ز سر بیرون کن انکار ای برادر
چو هستی طالب کار ای برادر
ترا گفتم مشو منکر بر ایشان
که تاکارت نگردد زان پریشان
ز اصحاب بزرگ این جماعت
بود قومی که دارد استطاعت
که با ایشان نظر باشد بشاهد
که تا شاهد بود یکباره زاهد
بود عالی مقام و حال ایشان
نداند هیچکس احوال ایشان
نباشد رهگذرهاشان بشهوت
بود خالی نظرهاشان ز شهوت
بود پیوندشان از روی معنی
که باشد میل ایشان سوی معنی
ز بهر آنکه ایشان را در این کار
نماند پردهٔ بر روی اسرار
خودی خویش در وی غرق دانند
میان جام و باده فرق دانند
چنین دانم نباشد حال ایشان
بود این اوسط احوال ایشان
درنگ آنجا کند سال سه و چار
که تا خو گر شود در سر اسرار
کند اندر فضای خویش پرواز
بسر حد بلوغ خود رسد باز
از آن پس شاهد و زاهد نگویند
بجز اندر ره وحدت نپویند
نشانها باشد ایشان را درین کار
که تا منکر نگردد کس ز اعیار
بگویم زو نشانی زود دریاب
که تا بیدار گردی یک ره از خواب
نشان آنکه شاهد باز باشد
بشاهد بر ازو صد ناز باشد
کشد هر لحظه صد درد و بلایش
درافتد هر دمی صد ره بپایش
بصد زنجیر او را بست نتوان
بسر آید بر او ازدل و جان
نه زو وصل و کنار و بوس جوید
همیشه بر طریق شرع پوید
بدیدار مجرد زو بود خوش
نگردد هرگز از چیزی مشوش
نشان دیگر آن باشد در آن حال
که شاهد باصلاح آید ز احوال
اگر باشد ز عصیان اندرو دود
صلاحیت درو پیدا شود زود
کند یک ره بترک او فسق و عصیان
نپوید جز براه شرع و ایمان
شود صاحب ولایت شاهد او
بر او یابد هدایت شاهد او
اگر او از پی شاهد دهد جان
بود در عشق او مدهوش و حیران
رود او از پی شاهد پیاپی
ازو بگریز و میکن از وی انکار
بود شیطان همیشه هم براو
نباشد هیچ چیزی در سر او
بگفتم با تو سرّ کار شاهد
بجان ودل شنو این راز زاهد
بود نادر چنین مرد یگانه
که شاهد باشد او را زین بهانه
بود این حال خاص الخاص مردان
کسی را نبود انکاری بر ایشان
نباشد کار ایشان جز عطائی
ز عیبی دور و خالی از ریائی
ز من گر طالبی بشنو تو یارا
دو فرنه دان تمامت اولیا را



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش دربارهٔ شاهدبازی، یعنی نظر کردن به زیبارو برای دیدن جلوهٔ حق، است. عطار میگوید گروهی اندک از بزرگان صوفیه با نظر پاک و بیشهوت به شاهد مینگرند و این را مرحلهای میانی در سلوک میداند که پس از چند سال به وحدت میانجامد. نشانههای شاهدباز راستین را برمیشمارد: تحمل ناز و بلا، نخواستن وصال و بوسه، پایبندی به شریعت، و به صلاح آمدن خود شاهد. در مقابل، کسی را که دلباختهٔ صورت است همراه شیطان میخواند و از او بیزاری میجوید. در پایان اولیا را به دو گروه تقسیم میکند و زمینهٔ بخش بعد را فراهم میآورد.
هوش مصنوعی: ای برادر، اگر بهراستی جویای کار سلوک هستی، انکار را از سر بیرون کن.
هوش مصنوعی: به تو گفتم که بر این گروه انکار نکن تا کار سلوکت از این انکار آشفته و تباه نشود.
هوش مصنوعی: از میان بزرگان این طایفه، گروهی هستند که توانایی و شایستگی این کار را دارند.
هوش مصنوعی: آنان به شاهد، یعنی زیبارو، نظر میکنند و این نظر چنان است که خودِ شاهد نیز یکسره پارسا و اهل زهد میشود.
هوش مصنوعی: مقام و حال این گروه بسیار بلند است و هیچکس از احوال درونی آنان آگاه نیست.
هوش مصنوعی: راه آنان به سوی شهوت نمیرود و نگاهشان از شهوت پاک است.
هوش مصنوعی: پیوند آنان با شاهد معنوی است، زیرا گرایششان به سوی معنا و حقیقت است، نه صورت.
هوش مصنوعی: زیرا در این کار هیچ پردهای بر روی اسرار برای آنان باقی نمیماند.
هوش مصنوعی: خودی خود را در او غرق میبینند و فرق جام و باده را میدانند؛ یعنی صورت را ظرف میدانند و حقیقت را آنچه در آن جلوه کرده است.
هوش مصنوعی: گمان دارم که این، حالِ نهایی آنان نیست، بلکه مرحلهٔ میانیِ احوال ایشان است.
هوش مصنوعی: سالک سه چهار سال در این مرحله درنگ میکند تا با اسرار انس بگیرد و به آن خو کند.
هوش مصنوعی: پس از آن در فضای جان خویش پرواز میکند و به مرز کمال و بلوغ معنوی خود میرسد.
هوش مصنوعی: از آن پس دیگر از شاهد و زاهد سخن نمیگویند و جز در راه وحدت گام برنمیدارند.
هوش مصنوعی: این گروه در این کار نشانههایی دارند تا کسی به سبب سنجش نادرست یا به خاطر بیگانگان به انکارشان برنخیزد.
هوش مصنوعی: نشانهای از این کار را برایت میگویم؛ زود دریاب تا یک بار از خواب غفلت بیدار شوی.
هوش مصنوعی: نشانهٔ شاهدبازِ راستین این است که شاهد صدگونه ناز بر او میکند.
هوش مصنوعی: او هر لحظه صدها درد و بلای شاهد را تحمل میکند و هر دم صد بار به پای او میافتد.
هوش مصنوعی: با صد زنجیر هم نمیتوان او را بازداشت و با سر و دل و جان به سوی شاهد میرود.
هوش مصنوعی: از شاهد وصال و آغوش و بوسه نمیخواهد و همیشه در راه شریعت گام برمیدارد.
هوش مصنوعی: تنها به دیدن او خشنود است و هیچ چیز او را آشفته و پریشان نمیکند.
هوش مصنوعی: نشانهٔ دیگر این است که در این حال، شاهد نیز به صلاح و درستی میگراید.
هوش مصنوعی: اگر در وجود شاهد اثری از گناه باشد، بهزودی نیکی و صلاح در او آشکار میشود.
هوش مصنوعی: شاهد یکباره فسق و گناه را رها میکند و جز در راه شریعت و ایمان قدم برنمیدارد.
هوش مصنوعی: شاهدِ او به مقام ولایت میرسد و از برکت او هدایت مییابد.
هوش مصنوعی: اما اگر کسی در پی شاهد جان بدهد و در عشق او بیهوش و سرگردان شود، این عشق صورتپرستانه است.
هوش مصنوعی: اگر پیوسته در پی شاهد برود، از او بگریز و کارش را انکار کن.
هوش مصنوعی: شیطان همواره همراه اوست و در سرش هیچ مقصود معنوی نیست.
هوش مصنوعی: راز کار شاهد را به تو گفتم؛ این سخن زاهدانه را با جان و دل بشنو.
هوش مصنوعی: چنین مرد یگانهای که شاهد برایش وسیلهٔ راه به حق باشد، بسیار کمیاب است.
هوش مصنوعی: این حال ویژهٔ برگزیدهترینِ مردان حق است و هیچکس را نرسد که بر آنان انکار کند.
هوش مصنوعی: کار آنان جز بخشش الهی نیست و از عیب دور و از ریا خالی است.
هوش مصنوعی: ای یار، اگر جویایی از من بشنو که همهٔ اولیا را دو گروه بدان.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.