ای که روز و شب زنی از علم لاف
هیچ بر جهلت نداری اعتراف
ادعای اتباع دین و شرع
شرع و دین مقصود دانسته به فرع
و آن هم استحسان و رأی از اجتهاد
نه خبر از مبداء و نه از معاد
بر ظواهر گشته قائل، چون عوام
گاه ذم حکمت و گاهی کلام
گه تنیدت بر ارسطالیس، گاه
بر فلاطون طعن کردن بی‌گناه
دعوی فهم علوم و فلسفه
نفی یا اثباتش از روی سفه
تو چه از حکمت به دست آورده‌ای
حاش لله، ار تصور کرده‌ای
چیست حکمت؟ طائر قدسی شدن
سیر کردن در وجود خویشتن
ظلمت تن طی نمودن، بعد از آن
خویش را بردن سوی انوار جان
پا نهادن در جهان دیگری
خوشتری، زیباتری، بالاتری
کشور جان و جهان تازه‌ای
کش جهان تن بود دروازه‌ای
خالص و صافی شوی از خاک پاک
نه ز آتش خوف و نه از آب پاک
هر طرف وضع رشیقی در نظر
هر طرف طور انیقی جلوه‌گر
هر طرف انوار فیض لایزال
حسن در حسن و جمال اندر جمال
حکمت آمد گنج مقصود ای حزین!
لیک اگر با فقه و زهد آید قرین
فقه و زهد ار مجتمع نبود به هم
کی توان زد در ره حکمت قدم؟
فقه چبود؟ آنچه محتاجی بر آن
هر صباح و شام بل آنا فن
فقه چبود؟ زاد راه سالکین
آنکه شد بی‌زاد، گشت از هالکین
زهد چه؟ تجرید قلب از حب غیر
تا تعلق نایدت مانع ز سیر
گر رسد مالی، نگردی شادمان
ور رود هم، نبودت باکی از آن
لطف دانی؟ آنچه آید از خدا
خواه ذل و فقر، خواه عز و غنا
هر که او را این صفت حالی نشد
دل ز حب ماسوی خالی نشد
نفی، «لاتأسوا علی ما فاتکم»
یأس آوردش، شده از راه گم
نیست با وجه زهادت معتبر
نقد باغ و راغ و گاو و اسب و خر
گرچه اینها غالبا سد رهند
پای‌بند ناقصان گمرهند
آنکه گشت آگاه و شد واقف ز حال
داند از دنیا بود بس انفعال
مال دنیا را معین خود مدان
ای محدث «فاحذروا» را هم بخوان
حب دنیا، گرچه رأس هر خطاست
اهل دنیا را در آن، بس خیرهاست
حب آن، رأس الخطیات آمدست
بین حب الشیء و الشیء فرق هست
سیب، طعمش قوت دل می‌دهد
گه ز رنگش، طفل را دل می‌جهد
عاقل آن را بهر قوت می‌خورد
بهر رنگش، طفل حسرت می‌برد
پس مدار کارها، عقل است، عقل
گر نداری باور، اینک راه نقل
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر به بررسی علم و حکمت می‌پردازد و انتقادی به کسانی می‌کند که به علم ظاهری اکتفا کرده و از درک عمیق‌تر و حقیقی‌تری از دین و حکمت بازمانده‌اند. شاعر بر این نکته تأکید دارد که تنها پژوهش در سطوح ظاهری و اجرای احکام شرع کافی نیست و برای دست‌یابی به حکمت واقعی، گام نهادن در مسیر معنوی و فکری لازم است. او همچنین تأکید می‌کند که زهد و فقه باید با یکدیگر همراه شوند تا فرد بتواند در راه حکمت قدم بردارد و از دنیا و تعلقات مادی رها شود. در نهایت، شعر به اهمیت عقل و درک عمیق‌تر از چیزها پرداخته و از خواننده می‌خواهد که در امور خود فقط به ظواهر بسنده نکند.
هوش مصنوعی: ای کسی که روز و شب از علم خود سخن می‌گویی، هیچ اعترافی به نادانی‌ات نداری.
هوش مصنوعی: ادعای پیروی از دین و شریعت، در واقع، به فرعی از اصول و قواعد مربوط می‌شود و نمی‌تواند دلیلی بر فهم عمیق دین باشد.
هوش مصنوعی: این جمله بیان می‌کند که برخی افراد تنها بر مبنای استحسان و نظر شخصی خود، نه براساس احادیث دینی و نه اصل موضوع معاد (زندگی پس از مرگ) قضاوت می‌کنند.
هوش مصنوعی: برخی افراد مانند عوام، به ظواهر امور توجه می‌کنند و گاهی حکمت را نکوهش می‌کنند و گاهی نیز دربارهٔ کلام (علم کلام) نظر می‌دهند.
هوش مصنوعی: گاهی به ارسطو انتقاد می‌کنی و گاهی به افلاطون، بدون اینکه درک صحیحی از آثار آنها داشته باشی و در واقع این کار بی‌مورد است.
هوش مصنوعی: ادعا کردن دانش و فهم علوم و فلسفه، بدون داشتن درک و شعور لازم، نه تنها معتبر نیست بلکه عجز و نادانی را نشان می‌دهد.
هوش مصنوعی: تو چه چیزی از حکمت کسب کرده‌ای؟ به خدا قسم، اگر تنها به تصور و خیال پرداخته‌ای، چیزی به دست نیاورده‌ای.
هوش مصنوعی: حکمت چیست؟ همانند پرنده‌ای روحانی، در مسیر شناخت و درک عمیق وجود خود پیش‌رفتن است.
هوش مصنوعی: انسان باید از تاریکی‌های وجود خود عبور کند و پس از آن، به سوی نور و روشنی روح یا جان خود برود.
هوش مصنوعی: ورود به دنیایی جدید و زیبا، که سرشار از خوشی و زیبایی و بالاتر از دنیای فعلی است.
هوش مصنوعی: کشور جان و دنیای تازه‌ای که در آن زندگی وجود دارد، از دروازهٔ تن و جسم به دست می‌آید.
هوش مصنوعی: خالص و ناب شو تا به مرتبه‌ای برسی که نه از ترس آتش درمانده باشی و نه به خاطر پاکی آب.
هوش مصنوعی: در هر سو زیبایی‌هایی از نوع خاصی به چشم می‌خورد که هر کدام با جلوه‌ای متفاوت خود را نشان می‌دهند.
هوش مصنوعی: در هر سو، پرتوافشانی‌های نعمت و لطف خداوند، زیبایی در زیبا و جذابیت در جذابیت را به نمایش گذاشته است.
هوش مصنوعی: حکمت، گنج اصلی و ارزشمند است، ای حزین! اما اگر با فقه (دانش دینی و قوانین شرعی) و زهد (پارسا بودن و دوری از دنیا) همراه نباشد، ارزش چندانی نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: اگر فقه و زهد با یکدیگر همراه نباشند، چگونه می‌توان در مسیر حکمت گامی برداشت؟
هوش مصنوعی: فقه چه چیزی است؟ آن چیزی که انسان هر صبح و شام به آن نیاز دارد، اما به صورت عادی و در دسترس نیست.
هوش مصنوعی: فقه چه چیز است؟ آن‌چیزی که مسافرین راه حقیقت به آن نیاز دارند. کسی که بدون آن باشد، از راه حق منحرف و هلاک می‌شود.
هوش مصنوعی: زهد یعنی جدا کردن قلب از عشق به غیر خدا، تا هیچ چیز مانع سیر و پیشرفت تو نشود.
هوش مصنوعی: اگر مالی به تو برسد، خوشحال نخواهی شد و اگر هم از دست برود، برایت مهم نخواهد بود.
هوش مصنوعی: لطف یعنی خوبی و رحمت. هر چیزی که از جانب خداوند به انسان برسد، چه در قالب ذلت و فقر باشد و چه در قالب عزت و ثروت، باید مورد قبول و پذیرش قرار گیرد.
هوش مصنوعی: هر کسی که به این حالت نرسد که دلش از محبت غیر خدا خالی شود، در حقیقت به عشق الهی دست نیافته است.
هوش مصنوعی: آیه «لاتأسوا علی ما فاتکم» به این معناست که بر اتفاقاتی که از دست رفته‌اند، افسوس نخورید؛ اما این آیه باعث یأس و ناامیدی او شده و به بی‌راهه رفته است.
هوش مصنوعی: عشق و محبت واقعی قابل مقایسه با مسائل مادی مانند باغ و مرتع و حیوانات نیست و ارزش آنها در نظر عارفان و زاهدان (زهاد) کم‌اهمیت است.
هوش مصنوعی: هرچند این دنیا معمولاً مانع پیشرفت انسان‌ها است و افرادی که نقص‌هایی دارند، در گمراهی می‌افتند،
هوش مصنوعی: کسی که به حقیقت و واقعیت جهان پی برده، می‌داند که دنیا تنها به معنای تغییر و بی‌ثباتی است و باید از آن دوری جست.
هوش مصنوعی: مال دنیا را مالک اصلی خود ندان و به یاد داشته باش که باید از آن دوری کرد. همچنین، به سخنان محدث (راوی حدیث) دقت کن که در مورد خطرات دنیا هشدار داده است.
هوش مصنوعی: عشق به دنیا، اگرچه آغاز هر خطایی است، اما برای مردم دنیا در آن، خیرهای بسیاری وجود دارد.
هوش مصنوعی: عشق به دنیا، آغاز هر خطای بزرگ است، اما بین عشق به یک چیز و چیز دیگر تفاوت وجود دارد.
هوش مصنوعی: سیب، به خاطر طعم خوشش توان و انرژی به دل می‌دهد و رنگ زیبا و جذابش باعث می‌شود که دل کودک شاد شود و به آن attracted باشد.
هوش مصنوعی: انسان عاقل سیب را به خاطر خواص و فایده‌هایش می‌خورد، اما کودک فقط به خاطر زیبایی و رنگش به آن حسرت می‌خورد.
هوش مصنوعی: پس در همهٔ کارها باید بر اساس عقل و درایت عمل کرد؛ اگر عقل نداری، پس به دیدن و شنیدن دیگران اکتفا کن و از تجربیات آنها بهره ببر.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.