فردوسی
»
شاهنامه
»
پادشاهی اردشیر
»
بخش ۱۳ - تأمل در ناپایداری سرای کهن و سرانجام خاکی شاهان و بزرگان، با نشان اردشیر
الا ای خریدار مغز سخن
دلت برگسل زین سرای کهن
کجا چون من و چون تو بسیار دید
نخواهد همی با کسی آرمید
اگر شهریاری و گر پیشکار
تو ناپایداری و او پایدار
چه با رنج باشی چه با تاج و تخت
ببایدت بستن به فرجام رخت
اگر ز آهنی چرخ بگدازدت
چو گشتی کهن نیز ننوازدت
چو سرو دلارای گردد به خم
خروشان شود نرگسان دژم
همان چهرهٔ ارغوان زعفران
سبک مردم شاد گردد گران
اگر شهریاری و گر زیردست
بجز خاک تیره نیابی نشست
کجا آن بزرگان با تاج و تخت
کجا آن سواران پیروزبخت
کجا آن خردمند کندآوران
کجا آن سرافراز و جنگی سران
کجا آن گزیده نیاکان ما
کجا آن دلیران و پاکان ما
همه خاک دارند بالین و خشت
خنک آنک جز تخم نیکی نکشت
نشان بس بود شهریار اردشیر
چو از من سخن بشنوی یادگیر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
اردشیر (اشاره)
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به ناپایداری دنیا و فناپذیری انسانها اشاره میکند و تأکید مینماید که تمامی مقامها و ثروتها در برابر گذر زمان بیفایده هستند. او به فردی که مایل به دانستن حکمت است، هشدار میدهد که نباید نسبت به سرای کهن دلبسته باشد، چرا که هیچکس جز خاک در نهایت نصیبش نمیشود. بزرگانی که روزی قدرت و افتخاری داشتند، اکنون به خاک بدل شدهاند و تنها خیری که میماند، نیکیهایی است که انسان در زندگیاش کاشته است. در پایان، اشاره به اردشیر نشان میدهد که یادگیری از سرنوشت دیگران میتواند عبرتی برای آینده باشد.
هوش مصنوعی: ای کسی که به دنبال فهم و درک عمیق سخنان هستی، دل خود را از این دنیای فانی و کهنه جدا کن.
هوش مصنوعی: هیچگاه کسی چون من و تو را نخواهد یافت که با او در آرامش زندگی کند.
هوش مصنوعی: اگر تو پادشاه باشی یا اگر وزیر (پیشکار) باشی، هر دو وضعیت ناپایدار و غیرماندگار هستند.
هوش مصنوعی: چه در سختی زندگی کنی و چه در رفاه و ثروت، در نهایت باید به سرنوشت و پایان کار خود توجه کنی و به آن بیندیشی.
هوش مصنوعی: اگر چرخ گردون تو را به سختی و عذاب بیندازد، حتی اگر سالها به عمرت بگذرد و کهنه شوی، کسی به تو رحم نخواهد کرد.
هوش مصنوعی: هرگاه چهرهٔ زیبا مانند سرو بلند و دلربا به حالت خمیدهای درآید، نرگسها که نماد زیبایی و شادابی هستند، ناراحت و غمگین میشوند.
هوش مصنوعی: چهرهٔ زیبا و خوشرنگ مانند رنگ ارغوان و زعفران باعث شادی و خوشحالی مردم و در عوض میتواند به سنگینی و غم تبدیل شود.
هوش مصنوعی: اگر فرمانروایی و یا حتی زیر دست باشی، جز خاک تیره (و بیارزش) چیزی پیدا نخواهی کرد که بر روی آن بنشینی.
هوش مصنوعی: بزرگان و شاهانی که دارای تاج و تخت بوده و سواران پیروزی که در جنگها برتر بودند، کجا هستند و چه بر سرشان آمده است؟
هوش مصنوعی: کجا هستند آن اندیشمندان و حکیمانی که تدبیر و خرد را به کار میبردند و کجا هستند آن پیروزمندان و شجاعان که افتخار و شان والایی داشتند؟
هوش مصنوعی: کجا هستند اجداد برگزیده و نیکوکار ما و کجا آن دلیران و پاکان از نسل ما؟
هوش مصنوعی: همه افراد در نهایت به خاک و پیوند با زمین بر میگردند و تنها کسانی که در زندگی خود عمل نیکو انجام دادهاند، میراث خوبی بر جای میگذارند.
هوش مصنوعی: به اندازهٔ کافی از نشانهها و ویژگیها برای شناخت شهریار اردشیر وجود دارد، پس وقتی سخنان من را میشنوی، باید آنها را به خاطر بسپاری و بیاموزی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.