بپرسید از اویس آن پاک جانی
که میگویند سی سال آن فلانی
فرو بُردهست گوری خویشتن را
فرو آویخته آنجا کفن را
نشسته بر سر آن گور پیوست
ز گریه میندارد یک زمان دست
به روز آرام و شب خوابش نماندهست
به چشمِ اشک ریز آبش نماندهست
به خوف و ترس او در روزگاری
نیفتادهست هرگز ترسگاری
تو او را دیدهای ای پاک گوهر؟
ورا گفتا مرا آن جایگه بَر
چو رفت آن جایگه او را چنان دید
ز بیم تیغِ مرگش بیم جان دید
به زاری و نزاری چون خیالی
تنی لاغر به مانند هلالی
ز هر چشمش چو سیلی خون روانه
دلی پر تف زبانی چون زبانه
کفن در پیش و گوری کنده در بر
به شکل مردهای بنشسته بر سر
اُوَیسش گفت ای نامحرم راز
بدین گور و کفن ماندی ز حق باز
خیال خویشتن را میپرستی
همه گور و کفن را میپرستی
ترا گور و کفن مشغول کرده
بسی سالت ز حق معزول کرده
ترا سی سال بُت گور و کفن بود
که در راه خدایت راه زن بود
چو آن آفت بدید آن مرد در خویش
برآمد جان از آن دل داده درویش
چو از سرّ حقیقت کور افتاد
بزد یک نعره و در گور افتاد
چو مرغی بر پرید از دامِ هستی
بمُرد و باز رست از بت پرستی
چنین کس را که زهدی بیحسابست
چو از گور و کفن چندین حجابست
حجاب تو ز شعر افتاد آغاز
که مانی تو بدین بت از خدا باز
بسی بت بود گوناگون شکستم
کنون در پیش شعرم بت پرستم
هزاران بندِ چوبین برفکندم
کنون از بندِ زرّینست بندم
بپرّم گر به تَرک بند گیرم
وگرنه سرنگون در بند میرم
به بُت چون از خدا می باز گردم
چگونه با خدا همراز گردم
بلائی کهآن مرا در گردن آمد
یقین دانم که آن هم از من آمد
سخن چندین که بر تو خواند عطّار
اگر بر خویش خواندی هیچ یک بار
به قدر از چرخِ هفتم درگذشتی
ز خیل قدسیان برتر گذشتی
زهی قصّه که از شومیِ گفتار
سگی برهد، شود مردم گرفتار
دلا چون نیست منزلگاهت اینجا
نگونساریست آب و جاهت اینجا
سر از آبی و جاهی برمیاور
فرو بر خون و آهی برمیاور
زبان بودی بسی اکنون چو مردان
ز سر تا پای خود را گوش گردان
بسا آفت که گویا از زبان یافت
چو صامت بود زر عزّت از آن یافت
قلم را سر زدن دایم از آنست
که او را در دهانی دو زبانست
ترازو چون زبان بیرون زد از کام
به یک یک جَو حسابش کرد ایّام
ز هر عضو تو فردا روزِ محشر
زبانت بند خواهد کرد داور
از آن سوسن به آزادی رسیدهست
که او با ده زبان گنگی گزیدهست
چو خواهی گشت همچون کوه خاموش
کفی بر لب چو دریائی مزن جوش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، مردی از اویس، عارف و پالایش یافته، میپرسد دربارهی زندگیاش و نشانههای زهدش که به مدت سی سال در گور خویشتن نشسته و با کفن همراه است. اویس به او میگوید که این نگرانی از مرگ و تعلق به گور و کفن او را از یاد حق غافل کرده و باید به جای پرستش این ظواهر، به حقیقت بپردازد. مرد به عمق این سخنان پی میبرد و از ورای ترس و زهد ظاهری خود به بیداری نایل میشود، و از آن حالت رهایی مییابد. در ادامه، تأکید میشود که کسانی که به ظاهر و زهد بیمحتوا وابستهاند، در واقع از خدا دور شده و تنها با صدق و حقیقت میتوانند به شناخت و ارتباط با خدا نائل آیند.
هوش مصنوعی: شخصی از اویس، که فردی پاک و با تقوا است، دربارهٔ یک فرد دیگر سؤال میکند و به مدت سی سال اشاره میکند که اویس در مورد آن شخص چه نظری دارد یا چه اطلاعاتی دارد.
هوش مصنوعی: او (مردی که از اویس سؤال میکند) خود را در گوری که برای خویش آماده کرده، به زیر زمین فرو برده و در آنجا کفن خود را به منظور دفن آویخته است.
هوش مصنوعی: او بر سر قبر خود نشسته است و از شدت گریه، پیوسته نمیتواند لحظهای دست از گریه بردارد.
هوش مصنوعی: او در روز آرام و شب هنگام که باید بخوابد، نمیتواند بخوابد و به خاطر غم و اندوهش، چشمانش پر از اشک است.
هوش مصنوعی: او هرگز در روزهایی که پر از ترس و وحشت بوده، به ترس دچار نشده و در شرایط سخت هم به خود آرامش بخشیده است.
هوش مصنوعی: آیا تو او را دیدهای ای فرد عالی و با ارزش؟ او را به من گفتند که در آن مکان خاص است.
هوش مصنوعی: وقتی آن مرد به همان مکان رفت، او را بهگونهای دید که به خاطر ترس از تیغ مرگ، جانش را در خطر میدید.
هوش مصنوعی: او از شدت ترس و اندوه مانند کسی به زاری و ناله افتاده است و بدنش لاغر و ضعیف شده، به گونهای که شبیه به ماه در حالتی هلالی به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: از هر یک از چشمانش خون میریزد و دلش پر از اندوه و غم است، زبانی نیز مانند آتش کینه و خشم دارد.
هوش مصنوعی: مردی با کفن در برابرش و گوری که در آغوش دارد، به شکل یک مرده نشسته است.
هوش مصنوعی: اویس به او میگوید، ای کسی که به رازهای معنوی و حقیقت دسترسی نداری، چرا در این گور و کفن (به نماد مرگ) ماندهای و از حق و حقیقت دور شدهای؟
هوش مصنوعی: تو به جای اینکه به حقیقت وجود خود بپردازی و خود را بشناسی، به ظواهر دنیا و چیزهایی مانند گور و کفن اهمیت میدهی.
هوش مصنوعی: تو سالها به فکر گور و کفن بودهای و این مشغولیّت باعث شده که از حق، که همان خداوند است، دور بمانی.
هوش مصنوعی: سی سال است که تو فقط مشغول گور و کفن بودهای و این موجب شده که در مسیر خداوند از حقیقت دور بمانی.
هوش مصنوعی: وقتی آن آفت (خطری) را دید، در درون خود احساس خطر کرد و جانش از دلش که به درویش (زاهد) تعلق داشت، جدا شد.
هوش مصنوعی: زمانی که از درک حقیقت ناتوان شد، یک فریاد زد و به دنیا پایان داد.
هوش مصنوعی: شخصی که از قید و بندهای زندگی آزاد شده، مانند پرندهای است که از دام میگریزد و از بتپرستی (عقاید باطل) رها میشود و در واقع به زندگی حقیقی و معنوی خویش میرسد.
هوش مصنوعی: انسانی که زهد و پارسایی او بیحد و مرز است، مانند کسی است که در گور و کفن خود، چندین پرده و حجاب دارد و نمیتواند از آنها رهایی یابد.
هوش مصنوعی: حجاب تو که مانع فهم شعر شده بود، حالا از بین رفته است و پس از این، تو باید از این بت (معشوق) به دور شوی و به سوی خدا بازگردی.
هوش مصنوعی: من بتهای متنوع و مختلفی را شکستم، اما حالا در برابر شعرم به بتپرستی مشغولم.
هوش مصنوعی: من هزاران بند چوبی را نابود کردم، اما اکنون بند من از زر است و به عبارتی به زینتهای دنیوی وابستهام.
هوش مصنوعی: اگر از این بندهای زرین رها شوم و به آزادی پرواز کنم، این کار را انجام میدهم، وگرنه اگر نتوانم آزاد شوم، به هلاکت و سرنگونی گرفتار میشوم.
هوش مصنوعی: اگر به بت، که نماد معبودهای کاذب است، بازگردم و از خدا فاصله بگیرم، چگونه میتوانم با خدا راز و نیاز کنم و ارتباط برقرار کنم؟
هوش مصنوعی: بلایی که بر من وارد شده، میدانم که آن ناشی از کار خودم است.
هوش مصنوعی: هرچه عطار (شاعر) برای تو گفت و نوشت، اگر خودت این سخنان را به خودت نخوانی و در درونت نپذیری، هیچکدام از آنها تأثیری نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: به اندازهای که از زمین تا چرخ هفتم فاصلۀ زیادی است، تو از جمع فرشتگان بالاتر رفتهای.
هوش مصنوعی: قصهای که از بدی حرف یک سگ منتقل میشود، باعث گرفتار شدن مردم میشود.
هوش مصنوعی: ای دل، وقتی که منزل و جایگاه تو در این دنیا نیست، نباید به آب و ثروت و مقام خود در این جا دلخوش باشی، چون اینها همگی بیارزش و عبث هستند.
هوش مصنوعی: از نعمتها و چیزهای دنیوی مانند آب و مقام خود را برنکن، و به جاوندگی و حقیقتی عمیقتر روی بیاور و با عشق و اشکهایی که در دل داری، به عالم معنوی فرود آی.
هوش مصنوعی: شخصیتهایی که در اینجا صحبت میکنند، از زبان و بیان با ارزش انسانی صحبت میکنند. در این دیدگاه، انسان ها باید به جای گفتن، به شنیدن و درک کردن بپردازند و به توجه به دیگران اهمیت دهند.
هوش مصنوعی: بسیاری از مشکلات و بلاها که به نظر میرسد از صحبت کردن ناشی میشوند، هنگامی که انسان سکوت کند و خاموش بماند، از بین میروند؛ مانند اینکه شخصی که ساکت است، به دلیل سکوتش، از عزت و ارزش بالایی برخوردار میشود.
هوش مصنوعی: دلیل اینکه قلم همیشه در حال نوشتن و خلق اثر است، این است که در وجودش دو زبان دارد؛ یعنی توانایی بیان و انتقال معانی مختلف را در خود دارد.
هوش مصنوعی: ترازو از زمانی که زبانش از دهانش بیرون آمد، مانند یک حسابدار هر یک گرم از وزن را برای روزهای آینده ثبت میکند.
هوش مصنوعی: در روز قیامت، هر یک از اعضای بدن تو به عنوان گواهی دربارهٔ اعمالت صحبت خواهند کرد و زبان تو نخواهد توانست چیزی بگوید.
هوش مصنوعی: از سوسن، که نمادی از زیبایی و آزادی است، به این نتیجه میرسیم که او در دنیای مادی و از طریق تجربیات مختلفی که داشته، صد زبان گنگ و خاموش را تجربه کرده و از آنها رهایی یافته است.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی شبیه کوه خاموش و آرام باشی، مانند دریا بر لبت صحبت نکن و جوش و خروش نداشته باش.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.