یکی شه زادهٔ خورشید فر بود
که بینائی دو چشم پدر بود
مگر آن شاه بهرِ شاه زاده
عروسی خواست داد حُسن داده
بخوبی در همه عالم مَثَل بود
سر خوبان نقّاش ازل بود
سرائی را مزّین کرد آن شاه
سرائی نه، بهشتی بهرِ آن ماه
سرائی پای تا سر حور در حور
ز بس مهر و ز بس مه نور در نور
ز بس شمع معنبر روی در روی
معیّن گشته آن شب موی در موی
ز بحر شعر وصَوت رود هر دم
خروش بحر و رود افتاده در هم
ز سوق سبع الوانش اتّفاقا
خَجِل سَبعَ سمواتٍ طِباقا
عروسی این چنین جشنی چنین خوش
چنین جمعی همه زیبا و دلکش
نشسته منتظر یک خلدِ پر حور
که تا شه زاده کی آید بدان سور
مگر از شادئی آن شاه زاده
نشسته بود با جمعی بباده
ز بس کان شب بشادی کرد می‌نوش
وجودش بر دل او شد فراموش
بجست از جای سرافکنده در بر
خیال آن عروس افتاده در سر
دران غوغا ز مستی شد سواره
براند او از در دروازه باره
نه پیدا بود در پیشش طریقی
نه همبر در رکاب او رفیقی
مگر از دور دَیری دید عالی
منوّر از چراغ او را حوالی
چنان پنداشت آن سرمستِ مهجور
که آن قصر عروس اوست از دور
ولی آن دخمه گبران کرده بودند
که از هر سوی خیلی مرده بودند
دران دخمه چراغی چند می‌سوخت
دل آتش پرستان می بر افروخت
نهاده بود پیش دخمه تختی
بدان تخت اوفتاده شوربختی
یکی زن بود پوشیده کفن را
چو شه زاده بدید از دور زن را
چنان پنداشت از مستیِ باده
که اینست آن عروس شاه زاده
ز مستی پای از سر می‌ندانست
ره بام از ره در می‌ندانست
کفن از روی آن نو مرده برداشت
محلّ شهوتش را پرده برداشت
چو زیر آهنگ را در پرده افکند
زبان را در دهان مرده افکند
شبی در صحبتش بگذاشت تا روز
خوشی لب بر لبش میداشت تا روز
همه شب منتظر صد ماه پیکر
نشسته تا کی آید شاه از در
چو ناپیدا شد آن شه زادِ عالی
پدر را زو خبر دادند حالی
پدر بر خاست با خیلی سواران
بصحرا رفت همچون بیقراران
همه ارکانِ دولت در رسیدند
ز دور آن اسپ شهزاده بدیدند
پدر چون دید اسپ شاه زاده
نهاد آنجا رخ آنگه شد پیاده
پسر را دید با آن مرده بر تخت
بدلداری کشیده در برش سخت
چو خسرو با سپاه او را چنان دید
تو گفتی آتشی در قعرِ جان دید
پسر چون پارهٔ با خویش آمد
شهش با لشکری در پیش آمد
گشاد از خوابِ مستی چشم حالی
بدید آن خلوت و آن جای خالی
گرفته مردهٔ راتنگ در بر
ستاده بر سر او شاه و لشکر
بجای آورد آنچ افتاده بودش
همی بایست مرگ خویش زودش
چو الحق قصّهٔ ناکامش افتاد
ز خجلت لرزه بر اندامش افتاد
همه آن بود میَلش از دل پاک
که بشکافد زمین او را کند خاک
ولیکن کار چون افتاده بودش
نبود از خجلت و تشویر سودش
مرا هم هست صبر ای مرد غم خور
که تا آید ببالین تو لشکر
دران ساعت بدانی و به بینی
که با که کردهٔ این هم نشینی
چو ابرهیم در دین بت شکن باش
بتان آزری را راه زن باش
که ابرهیم چون آهنگِ آن کرد
خداوند جهانش امتحان کرد
ترا گر امتحان خواهند کردن
نگونسار جهان خواهند کردن
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این حکایت درباره شاهزاده‌ای است که در جشن عروسی‌اش، مست از شراب می‌شود و به سمت مکانی می‌رود که تصور می‌کند عروسش آنجا است. او به اشتباه به دخمه‌ای می‌رود و با جسدی که پوشیده در کفن است، به خیال اینکه عروسش است، شب را می‌گذراند. در این میان، پدرش به همراه لشکریانش نگران می‌شود و به دنبال او می‌گردد، تا اینکه او را در کنار آن مرده می‌یابد. در نهایت، شاهزاده از خجالت و حیرت در می‌ماند و خود را مأخوذ به انسانیت و تقدیر می‌یابد، و بر عواقب عمل خود می‌افتد. قصه نشان‌دهنده امتحان انسانی و خطای ناشی از غفلت و مستی است.
هوش مصنوعی: شاهزاده‌ای بود که همانند خورشید تابان بود و روشنی و بینایی چشمان پدرش را به او نسبت می‌دادند.
هوش مصنوعی: شاه پدر شاهزاده تصمیم گرفت برای او ازدواجی برگزینید و زیبایی را به عنوان هدیه‌ای به او انتخاب کرد.
هوش مصنوعی: او در همه جهان مثل و نمونه‌ای از خوبی بود، چرا که پروردگار ازلی به زیبایی‌اش نقاشی کرده و او را به بهترین شکل آفریده است.
هوش مصنوعی: شاه، سَرایی را تزیین کرد که نه فقط یک خانه، بلکه بهشتی برای آن دختر زیبا است.
هوش مصنوعی: شاهزاده، خانه‌ای زیبا و پر از حوریان ساخته است که به خاطر عشق و محبت بسیار، آنجا به مکانی نورانی و پرنور تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: به خاطر فراوانی شمع‌های نورانی و معنوی، آن شب چهره‌ها به وضوح در هم آمیخته و شبیه به هم شده بودند.
هوش مصنوعی: از دریا و شعر و صدای رود، هر لحظه صدای دریا و رود به هم آمیخته و در هم فرورفته است.
هوش مصنوعی: به خاطر رنگارنگی و زیبایی‌هایی که در بازار وجود دارد، به‌ناگاه آسمان‌ها از شرم و خجالت در هم فرو رفته‌اند.
هوش مصنوعی: عروسی این چنین و جشنی با این سرزندگی و شادابی، و همچنین جمعیتی این‌قدر زیبا و جذاب وجود دارد.
هوش مصنوعی: نشسته‌اند تا یک بهشت پر از حوریان را ببینند و منتظر هستند که شاهزاده چه زمانی به این جشن و مهمانی بیاید.
هوش مصنوعی: شاهزاده به همراه گروهی از دوستانش در حال خوش گذرانی و نوشیدن شراب بود و از شادی بسیار به نظر می‌رسید.
هوش مصنوعی: چون آن شب به شادی مشغول می‌نوشی بود، وجود او به قدری غرق لذت شد که عشق و یاد آن عروس از دلش فراموش گردید.
هوش مصنوعی: او از جای خود برخاست و با حالتی غمگین به یاد عروسی که در خیال اوست، افتاد.
هوش مصنوعی: در آن هیاهو، از سر مستی سوار بر اسب شد و از دروازه خارج شد.
هوش مصنوعی: در برابر او هیچ راهی دیده نمی‌شود و همدمی در کنار او نیست که او را همراهی کند.
هوش مصنوعی: او که به دوردست نگاه می‌کند، دَیری را می‌بیند که بسیار بلند و روشن است و نور چراغش از دور مشخص است.
هوش مصنوعی: سرمستِ مهجور (دور از معشوق و شادمان) فکر کرد که آن قصر، عروس اوست که از دور دیده می‌شود.
هوش مصنوعی: اما آن مکان (دخمه) را آتش‌پرستان (زرتشتیان) آباد کرده بودند، به طوری که از هر طرف، مردگان بسیار دیده می‌شدند.
هوش مصنوعی: در آن آرامگاه، چندین چراغ روشن بود که دل آتش‌پرستان را افروخته و شاداب می‌کرد.
هوش مصنوعی: در جلوی دخمه، تختی قرار داده بودند و بر روی آن، بی‌نهایت زحمت و بدبختی افتاده بود.
هوش مصنوعی: زن جوانی چادر در بر داشت و وقتی شاهزاده او را از دور دید، متوجه حضور او شد.
هوش مصنوعی: او به خاطر مستی ناشی از باده به اشتباه فکر کرد که همان عروسی است که شاهزاده دنبالش می‌گردد.
هوش مصنوعی: از شدت مستی، پای او (شاهزاده) از سرش خبر نداشت و نمی‌دانست که به کدام سمت می‌رود، اما می‌دانست که چگونه به عیش و نوش و فارغ از دیوار (در) می‌رسد.
هوش مصنوعی: پرده از روی آن جوان مرده برداشت و جایگاه نشستن شهوتش را نمایان کرد.
هوش مصنوعی: وقتی آهنگ را زیر پرده پنهان کردند، داستان و گفتگو را در دهان مرده قرار دادند.
هوش مصنوعی: شبی را در کنار او گذراند و تا صبح، در حالی که لب‌هایشان به هم چسبیده بود، روی خوشی را تجربه کردند.
هوش مصنوعی: تمام شب منتظر بود تا شاه بیاید و در را بزند، مانند کسی که ماه‌ها به انتظار یک پیکر زیبا و شگفت‌انگیز نشسته است.
هوش مصنوعی: وقتی آن شاهزادهٔ با شخصیت و بزرگوار ناپدید شد، پدرش را از این موضوع آگاه کردند و خبر او را به او رساندند.
هوش مصنوعی: پدر با تعداد زیادی از سواران به صحرا رفت و حالتی شبیه بی‌قراری داشت.
هوش مصنوعی: تمام عوامل و پایه‌های حکومت با فاصله نزدیک شدند و آن اسب شاهزاده را دیدند.
هوش مصنوعی: پدر وقتی دید که اسب شاهزاده آنجا ایستاده، از مرکب پیاده شد.
هوش مصنوعی: عطار در این بیت توصیف می‌کند که شاهزاده را دید که بر تختی نشسته و با مرگ، معنای زندگی‌اش را از دست داده است، به‌طوری که در آغوش یک مرده سخت دلداری می‌گیرد.
هوش مصنوعی: خسرو، هنگامی که با سپاهش او را مشاهده کرد، چنان حالتی داشت که به نظر می‌رسید آتشی در عمق جانش شعله‌ور شده است.
هوش مصنوعی: پسر چون به همراه خود به نزد پدرش (شه) آمد، پدر با لشکری به استقبال او آمد.
هوش مصنوعی: پس از بیدار شدن از خواب غفلت، او حالتی ناهنجار را مشاهده کرد که در آن مکان خالی، هیچ کس حضور ندارد.
هوش مصنوعی: مرد مرده‌ای که در تنگنا (شرایط سخت) به خواب رفته، در آغوش کسی گرفته شده و بر بالای سر او، شاه و لشکری ایستاده‌اند.
هوش مصنوعی: او کاری را که باید انجام می‌داد، انجام داد و اکنون وقت آن است که به مرگ خود هرچه زودتر تن دهد.
هوش مصنوعی: وقتی داستان شکست و ناکامی‌اش به حقیقت پیوست، از شرمندگی لرزشی به بدنش دست داد.
هوش مصنوعی: میل و خواسته او به خاطر دل پاکش بود، که زمین او را خواهد بلعید و به خاک تبدیلش خواهد کرد.
هوش مصنوعی: اما چون کار به این وضعیت رسیده بود، هیچ نفعی از شرم و زجر او نمی‌برد.
هوش مصنوعی: من نیز مانند تو صبر دارم ای مرد، غم نخور؛ زیرا زمانی خواهد رسید که لشکر متخاصم به بالین تو می‌آید.
هوش مصنوعی: در آن لحظه خواهی فهمید و می‌بینی که با چه کسی در این هم‌نشینی و معاشرت هستی.
هوش مصنوعی: چنان‌که ابراهیم در دین، بت‌شکن و مخالف بت‌ها بود، تو نیز باید همچون او، راهزن و مانع بت‌های آزری (که نام پدرش بود و نماد بت‌پرستی) باشی.
هوش مصنوعی: زمانی که ابراهیم (پیامبر بزرگ) تصمیم به شکستن بت‌ها گرفت، خداوند او را امتحان کرد تا اراده‌اش را بسنجد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهند تو را امتحان کنند، جهان را بر تو پست و بی‌اهمیت می‌کنند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.