مستغرقی که از خود هرگز به سر نیامد
صد ره بسوخت هر دم دودی به در نیامد
گفتم که روی او را روزی سپند سوزم
زیرا که از چو من کس کاری دگر نیامد
چون نیک بنگرستم آن روی بود جمله
از روی او سپندی کس را به سر نیامد
جانان چو رخ نمودی هرجا که بود جانی
فانی شدند جمله وز کس خبر نیامد
آخر سپند باید بهر چنان جمالی
دردا که هیچ کس را این کار برنیامد
پیش تو محو گشتند اول قدم همه کس
هرگز دوم قدم را یک راهبر نیامد
چون گام اول از خود جمله شدند فانی
کس را به گام دیگر رنج گذر نیامد
ما سایه و تو خورشید آری شگفت نبود
خورشید سایهای را گر در نظر نیامد
که سر نهاد روزی بر پای درد عشقت
تا در رهت چو گویی بی پا و سر نیامد
که گوشهٔ جگر خواند او از میان جانت
تا از میان جانش بوی جگر نیامد
چندان که برگشادم بر دل در معانی
عطار را از آن در جز دردسر نیامد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل عرفانی دربارهٔ فنای عاشق در برابر جلوهٔ معشوق است. شاعر میخواهد برای دفع چشمزخم از روی دوست اسپند دود کند، اما درمییابد که جز روی او چیزی نیست و همه در گام نخست فانی شدهاند و کسی برای این کار باقی نمانده است. با تمثیل سایه و خورشید و گوی بیسر و پا، ناچیزی عاشق را نشان میدهد و در پایان میگوید که گشودن درهای معانی هم برای عطار جز دردسر حاصلی نداشت.
هوش مصنوعی: عاشقِ غرقشده در دوست، که هرگز از خود بیرون نیامد و به خود بازنگشت، هر لحظه صد بار سوخت؛ اما از او دودی برنخاست، یعنی هیچ ناله و نشانی از سوختنش آشکار نشد.
هوش مصنوعی: با خود گفتم روزی برای دفع چشمزخم از روی او اسپند دود کنم، چون از کسی مانند من کار دیگری برنمیآمد.
هوش مصنوعی: وقتی خوب نگریستم، همهچیز همان روی او بود و جز او چیزی نبود؛ پس هیچکس نتوانست اسپندی جدا از روی او فراهم کند و بسوزاند.
هوش مصنوعی: ای جانان، هنگامی که چهره نمودی، همهٔ جانها در هر جا که بودند فانی شدند و از هیچکس خبر و نشانی باقی نماند.
هوش مصنوعی: چنین جمالی سزاوار است که برایش اسپند دود کنند، اما دریغ که هیچکس از عهدهٔ این کار برنیامد، زیرا کسی باقی نماند.
هوش مصنوعی: همه در همان گام نخست در برابر تو محو شدند و هرگز راهنمایی برای گام دوم پیدا نشد.
هوش مصنوعی: چون همه در گام اول از خود فانی شدند، کسی به رنجِ پیمودن گام بعدی نرسید.
هوش مصنوعی: ما سایهایم و تو خورشید؛ پس شگفت نیست اگر خورشید سایه را نبیند، چون سایه در برابر خورشید نابود میشود.
هوش مصنوعی: چه کسی روزی سر بر پای دردِ عشق تو نهاد و مانند گوی در راه تو بیسر و پا نشد؟ یعنی هر که تسلیم عشق تو شد، از خود بیخود گشت.
هوش مصنوعی: چه کسی از ته جان تو را جگرگوشهٔ خود خواند، مگر آنکه از جانش بوی جگرِ سوخته برخاست؟ یعنی هر که صادقانه تو را عزیز دل خود خواند، دلش در عشق تو سوخت.
هوش مصنوعی: هرچه درهای معانی را بر دلم گشودم، از آن در جز رنج و دردسر نصیب عطار نشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.