شنودم من که پیری بود کامل
نه چون پیران دیگر مانده غافل
نه شب خفتی و نه روز آرمیدی
بروز و شب کسش خفته ندیدی
کسی پرسید کای پیر دل افروز
چرا هرگز نه شب خفتی و نه روز
بدو گفتا نخسبد مرد دانا
بهشت و دوزخش در شیب و بالا
یکی پیوسته میتابند در شیب
دگر را میدهند آرایش و زیب
میان خلد و دوزخ در زمانه
چگونه خوابم آید در میانه
نیاوردست کس خطی بنامم
که تا من زین دو جا اهل کدامم
دلی پر تفت و جانی پر تب و تاب
چگونه یابد آخر چشم من خواب
چو دل پر تفت و جان پرتاب باشد
نگونساری من درخواب باشد
هزاران جان پاک نامداران
فدای خلوت بیدارداران
عزیزا چند خسبی چشم کن باز
پس زانوی خود خلوت کن آغاز
مباش آخر از آن مستی پریشان
که شب مهتاب بنماید بدیشان
چرا خفتی شب مهتاب آخر
چه خواهد آمدن زین خواب آخر
نیندیشی که چون عمرت سرآید
بسی مهتاب در گورت درآید
ترا زیر کفن بگرفته خوابی
فرو آید بگورت ماهتابی
براندیشد کسی چون خواب یابد
که در گورش بسی مهتاب تابد
شب مهتاب چون میآیدت خواب
که عاشق خواب کم یابد بمهتاب
نکو نبود چه گوید مرد هشیار
بخفته عاشق و معشوق بیدار
چه معشوق و چه عاشق این چه لافست
بخاکی کی رسد پاکی گزافست
تو مرد گلخن نفس و هوایی
کجا مردان عشق پادشایی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، پیر دانایی به پرسش یکی از دیگران دربارهٔ خواب نرفتنش پاسخ میدهد. او توضیح میدهد که مغزش پیوسته درگیر موضوعات مهمی چون بهشت و دوزخ است و نمیتواند بخوابد. به او یادآوری میشود که زمان بسیار ارزشمندی را از دست میدهد و باید به بیداری و شناخت خود بپردازد. او اشاره میکند که بیداری در عشق و زندگی بالاتر از خواب و غفلت است و نمیتواند در روزگار عشق و معرفت به خواب برود. در نهایت، او از ضرورت توجه به زندگی و نبرد با خواب غفلت میگوید.
هوش مصنوعی: من شنیدهام که پیری وجود داشت که کاملاً کامل و با دانش بود، نه مانند دیگر پیران که غافل و بیخبر بودند.
هوش مصنوعی: تو نه در شب خوابیدهای و نه در روز استراحت کردهای؛ در هیچکدام از این زمانها، کسی را که در خواب باشد، ندیدهای.
هوش مصنوعی: کسی از عطار میپرسد، ای پیرِ دلافروز، چرا هرگز در شب نخفتی و در روز نیز آرمیدهای نیستی؟
هوش مصنوعی: به او گفته شد که مرد باهوش و دانا هرگز در خواب و غفلت نیست؛ زیرا بهشت و جهنم در تغییرات و فراز و نشیبهای زندگی قرار دارند و او باید همیشه بیدار و هوشیار باشد.
هوش مصنوعی: یک گروه همیشه در حال رشد و درخشیدن هستند، در حالی که گروه دیگری در گوشهای به زیبایی و تزئین خود میپردازند.
هوش مصنوعی: در میان نعمتها و عذابهای دنیا، چگونه میتوانم در وضعیت میانه این دو خوش خواب باشم؟
هوش مصنوعی: هیچکس دربارهٔ من نوشتهای به نام نیآورده که مشخص کند من در این دو جایگاه (بهشت و جهنم) اهل کدام یک هستم.
هوش مصنوعی: دل بسیار ناراحت و جان پرهیجان چگونه میتواند در نهایت خواب چشم من را بیابد؟
هوش مصنوعی: اگر دل مشوش و پر از اضطراب و جان سرشار از هیجان باشد، حالم در خواب یا حالت خوابآلود خواهد بود.
هوش مصنوعی: هزاران انسان پاک و شجاع که نامشان در تاریخ جاودانه است، جانشان را برای خلوت و تنهایی افرادی که بیدار و آگاه هستند، فدای میکنند.
هوش مصنوعی: عزیز، مدام در خواب نباش. چشم بگشا و از حال خود آگاه شو، و از انزوا و تنهایی خود بیرون بیا.
هوش مصنوعی: از حالت گیجی و مستی خود غافل نشو، زیرا در شبی که ماه در آسمان میتابد، این حالت به دیگران مینمایاند و آشکار میشود.
هوش مصنوعی: چرا در خواب غفلت فرو رفتهای، در حالی که شب مهتاب است؟ در پایان این خواب چه اتفاقی خواهد افتاد؟
هوش مصنوعی: به این نکته توجه نکن که زمان مرگت چه زمانی خواهد بود، چرا که در آن لحظه، درون قبر، وجود ماهتاب به اندازهای خواهد بود که به وفور در گور تو خواهد آمد.
هوش مصنوعی: تو که در زیر کفن خوابیدهای، زمانی خواهد رسید که ماهتابی بر گور تو خواهد تابید.
هوش مصنوعی: کسی که در خواب است، اگر بخواهد به فکر بیفتد، باید بداند که در قبرش نور مهتاب به قدر زیادی خواهد تابید.
هوش مصنوعی: شب که مهتاب میدرخشد، تو که عاشق هستی، خواب به چشمت نمیآید و نمیتوانی خواب ببینی.
هوش مصنوعی: خوابیدن عاشق و معشوق در حالی که مرد هشیار و هوشیار در خواب نیست، چیز خوبی نیست و ناپسند است.
هوش مصنوعی: این بیت به موضوع عشق و روابط عاشق و معشوق میپردازد و بیان میکند که چه فایدهای دارد اگر معشوق و عاشق تنها به گفتار و ادعاهای بیاساس اکتفا کنند؛ زیرا انسانهای خاکی و معمولی (مؤمن به عشق) هیچگاه به حقیقت عشق و پاکی واقعی نمیرسند.
هوش مصنوعی: تو همان کسی هستی که در آتش نفس و خواستهها قرار داری، و در این مسیر، جایگاه مردان واقعی عشق، پادشاهی و بزرگمنشی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.