سالک سلطان دل درویش زاد
با سری پر خاک آمد پیش باد
گفت ای جان پرور خلق آمده
همدم و پیوستهٔ حلق آمده
هرکه عمری کامران دارد زتست
زندگی هرکه جان دارد ز تست
ره بسوی جان بحرمت میبری
نور میآری و ظلمت میبری
رفت و روب صحن جانها هم ز تست
گفت و گوی در زبانها هم ز تست
آتش افروز جوانی هم توئی
مایه بخش زندگانی هم توئی
تو سلیمان را ببالا بردهٔ
تخت او شرقاً و غرباً بردهٔ
عادیان را تو ز بن برکندهٔ
سرنگون کرده بخاک افکندهٔ
هم ترا لطفست و هم قوت بسی
قوتم ده پس بلطفم کن کسی
تو بسی گردیدهٔ گرد جهان
بوی جانانم بجان من رسان
چون ز سالک باد این پاسخ شنید
زین دریغش باد سرد آمد پدید
گفت من خود بر سر پایم مدام
زین مصیبت باد پیمایم مدام
خاک بر سر دارم و بادی بدست
از غم این نیست یک جایم نشست
در بدر میگردم و میجویمش
روز تا شب این سخن میگویمش
من درین ره سخت حیران آمدم
همچو بادی سست پیمان آمدم
این زمان بر باد دادم خوب و زشت
من نه دوزخ خواهم اکنون نه بهشت
گر ازین مقصود یابم بوی من
از دو عالم در ربایم گوی من
ور نخواهم یافت بوئی یک نفس
باد سردم کار خواهد بود و بس
آتشم در دل فتاده زین غمست
خرمنم بر باد داده زین غمست
گر جهان صد باره پیمایم بسر
هم نخواهد بود ازین سرم خبر
تو بیفشان باری از من دامنت
زآنکه کاری راست ناید از منت
سالک آمد پیش پیر مقتدا
کرد حال خویش پیش او ادا
پیر گفتش باد خدمتگار جانست
ریح از روحست روح او از آنست
راحت او انس و جان را شاملست
در دوعالم انس و جان زو کاملست
طیب افتادست و طیبی دارد او
وز دم رحمن نصیبی دارد او
هرکه اورا یوسفی گم کرده نیست
گرچه ایمان آورد آورده نیست
یوسفی در مصر جان داری مقیم
هر زمانت میرسد از وی نسیم
گر نسیم او نیابی یک نفس
آن نفس دانی که باشی هیچکس
گر دو عالم خصم تو افتد مقیم
بس بود از یوسف خویشت نسیم
گر همه عالم شود زیر و زبر
تو مکن از سایهٔ یوسف گذر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این مقاله از مصیبتنامه، سالک نزد باد میرود و آن را به سبب جانبخشی، بردن تخت سلیمان و نابود کردن قوم عاد میستاید و از او میخواهد بوی معشوق را به جانش برساند. باد پاسخ میدهد که خود سرگردان و در جستوجوی همان مقصود است و کاری از او برنمیآید. سالک حال را با پیر میگوید و پیر نسبت باد با روح و دم رحمانی را شرح میدهد و نتیجه میگیرد که یوسف مطلوب در مصر جان خود سالک است و باید پیوسته نسیم او را دریافت و از سایهاش جدا نشد.
هوش مصنوعی: سالکِ راه که دلی شاهانه داشت و درویشنهاد بود، با سری پر از خاک (نشانهٔ سوگ و پریشانی) نزد باد آمد.
هوش مصنوعی: گفت: ای که پرورندهٔ جان آفریدگان هستی و همدم و پیوسته با گلوی آنان، یعنی نَفَسِ ایشان، هستی.
هوش مصنوعی: هر کس عمری کامیاب دارد از توست و زندگی هر جانداری به تو بسته است.
هوش مصنوعی: تو با احترام راه به سوی جان میبری؛ روشنی میآوری و تاریکی را میزدایی.
هوش مصنوعی: رُفتوروب و پاکیزه کردن صحن جانها از توست و سخن گفتن زبانها نیز از توست، چون گفتار با دم و هوا پدید میآید.
هوش مصنوعی: تو برافروزندهٔ آتش جوانی و بخشندهٔ مایهٔ زندگی هستی.
هوش مصنوعی: تو سلیمان را به آسمان بردی و تخت او را به شرق و غرب رساندی.
هوش مصنوعی: تو قوم عاد را از بیخ برکندی و واژگون کردی و بر خاک افکندی.
هوش مصنوعی: تو هم مهربانی داری و هم نیروی بسیار؛ پس به من نیرو ببخش و با مهربانیات مرا کسی کن.
هوش مصنوعی: تو بسیار گرد جهان گشتهای؛ بوی معشوق را به جان من برسان.
هوش مصنوعی: چون باد این سخن را از سالک شنید، از دریغ و حسرت آهی سرد از او برآمد.
هوش مصنوعی: باد گفت: من خود همیشه سرپا و سرگردانم و از این مصیبت پیوسته بادپیمایی میکنم، یعنی کوششی بیحاصل دارم.
هوش مصنوعی: خاک بر سر دارم و باد در دست، یعنی دست خالیام؛ از غم این طلب حتی یک جا آرام ندارم.
هوش مصنوعی: دربهدر میگردم و او را میجویم و از روز تا شب همین سخن را با خود تکرار میکنم.
هوش مصنوعی: من در این راه سخت سرگشتهام و مانند باد بیثبات و سستپیمانم.
هوش مصنوعی: اکنون خوب و بد را به باد دادهام؛ نه دوزخ میخواهم و نه بهشت، تنها مقصود را میخواهم.
هوش مصنوعی: اگر بویی از این مقصود بیابم، گوی برتری را از هر دو جهان میربایم.
هوش مصنوعی: و اگر حتی یک دم بویی از آن نیابم، کارم فقط آه سرد کشیدن خواهد بود.
هوش مصنوعی: از این غم آتش در دلم افتاده و خرمن هستیام بر باد رفته است.
هوش مصنوعی: اگر صد بار جهان را سراسر بپیمایم، باز هم از این راز آگاه نخواهم شد.
هوش مصنوعی: پس تو دامنت را از من بتکان و از من دوری کن، زیرا از من کاری درست برای تو برنمیآید.
هوش مصنوعی: سالک نزد پیر و پیشوای خود آمد و حال خود را برای او بازگفت.
هوش مصنوعی: پیر به او گفت: باد خدمتگزار جان است؛ واژهٔ «ریح» با «روح» همریشه است و جان باد از روح مایه میگیرد.
هوش مصنوعی: آسایشی که باد میدهد آدمیان و پریان را فرا میگیرد و در هر دو جهان آدمی و پری به واسطهٔ آن کامل میشوند.
هوش مصنوعی: باد خوش و پاک آفریده شده و بوی خوش با خود دارد و از دم و نفس خداوند رحمان بهرهای برده است.
هوش مصنوعی: هر کس یوسفی گم نکرده و در جستوجوی محبوبی نیست، اگرچه ادعای ایمان کند، در حقیقت ایمان نیاورده است.
هوش مصنوعی: تو یوسفی داری که در مصر جانت ساکن است و هر لحظه نسیمی از او به تو میرسد.
هوش مصنوعی: اگر یک دم نسیم او به تو نرسد، بدان که در آن دم هیچکس نیستی.
هوش مصنوعی: اگر هر دو جهان همیشه دشمن تو شوند، نسیمِ یوسفِ درونت برایت بس است.
هوش مصنوعی: اگر همهٔ جهان زیر و رو شود، تو از سایهٔ آن یوسف دور مشو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.