نگر تا ای دل بیچاره چونی
چگونه میروی سر در نگونی
چگونه میکشی صد بحر آتش
چو اندر نفس خود یک قطره خونی
زمانی در تماشای خیالی
زمانی در تمنای جنونی
اگر خواهی که باشی از بزرگان
مباش از خردهگیران کنونی
چرا باشی نه کافر نه مسلمان
که تو نه رهروی نه رهنمونی
ز یک یک ذره سوی دوست راه است
ولی ره نیست بهتر از زبونی
زبون عشق شو تا بر کشندت
که هرگاهی که کم گشتی فزونی
خود از رفعت ورای هر دو کونی
چرا همصحبت این نفس دونی
دلا تو چیستی هستی تو یا نه
وگر نه نیستی نه هست چونی
منی یا نه منی عینی تو یا غیر
و یا از هرچه اندیشم برونی
چه میگویم تو خود از خود نهانی
که دو انگشت حق را در درونی
تو ای عطار اگر چه دل نداری
ولیکن اهل دل را ذوفنونی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل دل را به پرسش میکشد و از آن میخواهد دربارهٔ وضعیت و حال خود بیندیشد. او به تضادهای انسانی، ناامیدی و جستجو برای شناخت خود اشاره میکند و از دل میخواهد زبون عشق شود تا به مقام والایی برسد. شاعر به تقابل میان کفر و ایمان و وجود و عدم میپردازد و از دل میخواهد تا به عمق وجود خود پی ببرد. در انتها، او از خود عطار یاد میکند و بر این نکته تأکید میکند که اگرچه خود دلی ندارد، اما درک عمیقی از دلهای دیگران دارد.
هوش مصنوعی: ای دلِ بیچاره، به حال خود توجه کن و ببین که در چه وضعی قرار داری و چگونه به سوی نابودی و بدبختی میروی.
هوش مصنوعی: چطور میتوانی هزاران دریا از آتش را تحمل کنی در حالی که در نفس خود فقط یک قطره خون داری؟
هوش مصنوعی: گاهی در حال تماشای یک خیال هستم و گاهی در آرزوی یک جنون.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی جزو بزرگان باشی، نباید به انتقادها و سخنان بیمهابا و خُردهگیران امروز توجه کنی.
هوش مصنوعی: چرا خود را نه کافر و نه مسلمان معرفی میکنی، در حالی که نه خودت در راهی قرار داری و نه راهنما و هدایتگری برای دیگران هستی؟
هوش مصنوعی: برای هر ذرهای که از وجود انسان به سوی دوست خدا حرکت کند، راهی وجود دارد، اما هیچ راهی بهتر از حال زبونی و فروتنی در عشق نیست.
هوش مصنوعی: عاشق شو و خود را خوار و زبون عشق کن تا بتوانی به سوی معشوقت راه یابی، زیرا هر بار که در عشق کم میآوری، افزایش مییابی و به محبوب نزدیکتر میشوی.
هوش مصنوعی: تو که از مقام و منزلتی فراتر از هر دو جهان هستی، چرا با نفس پست و پستفطرت همراهی میکنی؟
هوش مصنوعی: ای دل، تو چه هستی؟ آیا وجود داری یا ندارند؟ اگر وجود نداری، پس چه چیزی هستی؟
هوش مصنوعی: آیا تو حقیقتاً وجود داری یا فقط خیال هستی؟ آیا تو عینیتی مستقل داری یا غیربودن تو از هر چیزی که به آن فکر میکنم، متفاوت است؟
هوش مصنوعی: تو خود را نمیشناسی و از خودت دوری؛ میدانم که حقیقت را در وجود تو پنهان کردهای، مانند دو انگشتی که در یک درون از هم جدایند اما همچنان به هم مرتبط هستند.
هوش مصنوعی: عطار، تو اگر چه خود به حال دلخوشی نداری، اما بر دلباختگان و عاشقان تاثیرات عمیقی میگذاری.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
کسی کز راستی جوید فزونی
کند پیروزی او را رهنمونی
من دل سوته را لایق نذونی
که در دیوان عشاقت بخونی
هزارون بارم ار خونی ببو کم
ز تو زیرا که بحر بیکرونی
به اندک عمر شد دریا درونی
به هر فنی که گفتی ذو فنونی
ازان مغزی که دایم در درونی
صفات خود در آنجا رهنمونی
ادر کاسی و دعنی عن فنونی
جننت فلا تحدث من جنونی
نه چون ماندست ما را، نی چگونه
ندانم تو دلاراما که چونی
رایت الناس للدنیا زبونا
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.