درآمداِکدشی دوشیزه ناگاه
پریشان کرده مشک تازه بر ماه
نگاری دستیارش شوخ دیده
خط سرسبزش از گل بر دمیده
خطی آورده بر لعل شکرخای
گل گرد رخش را خار در پای
بُت گلرنگ راه خارکش زد
بنوک خارراهی سخت خوش زد
ز زخمه آب زر بیرون چکانید
ز دل زخم زبانش خون چکانید
بهر زخمی که او بر رود میزد
مه نورا کلوخ امرود میزد
چو بر زد دست بر سر جادوی را
بسر رفتند راه راهوی را
ازان ره دل چنان از راه میشد
که ره بر رهروان کوتاه میشد
ز خوشی جان صوفی خرقه کش بود
که عود آن شکر لب سخت خوش بود
شکر لب عود چون آتش همیزد
شکر میریخت والحق خوش همی زد
بخوشی شعر شکّر بار میگفت
بمستی این غزل را زار میگفت
مخسب ای ساقی و در ده شرابی
ز جامی بر لب جانم زن آبی
روان کن آب بر آب روان زود
که عالم گویی از سر نوجوان بود
چو رخ در خاک خواهد ریخت چون گل
می گلرنگ ده بربانگ بلبل
بسی گل بر دمد دل چاک کرده
تو روی همچو گل در خاک کرده
میی در ده که امشب نیم مستیم
که ما از بهر رفتن آمدستیم
چو وقت صبحدم یک جام خوردیم
بمی بر صبح بی شک شام خوردیم
بیار ای سبز خط یک جام گلبوی
که پیدا شد خط سبز از لب جوی
چو آب خضر درجام می ماست
کجا میریم گر مرگ از پی ماست
چه میگویی بریز از دیده جویی
که دی رفت و ز فردا نیست بویی
دمی برخیز این افتادگی چیست
بسر شد عمر این استادگی چیست
برو دریاب امروزی که داری
خوشی میساز با سوزی که داری
غنیمت گیر این یکدم که هستت
بغارت کرده این صد غم که هستت
چو از خود میتوان رستن بیکدم
نیرزد شادی عالم بیک غم
چو جوی خون بخواهد ریخت ایام
می چون خون ده ای دلجوی از جام
خوشی امروز، خود فردا چه جویی
دمی در شور شو، سودا چه جویی
رگ اندوه را از عیش پی کن
بشادی می خور و می نوش هی کن
شکم در نه شکم را بار بردار
مکن جان و بتن دستی بسر آر
چوکار این جهان در دست داری
زیان وسود و نیست و هست داری
برو یا توبه کن یا توبه بشکن
چه باشی در میان، نه مرد و نه زن
چو خسرو این سخن بشنید از سوز
بزدیک نعره و گفت ای دل افروز
اگرچه بس براحت میزنی تو
نمک را بر جراحت میزنی تو
بریز آب رزازدست ای پریزاد
که هرگز زخمهٔ دستت مریزاد
هزاران اشک غلتان گشته در خون
ز چشم نیم مستان ریخت بیرون
بوقت صبح، مستان شبانه
برآوردند شوری عاشقانه
بگرد شاه خسرو صبح خیزان
بصحن باغ رفتند اشک ریزان
همه مخمور و می در سر فتاده
قدح در دست و سر در برفتاده
ز آه سرد مستان تُنک دل
پیاله تا قیامت شد خنک دل
چو پیش حوض بنشستند مستان
برآمد از هزار آوازدستان
ز یکسو شمعها بر آب میتافت
ز یکسوی دگر مهتاب میتافت
ز یک سو چنگ و نی در جوش آمد
ز یک سو بانگ نوشانوش آمد
ز یکسو عود بر مجمر همی سوخت
ز یکسو جان و دل در بر همی سوخت
ز یکسو بوی می عالم گرفته
ز یکسو روی گل شبنم گرفته
ز یک سو ماهرویان ایستاده
ز یکسو مشک مویان ایستاده
ز یک سو مطربان بربط گرفته
ز یکسو نوخطان سر خط گرفته
جهانی چون بهشت و حور و ساقی
نبود از هیچ نوعی هیچ باقی
سماع و مستی و عشق و جوانی
گل صد برگ و آواز اغانی
می و آب روان و نور مهتاب
سماع بلبلان و شمع خوش تاب
رخ حور و نوای صبحگاهی
همه چون جمع شد دیگر چه خواهی
چو دوری چند گردان شد فلک وار
برآمد ناله از مستان بیکبار
ز یک یک رگ غریو از چنگ برخاست
دل پرتک بصد فرسنگ برخاست
بت بربر ره بربر همی زد
غزل میگفت و راهی تر همی زد
از آن تر زد که راهی داشت هموار
و یا نه آب دستش بود در کار
چنان زد آن تهی در پیش اصحاب
کز آب دست دستش گشت پرتاب
پریرخ بر بریشم قول میزد
بریشم نعرهٔ لاحول میزد
ز مستی یک نفس بلبل نمیخفت
طریق خارکش با گل همی گفت
خرد با باده پشتاپشت میرفت
دل از سینه بسر انگشت میرفت
چو آن مهپاره زخمه ساز می کرد
ستاره بر فلک پرواز میکرد
چو راه ترزند رود سه تا رود
فرود آیند مرغان از هوا زود
چونور شمع و آواز نوا بود
همه مجلس پر از نور و صفا بود
ز فرّ شمع روی دوست میتافت
زتفّ باده دل در پوست میتافت
فروغ شمع و آواز ارم بود
بتی بس خوش می لعلش کرم بود
می تر بر تهی دستان همی زد
بریشم بانگ برمستان همی زد
در آن مجلس همه دل بی همه بود
که نوش آب زمزم زمزمه بود
نگاری ارغوان رخ و اغوان ساز
باستادی اغانی کرد آغاز
بپیش شاه، راه چنگ برداشت
براه این غزل آهنگ برداشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف یک مجلس شادی و نواختن مطرب میپردازد که در آن مستان و عاشقان گردهم آمدهاند و از لذتهای زندگی بهره میبرند. در این بین، شخصیتهایی مانند خسرو و مستان حضور دارند و با پیالهای پر از شراب و آوازهایی دلنشین، فضایی شاداب و پر از عشق ایجاد میکنند. صدای سازها و سرودها در کنار زیباییهای طبیعت، احساسی از سرخوشی و شور را به تصویر میکشد. در پایان، بیتی از یک دختر زیبارو به آهنگ و غزلی زیبا اشاره میکند که حالت شادی را به اوج میرساند و نشاندهنده لذتهای زودگذر زندگی است.
هوش مصنوعی: دوشیزهای ناگهان وارد شد و با حرکاتش، حالت پریشانی و آشفتگی به وجود آورد و مشک (عطر) تازهای که بر چهرهاش بود، مانند ماه درخشید.
هوش مصنوعی: دختری که به او اشاره دارد، با چشمهای بازیگوش و با ظاهری زیبا، موهایش را که به رنگ سبز است، مانند گل در باد تکان میدهد.
هوش مصنوعی: چهرهٔ معشوق با بویی شیرین و دلانگیز زینت داده شده و بر روی لبهای او اثرات گلاب مانند، زیبایی خاصی دارد. این زیبایی به قدری دلنواز است که مانند گلی خوشبو از خارهایی در پای او میروید.
هوش مصنوعی: بت زیبا و دلربا که در راه خارها حرکت میکند، به شدت بر سر راه خود ضربهای به خارها میزند.
هوش مصنوعی: از زخمها و ضربههایی که به جانش زده شده، طلا و زیبایی به بیرون میچکد، و از درد و زخم زبان او، خون بر دلش جاری میشود.
هوش مصنوعی: به خاطر زخمی که او بر رود میزد، ماه نورا (نوری که به صورت ماه میتابد) نیز به مانند کلوخی به خطا میخورد.
هوش مصنوعی: زمانی که (آن شخص) بر سر جادوگر دست زد، آنها به راه جادو (و جادوگری) رفته بودند.
هوش مصنوعی: دل به قدری از این راه خوشحال و سرزنده میشد که مسیر برای رهروان کوتاه و آسان مینمود.
هوش مصنوعی: صوفی به خاطر خوشحالی و شادی، خرقه (پوشش روحانی) را کنار گذاشت، زیرا عود (چوب معطر) که شکرین و شیرین میسوزد، از خودش بوی خوشی را منتشر میکند.
هوش مصنوعی: شکر لب درخت عود مانند آتش میسوزد و بوی خوشی از خود متصاعد میکند، بهطوریکه واقعاً خوشبو و دلپذیر است.
هوش مصنوعی: شعر شیرین و دلانگیز به گونهای گفتگو میکند که از شادی و مستی ناشی از آن، سخن زار و اندوهین به میان میآورد.
هوش مصنوعی: ای ساقی، بر من نخور و شرابی در دهانم بریز تا جانم تازه شود.
هوش مصنوعی: به سرعت آب را بر آب روان بریز، زیرا گویی جوانان در حال زندگی بیخیالی هستند و دنیا را تازه و نو میبیند.
هوش مصنوعی: وقتی که چهرهات را در خاک بگذاری، همانند گلی که رنگین است، باید به صدای بلبل توجه کنی.
هوش مصنوعی: دل خسته و مجروح من پر از جلوههای زیبایی است، زیرا چهرهات مانند گل در زمین است و جذابیت تو بسیار دلنشین و خوشبو است.
هوش مصنوعی: امشب ما مست هستیم و در ده مشغول نوشیدن یکجرعه شراب هستیم، چون بهزودی باید برویم و از اینجا جدا شویم.
هوش مصنوعی: وقتی که به صبح نزدیک میشد، یک جام مشروب نوشیدیم؛ بنابراین، صبح را بدون شک مثل شام گذراندهایم.
هوش مصنوعی: ای سبز خط (نوشته روی پیاله) را به من بیاور که در آن جام گلگون، خط سبز را از کنار جوی (آب) مشاهده کردیم.
هوش مصنوعی: به مانند آب خضر که در جام شراب قرار دارد، اگر مرگ در پی ماست، ما کجا میرویم؟
هوش مصنوعی: چه سخنی میگویی که باید اشک بریزی، زیرا روز گذشته گذشت و از فردا هیچ نشانی نیست.
هوش مصنوعی: چرا بیحرکت نشستهای؟ لحظهای برخیز، زیرا زمان به سرعت میگذرد و عمر تو تمام شده است. این حالت بیعملی و سستی چه معنایی دارد؟
هوش مصنوعی: برو امروز را درک کن و لذت ببر، زیرا تو در حال ساختن خوشی هستی و از اندوهی که داری نیز بهرهای میگیری.
هوش مصنوعی: از این لحظهٔ خوشی که در اختیار داری بهرهبرداری کن، زیرا این صد غم که بر تو سایه افکنده، تو را به غارت برده و از آرامشت گرفته است.
هوش مصنوعی: اگر بتوانی یک لحظه از حال خویش رها شوی، آن یک لحظه از شادی دنیایی که داری، بیشتر ارزش ندارد.
هوش مصنوعی: اگر روزگار بخواهد که مانند جوی، خون بریزد، ای دل شاد، از جام زندگی بنوش و لذت ببر.
هوش مصنوعی: امروز خوش باش، چراکه آینده را نمیدانیم و چه دردی در انتظار ماست. لحظهای در جستجوی شادی و شور باش، زیرا در آینده چه خواهی کرد؟
هوش مصنوعی: غم و اندوه را با شادی و لذت ارتباط ده و از خوشیهایی که در زندگی داری، بهرهمند شو. از نوشیدنیها و خوشگذرانیها لذت ببر و خودت را خوشحال کن.
هوش مصنوعی: اگرچه شکم تو در حال پر شدن است، اما به فکر جمعآوری داراییها نباش و به جای آن به فکر تربیت روح و جسم خود باش.
هوش مصنوعی: چون همه کارهای این دنیا را در دست خود داری، بنابراین هم زیان و سود را تجربه میکنی و هم مفهوم وجود و عدم را.
هوش مصنوعی: برو، یا توبه کن (و بازگرد) یا توبهات را بشکن، زیرا در این حالت، نه به عنوان یک مرد هستی و نه به عنوان یک زن.
هوش مصنوعی: خسرو، وقتی این سخن را شنید، از شدت احساسات فریاد بلندی زد و گفت ای دلافروز (مشتاق و شاداب).
هوش مصنوعی: هرچند تو به راحتی نمک را بر زخم میپاشی و باعث درد میشوی، اما باید بدانی که این کار اثرات منفیاش را دارد.
هوش مصنوعی: ای پریزاد (افسانهای زیبا) آب زلالی بریز که هرگز نباید از زخمت (زخمهایی که به وجود آوردهای) چیزی کم شود.
هوش مصنوعی: هزاران اشک از چشمان نیمهمستان در خون ریخته شده و غلتیدهاند. این بیان از حالت عاطفی عمیق و اندوه مستان حکایت میکند که در اثر عشق و شوری عاشقانه، اشکهایشان جاری شده است.
هوش مصنوعی: در صبح زود، مستانی که شب را به خوشگذرانی و عشقورزی گذرانده بودند، شور و حال خاصی را به وجود آوردند.
هوش مصنوعی: مردم صبحزود به دور شاه خسرو به باغ رفتند و در حالی که اشک میریختند، به عشق و شوق میاندیشیدند.
هوش مصنوعی: همه مست و سرخوش هستند و شراب در وجودشان رسوخ کرده، جامها در دستشان است و سرهایشان به سمت پایین افتاده است.
هوش مصنوعی: از غم و آه سرد مستان با دلهای حساس، پیالهٔ شراب تا همیشه سرد و خنک شد.
هوش مصنوعی: وقتی مستان کنار حوض نشسته بودند، صدای هزار نوازنده به گوش رسید.
هوش مصنوعی: از یک سو شمعها بر روی آب درخشیدند و از سوی دیگر ماه در آسمان میتابید.
هوش مصنوعی: از سمت دیگر، ساز چنگ و نی به صدا درآمد و از سوی دیگر، صدای شهد نوشانوش (نوشیدنی شیرین) به گوش رسید.
هوش مصنوعی: از یک طرف عود (بخشی از ساز) در ظرفی میسوزد و عطری خوش منتشر میکند و از طرف دیگر، روح و دل من نیز در حال سوختن و دلتنگی است.
هوش مصنوعی: از یک سو بوی شراب فضای جهان را پر کرده و از سوی دیگر، گلهایی که شبنم روی آنها نشسته، زیبایی خاصی دارند.
هوش مصنوعی: از یک طرف دختران زیبارو ایستادهاند و از طرف دیگر، افرادی با موهای معطر و خوشبو نیز حضور دارند.
هوش مصنوعی: از یک طرف نوازندههای موسیقی هستند که بربط (ساز) در دست دارند و از طرف دیگر جوانان خوشسیما و زیبا هستند که در صف ایستادهاند.
هوش مصنوعی: در جهان، مانند بهشت و حوری و ساقی، هیچ چیز دیگری وجود ندارد و هیچ گونه باقیماندهای نیست.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر از حالتی سرشار از شادی و سرمستی در جوانی سخن میگوید که با عشق، شادی و آوازهای دلنشین همراه است. همچنین به زیبایی گل صدبرگ (نماد زیبایی و لطافت) اشاره میکند.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وصف زیباییهای طبیعی و لذتهای معنوی میپردازد. او ترکیبی از شراب، آب زلال، نور ماه، صدای بلبلان و شمع روشن را بیان میکند که همه اینها جو خاصی از سرخوشی و نشاط را ایجاد میکنند.
هوش مصنوعی: وقتی زیبایی روی حوریان و صدای دلنشین صبحگاهی در کنار هم جمع میشود، دیگر چه چیزی را میتوان خواست و آرزو کرد؟
هوش مصنوعی: زمانی که آسمان چندین دور چرخید و تغییر کرد، ناگهان ناله و فریاد از مینوشیدگان برخاست.
هوش مصنوعی: از هر رگ صدای دل بیرون آمد و دل به خاطر احساساتی عمیق، به مسافتهای دوری پرواز کرد.
هوش مصنوعی: بت بربر (عشق یا معشوق زیبا) در کنار راه بربر (راهنما یا نشانهها) عاشقانه میخواند و در حال نواختن ساز، جادهای را میپیمود.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که کسی که در حال نواختن موسیقی است، با قدرت و تسلط بیشتری مینوازد چون مسیرش صاف و هموار است؛ به عبارتی، اگرچه ممکن است شرایطش به هم ریخته باشد، اما او با اشتیاق و جدیت به کارش ادامه میدهد.
هوش مصنوعی: او به شدت و با حرکتی ناگهانی ضربهای به زمین زد که باعث شد آب دستش به اطراف پاشیده شود و به شکلی ناگهانی اشیاء (یا شاید آب) از دستش به دور پرتاب شوند.
هوش مصنوعی: یک پری با چهرهای زیبا بر روی پارچهٔ ابریشمی آواز میخواند و در حالی که نالهای از بیپناهی سر میدهد، صدای بلندی نیز از خود بیرون میآورد.
هوش مصنوعی: بلبل از شدت مستی حتی یک لحظه هم نمیخوابید و در حالی که در میان خارها بود، با گل گفتگو میکرد.
هوش مصنوعی: خرد در حال نوشیدن شراب، یکی از پی دیگری میرفت و به تعبیر شاعر، دل از سینه خارج میشد و به انگشت فرد میرفت.
هوش مصنوعی: وقتی آن دختر زیبا با ضربهٔ ساز به نواختن میپرداخت، ستارهها در آسمان به رقص و پرواز درمیآمدند.
هوش مصنوعی: هنگامی که بهسمت زمین میروند و آبها بهصورت سهرود در میآیند، پرندگان به سرعت از آسمان به زمین میآیند.
هوش مصنوعی: وقتی شمع و موسیقی وجود داشت، همه جا پر از نور و شادی بود.
هوش مصنوعی: نور شمع چهرهی دوست مرا به سوی خود جذب میکرد و از لذت شراب، دل در جسم من به تپش و شوق افتاده بود.
هوش مصنوعی: فروغ شمع و صدای خوش ارم، تصویر زیبایی از یک بتی است که لبانش همچون لعل (قرمز یاقوت) بسیار زیباست و به خاطر این زیبایی، دارای کرم و لطف زیادی است.
هوش مصنوعی: او به ساز خود موسیقی مینوازد و صدای آن به رقصآوران در حال رقص میرسد. در حالی که همزمان صدای ساز، روح و دل تهیدستان (فقرا) را نیز به خود مشغول میکند.
هوش مصنوعی: در آن مجلس، همه افراد بدون دل و حوصله بودند و حالتی از بیحسی داشتند؛ زیرا که آب زمزم، با گوشههایی از نشئگی، باعث ایجاد زمزمههای خاصی شده بود.
هوش مصنوعی: دختر زیبا با رو و چهره ای به رنگ ارغوانی ایستاد و شروع به نواختن موسیقی و سرود خواندن کرد.
هوش مصنوعی: بهسوی شاه، برای نواختن چنگ (یک ساز)، به مسیر این غزل (شعر) نغمهپردازی آغاز کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.