جهان ز رفتن مودود شه موئید دین
به ما نمود مزاج و به ما نمود سرشت
جریدهایست نهاد سیه سپید جهان
که روزگار درو جز قضای بد ننوشت
چه سود از آنکه از این پیش خسروان کردند
زرزمگاه قیامت به بزمگاه بهشت
چو عاقبت همه را تا به سنجر اندر مرو
شدست بستر خاک و شدست بالین خشت
کدام جان که قضاش از ورای چرخ نبرد
کدام تن که فناش از فرود خاک نهشت
بگو که خوشه آسانی از کجا چینم
که گاو چرخ از این تخم و بیخ هیچ نکشت
بگو که جامهٔ آسایش از کجا پوشم
چو دوک زهره از این تاروپود هیچ نرشت
مسافران بقا را چو نیست روی مقام
دوروزه منزل و آرامگه چه خوب و چه زشت
خدای ناصر دین را بزرگ اجرای داد
که دهر خرد بساطی ز ملک در ننوشت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قطعه سوگنامهای در مرگ مودودشاه است که مرگ او را نشانهٔ بیوفایی و بدسرشتی جهان میداند. شاعر یادآور میشود که همهٔ پادشاهان، تا سنجر در مرو، با همهٔ رزم و بزمشان سرانجام به خاک رفتند و آسمان و ستارگان آسایشی برای کسی فراهم نکردهاند. سپس دنیا را منزلی دوروزه میخواند که خوب و بدش اهمیتی ندارد، و در پایان ناصرالدین را دلداری میدهد که ملکش آسیبی ندیده و خداوند او را اجری بزرگ داده است.
هوش مصنوعی: جهان با درگذشت مودودشاه، که پشتیبان دین بود، خوی و سرشت واقعی خود را به ما نشان داد.
هوش مصنوعی: سرشت سیاه و سپید جهان (شب و روزش) مانند دفتری است که روزگار در آن چیزی جز سرنوشت بد ننوشته است.
هوش مصنوعی: چه سودی دارد که پادشاهان پیشین از میدانهای جنگ هولناک چون رستاخیز به بزمهای خوش چون بهشت رفتند و از قدرت و کامرانی بهره بردند؟
هوش مصنوعی: زیرا سرانجام همهٔ آنان، تا سلطان سنجر در مرو، بسترشان خاک و بالینشان خشت گور شد.
هوش مصنوعی: کدام جان است که تقدیر آن را به آن سوی آسمان نبرد، و کدام تن است که مرگ آن را در زیر خاک رها نکرد؟ یعنی هیچکس از مرگ رهایی ندارد.
هوش مصنوعی: بگو خوشهٔ آسودگی را از کجا بچینم، وقتی گاو فلک (برج ثور) هرگز تخم و ریشهٔ آن را نکاشته است؟ یعنی آسمان آسایشی برای ما فراهم نکرده است.
هوش مصنوعی: بگو جامهٔ آسایش را از کجا بپوشم، وقتی دوک ستارهٔ زهره هیچ تار و پودی از آن نریسته است؟
هوش مصنوعی: چون مسافران راه هستی را جای ماندن و اقامت نیست، این منزل و آرامگاه دوروزهٔ دنیا خوب باشد یا بد، چه فرقی میکند؟
هوش مصنوعی: خداوند به ناصرالدین در این مصیبت پاداش و جبرانی بزرگ داد، چرا که روزگار حتی گوشهٔ کوچکی از فرمانرواییاش را برنچید و ملک او برجا ماند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
همه نعیم سمرقند سربهسر دیدم
نظاره کردم در باغ و راغ و وادی و دشت
چو بود کیسه و جیب من از درم خالی
دلم ز صحن امل فرش خرمی بنَوَشت
بسی ز اهل هنر بارها به هر شهری
[...]
جریدهایست نهاد سیه سپید جهان
که روزگار درو جز قضای بد ننوشت
جهان نثار گل تیره کرد آب سیاه
وزان زمانه نهفت آنکه سالها بسرشت
زمانه روزی چند از طریق عشوه گری
[...]
چه فتنه بود که در عید گه جنان بگذشت
سواره بر من مسکین ناتوان بگذشت
سلام کردم و پرسید کای فلان چونی
همین بگفت و به شبدیز بر ، روان بگذاشت
چه گویمت ز سخن گفتنش که شیرینی
[...]
نسیم باد بهارست یا هوای بهشت
بهشت چیست وصال نگار حورسرشت
نوای بلبل و آواز چنگ و نغمه ی عود
خوش است و خوش بود آبی روانه بر لب کشت
بهشت روی تو ما را مدام می باید
[...]
کنون که میدمد از بوستان نسیمِ بهشت
من و شرابِ فرح بخش و یارِ حورسرشت
گدا چرا نزند لافِ سلطنت امروز؟
که خیمه سایهٔ ابر است و بزمگه لبِ کِشت
چمن حکایتِ اردیبهشت میگوید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.