بخش ۸ - تولد و نهفت اورمزد، بازی چوگان و آشکار شدن نژادش، شادی اردشیر از آمیزش تخمهٔ مهرک
بسی برنیامد برین روزگار
که سرو سهی چون گل آمد به بار
چو نه ماه بگذشت بر ماهروی
یکی کودک آمد به بالای اوی
تو گفتی که بازآمد اسفندیار
وگر نامدار اردشیر سوار
ورا نام شاپور کرد اورمزد
که سروی بد اندر میان فرزد
چنین تا برآمد برین هفت سال
ببود اورمزد از جهان بیهمال
ز هرکس نهانش همی داشتند
به جایی ببازیش نگذاشتند
به نخچیر شد هفت روز اردشیر
بشد نیز شاپور نخچیرگیر
نهان اورمزد از میان گروه
بیامد کز آموختن شد ستوه
دوان شد به میدان شاه اردشیر
کمانی به یک دست و دیگر دو تیر
ابا کودکان چند و چوگان و گوی
به میدان شاه اندر آمد ز کوی
جهاندار هم در زمان با سپاه
به میدان بیامد ز نخچیرگاه
ابا موبدان موبد تیزویر
به نزدیک ایوان رسید اردشیر
بزد کودکی نیز چوگان ز راه
بشد گوی گردان به نزدیک شاه
نرفتند زیشان پس گوی کس
بماندند بر جای ناکام بس
دوان اورمزد از میانه برفت
به پیش جهاندار چون باد تفت
ز پیش نیا زود برداشت گوی
ازو گشت لشکر پر از گفتوگوی
ازان پس خروشی برآورد سخت
کزو خیره شد شاه پیروز بخت
به موبد چنین گفت کین پاکزاد
نگه کن که تا از که دارد نژاد
بپرسید موبد ندانست کس
همه خامشی برگزیدند و بس
به موبد چنین گفت پس شهریار
که بردارش از خاک و نزد من آر
بشد موبد و برگرفتش ز گرد
ببردش بر شاه آزادمرد
بدو گفت شاه این گرانمایه خرد
ترا از نژاد که باید شمرد
نترسید کودک به آواز گفت
که نام نژادم نباید نهفت
منم پور شاپور کو پور تست
ز فرزند مهرک نژاد درست
فروماند زان کار گیتی شگفت
بخندید و اندیشه اندر گرفت
بفرمود تا رفت شاپور پیش
به پرسش گرفتش ز اندازه بیش
بترسید شاپور آزادمرد
دلش گشت پردرد و رخساره زرد
بخندید زو نامور شهریار
بدو گفت فرزند پنهان مدار
پسر باید از هرک باشد رواست
که گویند کاین بچه پادشاست
بدو گفت شاپور نوشه بدی
جهان را به دیدار توشه بدی
ز پشت منست این و نام اورمزد
درخشنده چون لاله اندر فرزد
نهان داشتم چندش از شهریار
بدان تا برآید بر از میوهدار
گرانمایه از دختر مهرک است
ز پشت منست این مرا بیشکست
ز آب و ز چاه آن کجا رفته بود
پسر گفت و پرسید و چندی شنود
ز گفتار او شاد شد اردشیر
به ایوان خرامید خود با وزیر
گرفته دلاویز را بر کنار
ز ایوان سوی تخت شد شهریار
بیاراست زرین یکی زیرگاه
یکی طوق فرمود و زرین کلاه
سر خرد کودک بیاراستند
بس از گنج در و گهر خواستند
همی ریخت تا شد سرش ناپدید
تنش را نیا زان میان برکشید
بسی زر و گوهر به درویش داد
خردمند را خواسته بیش داد
به دیبا بیاراست آتشکده
هم ایوان نوروز و کاخ سده
یکی بزمگه ساخت با مهتران
نشستند هرجای رامشگران
چنین گفت با نامداران شهر
هرانکس که او از خرد داشت بهر
که از گفت دانا ستاره شمر
نباید که هرگز کند کس گذر
چنین گفته بد کید هندی که بخت
نگردد ترا ساز و خرم به تخت
نه کشور نه افسر نه گنج و سپاه
نه دیهیم شاهی نه فر کلاه
مگر تخمهٔ مهرک نوشزاد
بیامیزد آن دوده با ان نژاد
کنون سالیان اندر آمد به هشت
که جز به آرزو چرخ بر ما نگشت
چو شاپور رفت اندر آرام خویش
ز گیتی ندیده به جز کام خویش
زمین هفت کشور مرا گشت راست
دلم یافت از بخت چیزی که خواست
وزان پس بر کارداران اوی
شهنشاه کردند عنوان اوی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
اردشیر (اشاره) اسفندیار (اشاره) شاپور اورمزد کید هندی مهرک مهرک نوشزاد
هوش مصنوعی: اردشیر در روزگار خویش کودکی را به نام اورمزد به دنیا میآورد که او شباهت زیادی به جوانان نیک و نامدار دارد. هنگامی که اورمزد به سن هفت سالگی میرسد، در میدان بازی چوگان به شاه نزدیک میشود و توجه همه را به خود جلب میکند. وقتی شاه اردشیر از نژاد اورمزد میپرسد، او به راستی از نژاد شاپور و فرزند مهرک بودن خود را اثبات میکند. اردشیر خوشحال میشود و با شکوه و جلال تمام اورمزد را تزیین کرده و به او مقام و منزلت میبخشد. از آن پس، او نزد شاه و در میان بزرگان کشور به جایگاه بلندی دست مییابد و به فرزند شایستهای برای آینده تبدیل میشود.
هوش مصنوعی: در این زمانه، به ندرت پیش میآید که مانند گل، جوانی زیبا و خوش قد و قامت به وجود بیاید.
هوش مصنوعی: پس از گذشت نه ماه، یک نوزاد زیبا به دنیا آمد.
هوش مصنوعی: تو گفتی که اسفندیار دوباره برگشته و یا این که اردشیر، سوار و نامدار است.
هوش مصنوعی: اورمزد نام شاپور را به او داد، زیرا او مانند درخت سرو در میان فرزندان فرز است و زیبایی و برتری دارد.
هوش مصنوعی: اورمزد، که یکی از اسطورههای مذهبی است، تا هفت سال در این دنیا بدون رقیب و حریف زندگی کرد.
هوش مصنوعی: هیچکس ندانست که اورمزد (خدا) چه چیزی در دل او (اردشیر) نهان کرده است، بنابراین هیچکس نتوانست او را به جایی ببرد یا از بازی و سرگرمیاش بازدارد.
هوش مصنوعی: اردشیر به مدت هفت روز به شکار رفت و شاپور، پسر او، نیز به عنوان شکارچی همراه او بود.
هوش مصنوعی: اورمزد (خدای زرتشتی) از میان گروه نهان شد و در حالی که خسته از آموختن بود، به جلو آمد.
هوش مصنوعی: اردشیر به سرعت به میدان آمد، در یک دستش کمان و در دست دیگرش دو تیر داشت.
هوش مصنوعی: شاه اردشیر با چند کودک و با بازی چوگان و گوی به میدان آمد و از سوی کوی وارد شد.
هوش مصنوعی: جهاندار (اردشیر) در زمانی که سپاهیانش بودند، از جایگاه شکار (نخچیرگاه) به میدان آمد.
هوش مصنوعی: اردشیر همراه با موبدان بزرگ و باهوش به نزدیکی کاخ (ایوان) رسید.
هوش مصنوعی: کودکی نیز مانند بزرگترها، با جذابیت و شوق به بازی چوگان پرداخت و گوی را به سمت نزدیک شاه برد.
هوش مصنوعی: از آنجا که هیچکس از آنها برای بردن گوی حرکت نکرد، بازیکنان در جای خود ماندند و ناکام ماندند.
هوش مصنوعی: اورمزد، خداوند، با سرعت از میان رفت و به سوی جهاندار (پادشاه) رفت، مانند بادی که زمین را گرم میکند.
هوش مصنوعی: اردشیر به سرعت گوی را از پیش نیا (اورمزد) برداشت و با این کار لشکر پر از صحبت و گفتوگو شد.
هوش مصنوعی: بعد از آن، صدایی بلند و قوی به وجود آمد که شاه پیروز بخت از آن حیرتزده شد.
هوش مصنوعی: اردشیر به موبد گفت: این فردی که زادهای پاک و نجیب است، دقت کن ببین از کدام خانواده و نژاد است.
هوش مصنوعی: موبد از آنچه دربارهٔ نژاد این کودک گفته شده بود، پرسید اما کسی پاسخی به او نداد و همه به سکوت ادامه دادند.
هوش مصنوعی: شاه، به موبد اینگونه گفت که برادر من را از خاک بردار و به نزد من بیاور.
هوش مصنوعی: موبد (روحانی) با عجله به نزد شاه رفت و فردی را که از خاک برداشت، به او تقدیم کرد.
هوش مصنوعی: شاه به او گفت که تو دارای خرد نجیب و ارزشمندی هستی و باید بدانیم که نژاد و اصل و نسب تو چه چیزی است.
هوش مصنوعی: کودک با صدای بلند گفت که نباید نام خانوادگیام را پنهان کنم و از آن نترسید.
هوش مصنوعی: من فرزند شاپور هستم، که تو هم فرزند اویی. من از نسل مهرک، نژادی صحیح و پاک دارم.
هوش مصنوعی: به خاطر اتفاقات شگفتانگیز دنیا، او متعجب ماند و از حیرت خندید و عمیقاً در این موضوع تأمل کرد.
هوش مصنوعی: شاپور به دستور اردشیر به جلو رفت تا از او سوال کند و میزان قدرت یا استعدادش را بسنجد.
هوش مصنوعی: شاپور، آزادمرد و دلیر، ترسید و قلبش از درد پر شد و رنگ رخسارش زرد شد.
هوش مصنوعی: اردشیر، پادشاه مشهور، از این موضوع خوشحال شد و به او گفت که فرزندش را پنهان نکند و او را به مردم معرفی کند.
هوش مصنوعی: بچه باید از نسل و نژاد نیکو باشد، درست است که مردم بگویند این کودک پادشاه است.
هوش مصنوعی: شاپور به او (اردشیر) گفت: تو بهترین توشه و نعمت برای دیدن دنیا هستی.
هوش مصنوعی: این سخن از آن است که من از نسل اورمزد هستم، که نورانی و درخشان است؛ مانند گل لاله که زیبایی و شادابی خاصی دارد.
هوش مصنوعی: من چندی راز خود را از شهریار پنهان کردهام تا زمانی برسد که او از میوهدار (تِخمهٔ مهرک) آگاه شود.
هوش مصنوعی: این گفته به این معناست که اردشیر از دختری به نام مهرک فرزندی دارد که بسیار ارزشمند و گرانقدر است و او از نسل من (اردشیر) است و در این مورد هیچ شکی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: پسری از آب و چاهی که در آن بود، جاهایی را که رفته بود، گفت و سؤال کرد و مدتی هم به شنیدن پاسخها پرداخت.
هوش مصنوعی: اردشیر از شنیدن گفتار پسرش خوشحال شد و به سمت ایوان رفت و با وزیر مشغول گفتگو شد.
هوش مصنوعی: اردشیر، پادشاه، دلاویز (چادر یا پوشش زیبایی) را از کنار ایوان برداشت و به سمت تخت سلطنت حرکت کرد.
هوش مصنوعی: برای زیر پای اردشیر یکی گلیم طلایی (زرین) انتظام کردند و همچنین یک طوق و کلاهی طلایی (زرین) طراحی کردند.
هوش مصنوعی: سر کودک خردسال را به زیبایی آراستند و از گنج و جواهرات بسیاری برای این کار استفاده کردند.
هوش مصنوعی: او (اردشیر) بهطور ناگهانی به کنار آمد و سرش را پنهان کرد و سپس تنش را از میان جمعیت بیرون کشید.
هوش مصنوعی: اردشیر (پادشاه) به درویشی که خردمند بود، بسیار طلا و جواهر بخشید و بیشتر از آنچه که از او خواسته شده بود، عطا کرد.
هوش مصنوعی: آتشکده را با پارچههای باارزش و زیبایی تزئین کردند و ایوان نوروز و کاخ سده نیز آماده شد.
هوش مصنوعی: اردشیر جشنی برپا کرد و با بزرگان و افراد مهم نشسته بودند و در هر گوشه، هنرمندان و سرگرمکنندگان مشغول به اجرای برنامه بودند.
هوش مصنوعی: او به نامداران شهر گفت که هر کسی که از خرد و دانش بهرهمند است، باید به این مهم توجه کند.
هوش مصنوعی: از گفتهٔ فردی دانا و عاقل میتوان فهمید که نباید به هیچکس اجازه داد که به راحتی از این موقعیت یا مقام بگذرد.
هوش مصنوعی: یکی از مکارهای هندی (دشمن) گفته است که اگر بخت به تو نپیوندد، حتی با داشتن خوشی و زیبایی در زندگی، بدان که به مقام و قدرت نخواهی رسید.
هوش مصنوعی: هیچ چیز از جمله کشور، تاج، ثروت، سپاه، دیهیم پادشاهی و حتی نشانههای جلال و شکوه، ارزش و اهمیت ندارند.
هوش مصنوعی: آیا نسل و خویشاوندی مهرک، که به او رحمتی تازه بخشیده است، بتواند آن دودمان را با آن نسل (نیک) پیوند دهد؟
هوش مصنوعی: حال سالهاست که به هشت سالگی رسیدیم و به جز آرزو هیچ چیز جز خوشی و کامیابی بر ما نگذشته است.
هوش مصنوعی: شاپور، در آرامش و آسایش خود، به قدری غرق در خوشی و لذت است که چیزی از جهان و مشکلات آن نمیبیند و فقط به خواستههای خود توجه دارد.
هوش مصنوعی: اردشیر از موفقیت خود در فتح هفت کشور سخن میگوید و از اینکه دلش به آرزویش رسیده و از بخت خوبش راضی است.
هوش مصنوعی: پس از آن، کارگزاران (دستاندرکاران) او را شهنشاه (شاه و پادشاه) نامیدند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.