بخش ۸ - نگرانی یزدگرد از مرگ، پیشگویی اخترشناسان دربارهٔ چشمهٔ سو، سوگند پرهیز و خونریزی بینی شاه
وزان پس غم و شادی یزدگرد
چنان گشت بر پور چون باد ارد
برین نیز چندی زمان برگذشت
به ایران پدر پور فرخ به دشت
ز شاهی پراندیشه شد یزدگرد
ز هر کشوری موبدان کرد گرد
به اخترشناسان بفرمود شاه
که تا کردهر یک به اختر نگاه
که تا کی بود در جهان مرگ اوی
کجا تیره گردد سر و ترگ اوی
چه باشد کجا باشد آن روزگار
که پژمرده گردد گل شهریار
ستارهشمر گفت کاین خود مباد
که شاه جهان گیرد از مرگ یاد
چو بخت شهنشاه بدرو شود
از ایدر سوی چشمهٔ سو شود
فراز آورد لشکر و بوق و کوس
به شادی نظاره شود سوی طوس
بر آن جایگه بر بود هوش اوی
چو این راز بگذشت بر گوش اوی
ازین دانش ار یادگیری به دست
که این راز در پردهٔ ایزدست
چو بشنید زو شاه سوگند خورد
به خراد برزین و خورشید زرد
که من چشمهٔ سو نبینم به چشم
نه هنگام شادی نه هنگام خشم
برین نیز برگشت گردون سه ماه
زمانه به جوش آمد از خون شاه
چو بیدادگر شد شبان با رمه
بدو بازگردد بدیها همه
ز بینیش بگشاد یک روز خون
پزشک آمد از هر سوی رهنمون
به دارو چو یک هفته بستی پزشک
دگر هفته خون آمدی چون سرشک



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
یزدگرد بزهگر
هوش مصنوعی: یزدگرد بزهگر که از پسرش بهرام جدا افتاده است، نگران مرگ خود میشود و از ستارهشناسان زمان و جای آن را میپرسد. آنان پیشگویی میکنند که مرگ او کنار چشمهٔ سو در راه توس خواهد بود، و شاه سوگند میخورد که هرگز به آن چشمه نرود. اما چند ماه بعد به خونریزی پیاپی بینی دچار میشود که داروی پزشکان آن را درمان نمیکند، و فردوسی این را بازگشت ستم شاه به خود او میداند.
هوش مصنوعی: پس از آن، اندوه و شادی یزدگرد برای پسرش بهرام بیارزش و گذرا شد، مانند بادی که میوزد و میگذرد؛ یعنی دیگر به حال پدر اعتنایی نداشت.
هوش مصنوعی: مدتی هم بر این حال گذشت؛ پدر در ایران بود و پسرِ نیکبخت در دشت و بیابانِ سرزمین عرب.
هوش مصنوعی: یزدگرد دربارهٔ پادشاهی و سرانجام خود نگران شد و موبدان را از هر سرزمینی گرد آورد.
هوش مصنوعی: شاه به ستارهشناسان فرمان داد که هر کدام در ستارگان بنگرند.
هوش مصنوعی: تا معلوم کنند مرگ او کی فرا میرسد و سر و کلاهخودش در کجا تیره و نابود میشود.
هوش مصنوعی: بگویند آن روز چگونه و در کجا خواهد بود که گل زندگی شاه پژمرده شود.
هوش مصنوعی: ستارهشناس گفت: دور باد که شاه جهان به یاد مرگ بیفتد.
هوش مصنوعی: هنگامی که بخت شاه به پایان برسد و عمرش درو شود، از اینجا به سوی چشمهٔ سو خواهد رفت.
هوش مصنوعی: لشکر و بوق و طبل را گرد میآورد و با شادی برای تماشا به سوی توس میرود.
هوش مصنوعی: مرگ او در همان جا خواهد بود. چون این راز به گوش شاه رسید،
هوش مصنوعی: ستارهشناس افزود که این دانسته را به یاد بسپار، هرچند این راز در پردهٔ خداوند پنهان است.
هوش مصنوعی: شاه چون این را از او شنید، به آتشکدهٔ خراد برزین و به خورشید زرین سوگند خورد،
هوش مصنوعی: که هرگز چشمهٔ سو را به چشم نبینم، نه در هنگام شادی و نه در هنگام خشم.
هوش مصنوعی: بر این حال سه ماه گذشت و روزگار از خون شاه به جوش آمد؛ یعنی گرفتاری خونین شاه آغاز شد.
هوش مصنوعی: هرگاه شبان با گلهٔ خود ستمگری کند، همهٔ بدیها به خود او بازمیگردد؛ اشاره به ستمگری یزدگرد بر مردم.
هوش مصنوعی: روزی از بینی شاه خون گشوده شد و پزشکان از هر سو برای چاره آمدند.
هوش مصنوعی: هرگاه پزشک با دارو یک هفته خون را بند میآورد، هفتهٔ بعد دوباره خون مانند اشک روان میشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.