بخش ۵ - شکست دارا در نبرد سهروزه، امان سکندر و برانگیختن ایرانیان در اصطخر
چو دارا ز پیش سکندر برفت
به هر سو سواران فرستاد تفت
از ایران سران و مهان را بخواند
درم داد و روزی دهان را بخواند
سر ماه را لشکر آباد کرد
سر نامداران پر از باد کرد
دگر باره از آب زان سو گذشت
بیاراست لشکر بران پهن دشت
سکندر چو بشنید لشکر براند
پذیره شد و سازش آنجا بماند
سپه را چو روی اندرآمد به روی
زمان و زمین گشت پرخاشجوی
سه روز اندران رزمشان شد درنگ
چنان گشت کز کشته شد جای تنگ
فراوان ز ایرانیان کشته شد
جهانگیر را روز برگشته شد
پر از درد برگشت ز آوردگاه
چو یاری ندادش خداوند ماه
سکندر بیامد پس او چو گرد
بسی از جهانآفرین یاد کرد
خروشی برآمد ز پیش سپاه
که ای زیردستان گم کرده راه
شما را ز من بیم و آزار نیست
سپاه مرا با شما کار نیست
بباشید ایمن به ایوان خویش
به یزدان سپرده تن و جان خویش
به جان و تن از رومیان رستهاید
اگر چه به خون دستها شستهاید
چو ایرانیان ایمنی یافتند
همه رخ سوی رومیان تافتند
سکندر بیامد به دشت نبرد
همه خواسته سربسر گرد کرد
ببخشید بر لشکرش خواسته
به نیرو سپاهی شد آراسته
ببود اندران بوم و بر چار ماه
چو آسوده شد شهریار و سپاه
جهاندار دارا به جهرم رسید
که آنجا بدی گنجها را کلید
همه مهتران پیش باز آمدند
پر از درد و گرم و گداز آمدند
خروشان پسر چو پدر را ندید
پدر همچنین چون پسر را ندید
همه شهر ایران پر از ناله بود
به چشم اندرون آب چون ژاله بود
ز جهرم بیامد به شهر صطخر
که آزادگان را بران بود فخر
فرستادهای رفت بر هر سوی
به هر نامداری و هر پهلوی
سپاه انجمن شد به ایوان شاه
نهادند زرین یکی زیرگاه
چو دارا بران کرسی زر نشست
برفتند گردان خسروپرست
به ایرانیان گفت کای مهتران
خردمند و شیران و جنگاوران
ببینید تا رای پیکار چیست
همی گفت با درد و چندی گریست
چنین گفت کامروز مردن به نام
به از زنده دشمن بدو شادکام
نیاکان و شاهان ما تا بدند
به هر سال باژی همی بستدند
به هر کار ما را زبون بود روم
کنون بخت آزادگان گشت شوم
همه پادشاهی سکندر گرفت
جهاندار شد تخت و افسر گرفت
چنین هم نماند بیاید کنون
همه پارس گردد چو دریای خون
زن و کودک و مرد گردند اسیر
نماند برین بوم برنا و پیر
مرا گر شوید اندرین یارمند
بگردانم این رنج و درد و گزند
شکار بزرگان بدند این گروه
همه گشته از شهر ایران ستوه
کنون ما شکاریم و ایشان پلنگ
به هر کارزاری گریزان ز جنگ
اگر پشت یکسر به پشت آورید
بر و بوم ایشان به مشت آورید
کسی کاندرین جنگ سستی کند
بکوشد که تا جانپرستی کند
مدارید ازین پس به گیتی امید
که شد روم ضحاک و ما جمشید
همی گفت گریان و دل پر ز درد
دو رخساره زرد و دو لب لاژورد
بزرگان داننده برخاستند
همه پاسخش را بیاراستند
خروشی برآمد ز ایران به زار
که گیتی نخواهیم بیشهریار
همه روی یکسر به جنگ آوریم
جهان بر بداندیش تنگ آوریم
ببندیم دامن یک اندر دگر
اگر خاک یابیم اگر بوم و بر
سلیح و درم داد لشکرش را
همان نامداران کشورش را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
ضحاک (اشاره) جمشید (اشاره) دارا اسکندر
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، دارا در پی شکست از سکندر، برای جمعآوری سپاه و عزیمت به نبرد فراخوان میدهد. او تلاش میکند تا ایرانیان را برای مقابله با سکندر متحد کند و به شهر صطخر میرود. در پی سه روز نبرد سخت، سکندر به ایرانیان امان میدهد و ایرانیان به ایمنی امیدوار میشوند. دارا با غم و اندوه از وضعیت کشورش با بزرگان به مشورت مینشیند و بر این باور است که باید به جنگ ادامه دهند و از وطن دفاع کنند. او هشدار میدهد که اگر از جنگ سستی شود، سرنوشت شومی در انتظار ملت خواهد بود و سران جوانان را برای مقاومت و اتحاد دعوت میکند.
هوش مصنوعی: هنگامی که دارا از برابر اسکندر عقب نشست، سوارانی را به شتاب به هر سو فرستاد.
هوش مصنوعی: سران و بزرگان ایران را فراخواند، به سپاهیان پول داد و جیرهدهندگان را نیز احضار کرد.
هوش مصنوعی: در آغاز ماه سپاه را آماده و نیرومند کرد و سر بزرگان و پهلوانان را از غرور و شور جنگ پر کرد.
هوش مصنوعی: دوباره از رود به آن سو گذشت و سپاه را در آن دشت پهناور آراست.
هوش مصنوعی: اسکندر چون خبر را شنید سپاه را حرکت داد، به مقابله آمد و ساز و بنهٔ خود را همانجا نهاد.
هوش مصنوعی: وقتی دو سپاه رو در روی هم قرار گرفتند، گویی زمان و زمین به جنگ و ستیز برخاستند.
هوش مصنوعی: جنگ آنان سه روز طول کشید و چنان کشته بسیار شد که جا بر زمین تنگ شد.
هوش مصنوعی: بسیاری از ایرانیان کشته شدند و بخت از دارای جهانگیر برگشت.
هوش مصنوعی: دارا اندوهگین از میدان جنگ بازگشت، زیرا خداوند آسمان و ماه او را یاری نکرد.
هوش مصنوعی: اسکندر با شتاب به دنبال او آمد و بسیار خدای جهانآفرین را یاد کرد و سپاس گفت.
هوش مصنوعی: از پیش سپاه اسکندر بانگی برخاست که ای فرودستانِ راهگمکرده.
هوش مصنوعی: از سوی من بیم و آزاری به شما نمیرسد و سپاه من با شما کاری ندارد.
هوش مصنوعی: در خانههای خود آسوده و ایمن بمانید و جان و تن خود را به خدا بسپارید.
هوش مصنوعی: هرچند دستتان به خون رومیان آلوده است، جان و تنتان از آسیب رومیان رهایی یافته است.
هوش مصنوعی: وقتی ایرانیان امان یافتند، همه به سوی رومیان روی آوردند و به آنان پیوستند.
هوش مصنوعی: اسکندر به میدان جنگ آمد و همهٔ غنیمتها و داراییها را از سر تا سر گرد آورد.
هوش مصنوعی: غنیمتها را میان سپاهش بخشید و سپاهی نیرومند و آراسته فراهم شد.
هوش مصنوعی: چهار ماه در آن سرزمین ماند تا شاه و سپاه آسوده شدند.
هوش مصنوعی: دارای جهاندار به جهرم رسید که کلید گنجها آنجا بود، یعنی گنجینههایش در آنجا نگهداری میشد.
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان به پیشواز او آمدند، پر از درد و سوز و اندوه.
هوش مصنوعی: پسری که پدرش را در میان بازگشتگان نمییافت خروش و زاری میکرد و پدری هم که پسرش را نمیدید چنین بود.
هوش مصنوعی: سراسر ایران پر از ناله و شیون بود و اشک چون تگرگ در چشمها بود.
هوش مصنوعی: دارا از جهرم به شهر اصطخر آمد که مایهٔ افتخار آزادگان و بزرگان بود.
هوش مصنوعی: دارا به هر سو فرستادهای روانه کرد تا هر بزرگ نامدار و هر پهلوانی را فرا بخواند.
هوش مصنوعی: سپاهیان در کاخ شاه گرد آمدند و تختی زرین برای نشستن شاه نهادند.
هوش مصنوعی: هنگامی که دارا بر آن تخت زرین نشست، پهلوانانِ وفادار به شاه به نزد او رفتند.
هوش مصنوعی: دارا به ایرانیان گفت: ای بزرگانِ خردمند، ای دلیران شیرصفت و جنگاوران.
هوش مصنوعی: بیندیشید و ببینید که رأی و تدبیر جنگ چیست؛ این را با دردمندی میگفت و مدتی گریست.
هوش مصنوعی: گفت امروز با نام نیک مردن بهتر از زنده ماندن است در حالی که دشمن از این کار شاد و کامیاب باشد.
هوش مصنوعی: نیاکان و پادشاهان ما تا زنده بودند، هر سال از رومیان باج میگرفتند.
هوش مصنوعی: روم در هر کاری در برابر ما ناتوان و زبون بود، اما اکنون بختِ ما آزادگان شوم و بد شده است.
هوش مصنوعی: اسکندر همهٔ پادشاهی را گرفت، فرمانروای جهان شد و تخت و تاج را به دست آورد.
هوش مصنوعی: کار به همینجا نمیماند؛ او اکنون به پارس خواهد آمد و سراسر پارس مانند دریایی از خون خواهد شد.
هوش مصنوعی: زن و کودک و مرد اسیر خواهند شد و در این سرزمین نه جوانی میماند نه پیری.
هوش مصنوعی: اگر در این کار یاور من شوید، این رنج و درد و آسیب را از میان برمیدارم.
هوش مصنوعی: این گروه (رومیان) پیشتر شکارِ بزرگان ما بودند و همه از دست ایران به ستوه آمده بودند.
هوش مصنوعی: اکنون ما شکار شدهایم و آنان پلنگ؛ و ما در هر نبردی از جنگ گریزانیم.
هوش مصنوعی: اگر همگی پشت به پشت هم دهید و متحد شوید، سرزمین آنان را در مشت خود خواهید گرفت.
هوش مصنوعی: هر کس در این جنگ سستی کند، در واقع میکوشد جان خود را عزیز بدارد و تنپرستی کند.
هوش مصنوعی: اگر چنین کنید، از این پس به جهان امیدی نداشته باشید، زیرا روم مانند ضحاک ستمگر شده و ما مانند جمشید گرفتار و نابود خواهیم شد.
هوش مصنوعی: دارا این سخنان را گریان و با دلی پر درد میگفت، در حالی که چهرهاش زرد و لبانش از غم کبود شده بود.
هوش مصنوعی: بزرگانِ دانا برخاستند و همه پاسخ او را آماده کردند.
هوش مصنوعی: خروشی زار از ایرانیان برخاست که ما جهان را بدون شهریار نمیخواهیم.
هوش مصنوعی: همه یکسره روی به جنگ میآوریم و جهان را بر دشمن بداندیش تنگ میکنیم.
هوش مصنوعی: دامن به دامن هم گره میزنیم و همپیمان میشویم، چه سرانجام خاکِ گور نصیبمان شود و چه سرزمین و آبادانی.
هوش مصنوعی: دارا به سپاهیانش و نیز به نامداران کشورش سلاح و پول داد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.