شمارهٔ ۲۲۵ - طلب ادرار و راتبه از مخدوم برای یک نفر از شاگردان خود کند
ای خداوندی که از روی تفاخر بندهوار
نعل اسبت اختران در گوش نه گردون کنند
آفتاب رای و ابر دست گوهربار تو
آز را از بینیازی جاودان قارون کنند
لمعهٔ رخسار جاه و عکس اشک دشمنت
کهربا را چون عقیق از خاصیت گلگون کنند
بنده را شاگرد خوارزمی است شیطان هیکلی
کان چنان هیکل نه در کوه و نه در هامون کنند
معدهای دارد که سیری را درو امید نیست
در علاج جوع کلبی کوه اگر معجون کنند
از نهیب او نهنگان رخت بر خشکی کشند
گر شیاطین صورت امعاش بر جیحون کنند
یک دم ار خالی شود حلقش که زهرش باد و مار
راست چون دیوی بود کش انکژه در ... کنند
از شره گویی همی حلوای صابونی خورد
گر خمیر نان او خود جمله از صابون کنند
حاش لله گر بماند یک مه دیگر به مرو
آه و واویلا که تا این چند مسکین چون کنند
کز نهیب معدهٔ او هر شبی تا بامداد
اهل شهر و روستا بر نان همی افسون کنند
مخت سوب و بکند او که از بیخم بکند
طبع موزونم همی زاندیشه ناموزون کنند
صاحبا یارب جزایت خیر بادا خیر کن
کندرین موسم بسی خیرات گوناگون کنند
یا غلامی چند را از روی حسبت بر گمار
تا شبیخون آورند و دفع این ملعون کنند
یا بکش این کافر زن روسبی را آشکار
پادشاهان از پی یک مصلحت صد خون کنند
یا بگو زان پیش کز عالم برآرد قحط کل
تا به سیلی از حدود عالمش بیرون کنند
یا بفرما اهل دیوان را که تا من بنده را
زانچه مجری دارم اجرا یکنفر افزون کنند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر در قالب خواستهای از خداوند به تصویر کشیده میشود که شاعر به رابطهاش با مخدوم و شاگردش پرداخته است. او از تنگدستی شاگردی که از خوردن و زندگی به تنگ آمده، شکایت میکند و خواستار کمک برای وی میشود. شاعر به توصیف حال این شاگرد میپردازد که کلاهی هیکلی و معدهای بیپایان دارد که سیری نمیشناسد و به تبع آن، مردم را در زحمت میاندازد. او در نهایت از خداوند درخواست میکند تا به وضعیت جامعه رسیدگی کند و راه حلی برای رهایی از این مشکل بیندیشد.
هوش مصنوعی: ای خداوندی که به خاطر خودپسندی (تفاخر) تو، ستارهها به شکل نعل اسب در گوش آسمان قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: خودستایی و افاده از قدرت و ثروت تو مانند آفتاب و ابر، باعث میشود که آرزوهای بزرگ و بیپایان تو را از غنی بودن همیشگی قارون، که نماد ثروت بیحد و حصر است، به نمایش بگذارد.
هوش مصنوعی: روشنی چهرهٔ تو مانند گوهر گرانبهایی است که میتواند هر حسرتی را به زیور خوشبختی مبدل کند، و درد و غم دشمنیات را نیز به زیبایی و نیکبختی تبدیل کند.
هوش مصنوعی: شاگردی از خوارزم دارم که شیطنتش به اندازهای است که هیچکسی مانند او نه در کوهها و نه در دشتهای هامون نمیتواند یافت شود.
هوش مصنوعی: معدهای دارد که هیچ امیدی به سیر کردن آن نیست، حتی اگر دارویی برای درمان گرسنگی این سگ کوهی بسازند.
هوش مصنوعی: صدای او چنان رعب و وحشتی ایجاد میکند که نهنگها را وادار میکند از دریا به خشکی فرار کنند، حتی اگر شیاطین هم بخواهند چهرههای زشت و وحشتزا به دریا بزنند.
هوش مصنوعی: اگر یک لحظه حلق او خالی شود، زهر و مار در آن وجود دارد، مانند دیوی که میتواند به او آسیب برساند.
هوش مصنوعی: اگر کسی از شِرَه (گفتن چیزهایی که نباید گفته شود) شکایت کند و بگوید که از معِزا (تحرک) حلوای صابونی میخورد، پس آنهایی که نان میسازند، تماماً از صابون استفاده میکنند. در این بیت، گوینده به وضعیتیانتقاد میکند که در آن افراد به جای استفاده از مواد مناسب، از چیزهای غیرمناسب و بیکیفیت استفاده میکنند.
هوش مصنوعی: میگوید اگر یک ماه دیگر در مرو بمانم، آه و نالهام بلند خواهد شد، زیرا این چند نفر بیچاره چه کنند و چگونه زندگی را ادامه دهند.
هوش مصنوعی: از صدای معدهٔ او هر شب تا صبح، مردم شهر و روستا به نان و غذا طمع میکنند و تحت تأثیر آن قرار میگیرند.
هوش مصنوعی: او که از دل رنج میبرد و به طور مداوم درگیر افکار نامنظم و پریشان است، طبع موزون و خوشش را از دست داده و در نتیجه دیگران هم تحت تأثیر افکار ناموزون او قرار میگیرند و کارهای ناهماهنگ انجام میدهند.
هوش مصنوعی: ای صاحب و پیشوای من، خدایا تو پاداش نیک به من عطا کن؛ در این فصل، افراد نیکوکار کارهای خیر فراوانی انجام میدهند.
هوش مصنوعی: انوری از مخدومش میخواهد که برخی از غلامان را مأمور کند تا به افرادی که او را آزار میدهند، حمله کنند و آنها را از بین ببرند. در اینجا به یک شخصی اشاره میشود که به او "ملعون" گفته میشود، که نشاندهندهٔ نفرت یا دشمنی انوری با اوست.
هوش مصنوعی: به کافر، که زنی روسپی است، دستور بده تا او را به طور علنی بکشند تا پادشاهان به خاطر یک مصلحت مهم، به خونریزی بپردازند.
هوش مصنوعی: بگو که از قبل پیشبینی میشود که از عالم قحطی به وجود خواهد آمد، تا با سیل، او را از مرزهای عالمش خارج کنند.
هوش مصنوعی: بفرما به مسئولان دیوان که یک نفر بیشتر از آنچه که من به عنوان خدمتگذار دارم، به من بدهند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.