شمارهٔ ١٢ - وله ترکیب در مرثیه فوت مولانا بهاءالدین و تاریخ فوت او
ایدوستان ز صبر قبائی ببر کنید
دنیا پلیست از سر این پل گذر کنید
از تنگنای حبس طریق نجات نیست
یکره بسوی عالم باقی سفر کنید
پرواز در ریاض جنانتان گر آرزوست
از حلم و علم بال بسازید و پر کنید
بینید روی دوست در آئینه روان
گر صیقلش بناله و آه سحر کنید
تیر قضا خطا نرود از کمان چرخ
هر چند کز لطایف حیلت سپر کنید
چون میتوان نزول بجنات عدن کرد
حیف آیدم که راه بسوی سقر کنید
خلق نکوست موجب رضوان و اندر این
دارید شبهتی بتعجب نظر کنید
در رفعت و مراتب سلطان اولیا
والا بهاء ملت و دین قطب اصفیا
آن عارف زمانه که دوران معرفت
نارد نظیر او گهر از کان معرفت
جان و جهان معرفت او بود در جهان
چون او برفت رفت ز تن جان معرفت
نالان چو بلبل از غم آنم که پژمرید
از صرصر فنا گل بستان معرفت
تا میزبان جان تن خاکی است مثل او
مهمان ندید کس بلب خوان معرفت
پیوسته عقل کل ز پی زاد آخرت
بردی ز خوان نعمت او نان معرفت
آنرا که بود منکر عرفانش مینمود
سیر و سلوک همت و برهان معرفت
رفت از زمانه معرفت و مکرمت چو رفت
فرمانده کرامت و سلطان معرفت
یعنی بهاء ملت و دین مقتدای حق
برهان صدق و جان صفا رهنمای حق
...ار نیست
...چون پایدار نیست
بر بند رخت ازو که سپنجی است این سرا
دارالفرار منزل و دارالقرار نیست
امروز کار سازی خود کن که میروی
فردا بمنزلی که در او هیچ کار نیست
از دست ساقیان هوا ساغر هوس
مستان دلا که مستی او بیخمار نیست
چون ناوک قضا بجهد از کمان چرخ
جانها کند فرار و مجال قرار نیست
رفتند همرهان و تو در خواب غفلتی
گوئی خیال رفتنت اندر شمار نیست
در حال قطب عالم و شیخ جهان نگر
در هیچ حال دیگرت ار اعتبار نیست
بنگر بهاء ملت و دین را که چون برفت
کز رفتنش ز دیده اصحاب خون برفت
گر حبیب جان ز فرقت او شق همیکنیم
ای دل گمان مبر که نه بر حق همی کنیم
چون در هواش تابع او بوده ایم ازو
کار معاد خویش برونق همی کنیم
بی آفتاب طلعت آن سایه خدای
روی از تپانچه هچومه ازرق همی کنیم
تا از سرشک دیده بدریای خون دریم
زانسان از آن گذار بزورق همی کنیم
خون جگر چو باده بپالونه مژه
در ساغر دو دیده مروق همی کنیم
کوس رحیل میزند ایام و ما ز جهل
نصب لوا و رایت و سنجق همی کنیم
واحسرتا
افسوس
...
...
دردا
گردون
بودم بدو گمان و کنونم شد این یقین
...
باد اجل نشاند بسردی چراغ شرع
خاک فنا بتاب فرو خورد آب دین
ابن یمین کز آب حیات علوم او
زنده است و مرده به که نبینندش بعد ازین
تاریخ سال هفتصد و سی و سه چون بشد
از هجرت رسول بحق فخر مرسلین
هنگام شام رفته و از ماه نوزده
ماهی که نام اوست جمادی اولین
مولا بهاء ملت و دین مردوار خاست
با حور در قصور جنان گشت همنشین
دارالسلام مسکن و مأواش باد و هست
و اندر پناه حضرت حق جاش باد و هست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این ترکیببند سوگنامهٔ ابن یمین برای مولانا بهاءالدین، عارف و پیشوای دینی است. شاعر نخست دوستان را به صبر و دلکندن از دنیای ناپایدار پند میدهد و آنگاه مقام عرفانی متوفی را میستاید و از سوگ یاران و غفلت زندگان میگوید. در پایان تاریخ درگذشت او را نوزدهم جمادیالاولی سال ۷۳۳ هجری ثبت میکند و برایش آرامش در بهشت میخواهد. چند بیت از متن افتاده است.
هوش مصنوعی: ای دوستان، جامهای از صبر بر تن کنید؛ دنیا مانند پلی است که باید از روی آن گذشت و نباید در آن ماند.
هوش مصنوعی: از تنگنای زندان دنیا راه رهایی دیگری نیست؛ پس یک بار به سوی جهان جاودان سفر کنید.
هوش مصنوعی: اگر آرزو دارید در باغهای بهشت پرواز کنید، از بردباری و دانش برای خود بال و پر بسازید.
هوش مصنوعی: اگر آینهٔ جان را با ناله و آه سحرگاهی صیقل دهید، چهرهٔ دوست را در آن خواهید دید.
هوش مصنوعی: تیر تقدیر که از کمان آسمان رها شود به خطا نمیرود، هرچند با چارهجوییهای ظریف برای خود سپر بسازید.
هوش مصنوعی: وقتی میتوان در بهشت عدن منزل گرفت، دریغم میآید که راه دوزخ را در پیش بگیرید.
هوش مصنوعی: خوی نیک مایهٔ خشنودی خدا و رسیدن به بهشت است؛ اگر در این تردید دارید، با دقت و شگفتی بنگرید.
هوش مصنوعی: بنگرید به بلندی و مقام پادشاه اولیا، بهاءالدین والامقام که قطب برگزیدگان بود.
هوش مصنوعی: او عارف روزگار بود؛ گردش زمانه از معدن معرفت گوهری همانند او بیرون نمیآورد.
هوش مصنوعی: او جان و همهٔ جهانِ معرفت در این دنیا بود؛ چون رفت، گویی جان از تن معرفت بیرون رفت.
هوش مصنوعی: مانند بلبل از این اندوه مینالم که گل باغ معرفت از تندباد مرگ پژمرده شد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که تن خاکی میزبان جان است، کسی مهمانی مانند او بر سفرهٔ معرفت ندیده است.
هوش مصنوعی: عقل کل همواره برای توشهٔ آخرت از سفرهٔ نعمت او نان معرفت برمیگرفت.
هوش مصنوعی: به کسی که عرفان او را انکار میکرد، سیر و سلوک و همت او دلیل روشن معرفتش را نشان میداد.
هوش مصنوعی: با رفتن آن فرمانروای کرامت و پادشاه معرفت، معرفت و بزرگواری نیز از روزگار رفت.
هوش مصنوعی: مقصود بهاءالدین است، پیشوای راه حق، دلیل راستی، جان صفا و راهنمای حق.
هوش مصنوعی: متن این بیت افتاده است؛ از باقیمانده پیداست که سخن از ناپایداری دنیاست.
هوش مصنوعی: بار خود را از این دنیا ببند، زیرا این سرا موقت است؛ جای گریختن است، نه جای ماندن و آرام گرفتن.
هوش مصنوعی: امروز کار خود را سامان بده، چون فردا به جایی میروی که در آن دیگر فرصت عمل نیست.
هوش مصنوعی: ای دل، از دست ساقیان هوای نفس جام هوس مگیر، زیرا مستی آن بیخمار و بیپیامد نیست.
هوش مصنوعی: وقتی تیر تقدیر از کمان آسمان رها شود، جانها از تن میگریزند و مجالی برای ماندن نیست.
هوش مصنوعی: همراهانت رفتند و تو در خواب غفلتی، گویی رفتن خودت را به حساب نمیآوری.
هوش مصنوعی: اگر از هیچ چیز دیگر عبرت نمیگیری، به حال آن قطب عالم و شیخ جهان بنگر.
هوش مصنوعی: بنگر که بهاءالدین چگونه رفت؛ از رفتنش از چشم یاران خون جاری شد.
هوش مصنوعی: اگر از جدایی او گریبان جان را چاک میدهیم، ای دل گمان مبر که این کار به ناحق است.
هوش مصنوعی: چون از روی محبت پیرو او بودهایم، به برکت او کار آخرت خود را سامان میدهیم.
هوش مصنوعی: بی چهرهٔ آفتابگون آن سایهٔ خدا، از بس سیلی به صورت خود میزنیم، رویمان مانند ماه کبود شده است.
هوش مصنوعی: تا وقتی از اشک چشم در دریای خون هستیم، با زورق از آن میگذریم.
هوش مصنوعی: خون جگر را مانند شراب با صافیِ مژگان صاف میکنیم و در جام دو چشم میریزیم.
هوش مصنوعی: روزگار طبل کوچ میزند و ما از نادانی پرچم و درفش برپا میکنیم و گویی قصد ماندن داریم.
هوش مصنوعی: بیت ناقص است و تنها واژههای حسرت و افسوس از آن مانده است.
هوش مصنوعی: این بیت به منزله بیان احساس یا تفکر شاعر درباره موضوعی خاص است. به نوعی میخواهد بگوید که در دنیای عشق یا زندگی، تجربیات و احساسات عمیقتری وجود دارد که فراتر از ظواهر و ظاهر مسائل است. ممکن است بر روی موضوعاتی چون عشق، غم، یا زندگی تأمل کند و بیانگر یک نوع نگرش عاطفی یا فلسفی باشد.
هوش مصنوعی: بیت ناقص است؛ تنها واژههای درد و آسمان، به نشانهٔ شکوه از روزگار، مانده است.
هوش مصنوعی: پیشتر دربارهٔ او گمانی داشتم و اکنون آن گمان یقین شده است؛ مصراع دوم افتاده است.
هوش مصنوعی: باد مرگ چراغ شریعت را با سردی خاموش کرد و خاک نیستی با شتاب آب دین را فرو برد.
هوش مصنوعی: ابن یمین، یعنی خود شاعر، که از آب حیات دانش او زنده است، بهتر است پس از این مرده باشد تا او را بی آن استاد نبینند.
هوش مصنوعی: تاریخ درگذشت او سال هفتصد و سی و سه از هجرت پیامبر، برترین پیامبران، بود.
هوش مصنوعی: او هنگام شام، در نوزدهم ماه جمادیالاولی درگذشت.
هوش مصنوعی: مولانا بهاءالدین مردانه از دنیا برخاست و در کاخهای بهشت همنشین حوریان شد.
هوش مصنوعی: بهشت، که سرای سلامت است، جایگاه و پناه او باشد و هست، و در پناه خداوند جای گیرد و جای دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.