رشنواد بیان کرد.
هوش مصنوعی: از صندوق و یاقوتی که بر بازویش بسته بودند و از دینار و دیبایی که در کنارش نهاده بودند سخن گفت.
هوش مصنوعی: یکبهیک برای سالار لشکر از خواب و آرام و خوراک و راز زندگیاش گفت.
هوش مصنوعی: رشنواد همان دم کسی را فرستاد و به فرستاده گفت که همچون باد شتابان برود.
هوش مصنوعی: گفت زن گازر و خود گازر و آن مهرهٔ گوهر را بیاورید؛ آن مهرهای که همچون بهرام و زهره درخشان و ارجمند است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.