مگر یوسف در آئینه نگه کرد
بسی تحسین آن روی چو مه کرد
ولی آئینه پنداشت، اینت نااهل
که او را میکند تحسین، زهی جهل
چه گر یوسف جمال تهنیت داشت
ولی آئینه جای تعزیت داشت
اگر معشوق آئینه ندیدی
جمال خود معائینه ندیدی
وگر برخاستی آئینه از راه
که گشتی از جمال خویش آگاه
وگر یوسف جمال خود بدیدی
ترنج و دست را بر هم بُریدی
چو روی او عیان او نمیشد
ز عشق خویش جان او نمیشد
چو هم در خود نظر کردن نبودش
ز عشق خویش خون خوردن نبودش
ولی گر دیگری نظاره کردی
ترنج و دست را یک پاره کردی
ترا گر یوسف محبوب باید
نخستت دیدهٔ یعقوب باید
که تا آئینهات زیبا نماید
جمال خویشتن پیدا نماید
جمال خویش را برقع برانداخت
ز آدم خویش را آئینهٔ ساخت
چو روی خود در آئینه عیان دید
جمال بی نشانی در نشان دید
جمال خویش را تحسین بسی کرد
مبر آن ظن که تحسین کسی کرد
اگر یک آدمی زاد از خیالی
نهد خود را لقب صاحب جمالی
چو آن آئینه در عین غلط ماند
ز نقش دایره بیرونِ خط ماند
اگر صد قرن در خلوت نشینی
که تا تو روی خود بینی نه بینی
کسی دیدی که روی خویش دیدست؟
کسی نشنید کین سِر کس شنیدست
اگر عکسی در آئینه به بینی
کجا رویت هر آئینه به بینی
چو روی تو نه باقیست و نه فانی
چگونه روی خود دیدن توانی
چو ممکن نیست روی خویش دیدن
بجز آئینهٔ در پیش دیدن
مکن زنهار پیش آینه آه
که تاتیره نه بینی روی چون ماه
دم سردت درون جان نگه دار
چو غوّاصان نَفَس پنهان نگه دار
اگر یک ذرّه در خود پیچ یابی
همی آن عکس خود را هیچ یابی
نه مُرده باش نه خفته نه بیدار
همی اصلا مباش این یاد میدار
تو داری آنچه میجوئی در آفاق
تو گم شو تا بیابی همچو عشّاق



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عطار از حکایت نگریستن یوسف در آینه آغاز میکند: آینه میپندارد یوسف او را میستاید، حال آنکه یوسف زیبایی خود را میستود. سپس این را به آفرینش میکشاند: حق آدم را آینهٔ جمال خود ساخت و هر ستایشی در واقع ستایش جمال خود اوست؛ پس آدمی که خود را صاحب جمال بپندارد، چون آن آینه در خطاست. در پایان سالک را به خاموش کردن آه، پاک نگه داشتن آینهٔ دل و فنای از خود فرا میخواند تا آنچه را در آفاق میجوید در خویش بیابد.
هوش مصنوعی: روزی یوسف در آینه نگاه کرد و آن چهرهٔ ماهمانند را بسیار ستود.
هوش مصنوعی: اما آینه گمان کرد که یوسف او را میستاید؛ شاعر میگوید این آینه چه نااهل و نادان است که چنین پنداشت.
هوش مصنوعی: اگرچه زیبایی یوسف سزاوار شادباش بود، آینه با این پندار خطا سزاوار سوگ و تسلیت بود.
هوش مصنوعی: اگر معشوق آینهای نمیدید، زیبایی خود را به چشم نمیدید.
هوش مصنوعی: و اگر آینه از میان برداشته میشد، او چگونه از زیبایی خویش آگاه میشد؟
هوش مصنوعی: و اگر یوسف زیبایی خود را بهراستی میدید، خود نیز مانند زنان مصر ترنج و دستش را با هم میبرید.
هوش مصنوعی: چون چهرهٔ او برای خودش آشکار نبود، جانش از عشق به خویشتن از دست نمیرفت.
هوش مصنوعی: چون توان نگریستن در خود را نداشت، از عشق خویش رنج و خوندل نمیکشید.
هوش مصنوعی: اما اگر دیگری به او مینگریست، از شیفتگی ترنج و دست خود را یکجا میبرید.
هوش مصنوعی: اگر خواهان یوسفِ محبوبی، نخست باید چشمی چون چشم یعقوب، یعنی چشمی عاشق و دردمند، داشته باشی.
هوش مصنوعی: تا آینهٔ دلت زیبایی را نشان دهد و جمال معشوق در آن پدیدار شود.
هوش مصنوعی: حق پرده از جمال خود برگرفت و آدم را آینهٔ خود ساخت.
هوش مصنوعی: چون چهرهٔ خود را در آینهٔ آدم آشکار دید، جمالِ بینشان خود را در صورتی نشاندار دید.
هوش مصنوعی: حق جمال خویش را بسیار ستود؛ گمان مبر که کس دیگری را ستوده است.
هوش مصنوعی: اگر آدمیزادهای از روی پندار خود را صاحب جمال بخواند،
هوش مصنوعی: مانند آن آینه در عین خطا مانده و از دایرهٔ حقیقت بیرون افتاده است.
هوش مصنوعی: اگر صد قرن در خلوت بنشینی تا چهرهٔ خود را ببینی، آن را نخواهی دید.
هوش مصنوعی: آیا کسی را دیدهای که چهرهٔ خود را دیده باشد؟ کسی نشنیده که کسی این راز را دریافته باشد.
هوش مصنوعی: اگر در آینه عکسی ببینی، آن عکس است نه روی تو؛ کجا روی خودت را در هر آینه میبینی؟
هوش مصنوعی: چون روی حقیقی تو نه ماندنی است و نه نابودشدنی، چگونه میتوانی آن را ببینی؟
هوش مصنوعی: چون دیدن روی خود ممکن نیست مگر با آینهای که در برابرت باشد،
هوش مصنوعی: زنهار در برابر آینه آه مکش، تا آینه تیره نشود و روی ماهمانند را تیره نبینی.
هوش مصنوعی: آه سردت را در درون جان نگه دار و مانند غواصان نفس خود را پنهان کن.
هوش مصنوعی: اگر ذرهای پیچ و گره هستی در خود بیابی، آن عکس را هیچ و تباه خواهی یافت.
هوش مصنوعی: نه مرده باش، نه خفته، نه بیدار؛ اصلاً هستی خود را در میان مبین و این را به یاد داشته باش.
هوش مصنوعی: آنچه در جهان میجویی در خود توست؛ مانند عاشقان از خود گم و فانی شو تا آن را بیابی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.