ترا در ره بسی ریگست ای دوست
ز یک یک ریگ بیرون آی از پوست
ز یک یک ریگ اگر تو میکشی بار
بسی به زانک از کوهی بیک بار
هوا و کبر و عجب و شهوت و آز
دروغ و خشم و بخل و غفلت و ناز
همه سر در کمینت میشتابند
که تا چون بر تو ناگه دست یابند
همه ریگیست اگر در هم زند دست
شود کوهی و در زیرت کند پست
بپرهیز ار دل تو مرد دین است
که کوه آتشین دوزخ اینست
یقین میدان که هرچ آرایش است آن
همه جان ترا آلایش است آن
چه خواهی آنچ ناپروردهٔ تست
چه جویی آنچ ناگم کردهٔ تست
اگر حق یک درم از دادهٔ خویش
ز تو بستاند ای افتادهٔ خویش
چنان ناحق شناسی تو گیرد
دو گیتی ناسپاسی تو گیرد
تویی اینجا بیک جوزر چنین هست
ولی صد ملک آنجا دادی از دست
ترا چون جای اصلی این جهان نیست
بدنیا غره بودن جای آن نیست
جهان بی وفا جز ره گذر نیست
ترا چندین تحمل در سفر نیست
خردمندا تو جانی و تنی آی
چراغی در میان گلخنی آی
چو خواهد گشت گلخن بوستانت
چراغی گو درین گلخن بمانت
درین نه کاسهٔ جان سوز دل گیر
گرت روزی عروسی کرد تقدیر
عروسی گر کنی بردار بانگی
منادی کن که کاسهٔ ده بدانگی
اگر چون یونسی در قعر عالم
چو جانت جوف ماهی شد مزن دم
وگر چون یوسفی با روی چون ماه
قناعت کن درین بیغولهٔ چاه
قناعت کن بآبی و بنانی
حساب خود چه گیری باز یابی
همه کار جهان ناموس و نام است
اگر نه نیم نان روزی تمام است
برو هر روز ساز نیم نان کن
دگر بنشین و کار آن جهان کن
فراغت در قناعت هرک دارد
ز مهر و مه کلاهش ترک دارد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عطار در این مقاله صفتهای نکوهیدهای چون هوا، کبر، آز و خشم را به ریگهایی در راه سلوک مانند میکند که اگر جمع شوند کوهی آتشین از دوزخ میشوند و باید هر یک را جدا جدا رها کرد. سپس دلبستگی به زینت و مال دنیا و ناسپاسی آدمی را نکوهش میکند و یادآور میشود که جهان گذرگاه است و جای اصلی جان نیست. با یاد یونس و یوسف به صبر و قناعت فرا میخواند و نتیجه میگیرد که نیم نان برای روزی بس است و آسودگی و سربلندی در قناعت است.
هوش مصنوعی: ای دوست، در راه سلوک تو ریگهای فراوانی هست؛ از هر یک از این ریگها جدا جدا رها شو و از پوست خود بیرون بیا.
هوش مصنوعی: اگر بار هر ریگ را یکییکی بکشی و از آن بگذری، بسیار بهتر از آن است که یکباره زیر بار کوهی بمانی.
هوش مصنوعی: این ریگها هوای نفس، تکبر، خودپسندی، شهوت، آز، دروغ، خشم، بخل، غفلت و ناز است.
هوش مصنوعی: همهٔ این صفتها در کمین تو شتاباناند تا ناگهان بر تو چیره شوند.
هوش مصنوعی: هر یک از این صفتها ریگی کوچک است، اما اگر دست به دست هم دهند کوهی میشوند و تو را زیر خود خرد و پست میکنند.
هوش مصنوعی: اگر دلت اهل دین است از این صفتها بپرهیز، زیرا کوه آتشین دوزخ همین صفتهای گرد آمده است.
هوش مصنوعی: یقین بدان که هر چه آرایش و زینت دنیاست، مایهٔ آلودگی جان تو است.
هوش مصنوعی: چرا چیزی را میخواهی که خود نپروردهای و چرا چیزی را میجویی که گم نکردهای؟ یعنی دنیا از آنِ تو نیست.
هوش مصنوعی: ای خودباخته، اگر خداوند یک درم از آنچه خود به تو داده است بازپس گیرد،
هوش مصنوعی: چنان حقناشناسی میکنی که ناسپاسی تو دو جهان را فرا میگیرد.
هوش مصنوعی: تو اینجا برای یک ذره زر چنین دلبسته و پایبندی، ولی صد مُلک و پادشاهی آن جهان را از دست دادهای.
هوش مصنوعی: چون جایگاه اصلی تو این جهان نیست، مغرور شدن به دنیا شایسته نیست.
هوش مصنوعی: جهان بیوفا جز گذرگاهی نیست و تو در این سفر تاب اینهمه بار و رنج را نداری.
هوش مصنوعی: ای خردمند، تو جانی هستی که در تن آمدهای؛ مانند چراغی که در میان گلخن و تون حمام افتاده است.
هوش مصنوعی: چون سرانجام این گلخن برای تو بوستان خواهد شد، بگو که چراغ جانت در این گلخن روشن بماند.
هوش مصنوعی: در این نه کاسهٔ آسمان که جان را میسوزد دلگرفته و بیرغبت باش، حتی اگر روزی تقدیر برایت جشن عروسی و شادی فراهم کند.
هوش مصنوعی: اگر هم عروسی و شادی کنی، بانگ برآور و جار بزن که این کاسهها را به ده دانگ هم نمیارزد، یعنی شادی دنیا بیارزش است.
هوش مصنوعی: اگر مانند یونس در ژرفای این جهان گرفتاری و جانت گویی در شکم ماهی است، دم مزن و شکایت نکن.
هوش مصنوعی: و اگر مانند یوسف ماهرو هستی، در گوشهٔ ویران این چاه دنیا قناعت کن.
هوش مصنوعی: به آبی و نانی قناعت کن؛ چرا حساب بیشتر میگیری، که روزی به حساب آن بازخواست خواهی شد.
هوش مصنوعی: همهٔ کارهای دنیا برای آبرو و نامجویی است، وگرنه نیم نان برای روزی آدمی کافی است.
هوش مصنوعی: هر روز فقط نیم نانی فراهم کن و بعد بنشین و به کار آخرت بپرداز.
هوش مصنوعی: هر کس در قناعت آسودگی بیابد، چنان بلندمرتبه میشود که گویی کلاهش از خورشید و ماه جقه و زینت دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.