شهر پرفتنه و پر مشغله و پر غوغاست
سید و صدر جهان بار ندادست کجاست
دیر شد دیر که خورشید فلک روی نمود
چیست امروز که خورشید زمین ناپیداست
بارگاهش ز بزرگان و ز اعیان پر شد
او نه بر عادت خود روی نهان کرده چراست
دوش گفتند که رنجور ترک بود آری
بار نادادنش امروز بر آن قول گواست
پرده دارا تو یکی درشو و احوال بدان
تا چگونه است بهش هست که دلها درواست
ور ترا بار بود خدمت ما هم برسان
مردمی کن بکن این کار که این کار شماست
ور توانی که رهی بازدهی به باشد
تا درآییم و سلامیش کنیم ار تنهاست
ور چنانست که حالیست نه بر وفق مراد
خود مگو برگ نیوشیدن این حال کراست
که تواند که به اندیشه درآرد به جهان
کز جهان آنکه جهان صد یک ازو بود جداست
وانکه باقی به مدد دادن جاهش بودی
نعمت و ایمنی امروز نه در حال بقاست
وانکه برخاست ازو رسم بدی چون بنشست
چون چنین است بهین کاری تسلیم و رضاست
آفریده چکند گر نکشد بار قضا
کافرینش همه در سلسلهٔ بند قضاست
والی ما که سپهر است ولایت سوز است
وای کین والی سوزنده به غایت والاست
اجل از بارخدای اجل اندر نگذشت
گر تو گویی که ز من درگذرد این سوداست
چه توان کرد برون شد ز قضا ممکن نیست
دامن از عمر بیفشاند و به یک ره برخاست
ای ز اولاد پیمبر وسط عقد مپرس
کز فراق تو بر اولاد پیمبر چه عناست
وی دو قرن از کرمت برده جهان برگ و نوا
تو چه دانی که جهان بیتو چه بیبرگ و نواست
به وفات تو جهان ماتم اولاد رسول
تازهتر کرد مگر سلخ رجب عاشوراست
از فنای چو تویی گشت مبرهن ما را
که تر و خشک جهان رهرو سیلاب فناست
با تو گیتی چو جفا کرد وفا با که کند
وین عجب نیست که خود عادت او جمله جفاست
دایهٔ دهر نپرورد کسی را که نخورد
بینی ای دوست که این دایه چه بیمهر و وفاست
گرچه خلقی ز جفاهای فلک مجروحند
اندرین دور که شب حامل تشویش و بلاست
بلخ را هیچ قفایی چو وفات تو نبود
آخر ای دور فلک وقت بدان این چه قفاست
رفتی و با تو کمالی که جهان داشت ببرد
گر جهان را پس از این ناقص خوانیم سزاست
کی دهد کار جهان نور و تو غایب ز جهان
شب و خورشید بهم هر دو کجا آید راست
تنگ بودی ز بزرگیت جهان وین معنی
داند آنکس که به اسباب بزرگی داناست
وین عجبتر که کنون بیتو از آن تنگترست
زانکه از درد تو خالی نه خلا ونه ملاست
گرچه در هر جگری درد و غمت بیخی زد
که شبانروزی چون ذکر تو در نشو و نماست
ما چه دانیم که از ما چه سعادت بگذشت
وان تصور نه به اندازهٔ این سینهٔ ماست
کیست با این همه کز نالهٔ زارش همه شب
سقف گردون نه پر از ولولهٔ صوت و صداست
کیست ای بوده چو دریا و چو ابرت دل و دست
کز فراقت نه مژه ابرو کنارش دریاست
تا جهان را نگذاری ز چنان جاه یتیم
که یتیمی جهان گرچه نه طفلست خطاست
تا به خاک اندر آرام نگیری که سپهر
همچنان در طلب خدمت تو ناپرواست
ای دریغا که ز تو درد دلی ماند به دست
وانکه این درد نه دردیست که درمانش دواست
ای دریغا که غم هجر و غم رفتن تو
نیست آن شب که درو هیچ امید فرداست
ای دریغا که ثناها به دعا باز افتاد
چون چنین است بهین ذکر درین حال دعاست
یاربش در کنف لطف خدایی خوددار
کان چنان لطفی کان درخور آنست تراست
چون رهانیدی از این تفرقها جمعش کن
با که با اهل عبا زانکه هم از اهل عباست
ور به گیتی نظری کرد برو تنگ مکن
که جهان دجله شد و ما همه را استسقاست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در مرثیهای برای سیدالسادات مجدالدین ابیطالب بن نعمه، از غم و فقدان او سخن میگوید و جهان را پر از فتنه و اندوه میبیند. او تأکید میکند که فقدان این بزرگ شخصیت، موجب شده تا زمین و زمان بینور و غمگین شوند و زندگیاش باعث کمال دنیا بود. شاعر به ناامیدی از بازگشت روزهای خوب میپردازد و از درد جدایی و غم فراق او شکایت میکند. در ادامه، درددلهایی دربارهٔ بیوفایی زمانه و قدرت قضا و قدر بیان میشود، تا جایی که زندگی بدون او را یتیمانه توصیف میکند. او در نهایت از خداوند طلب رحمت و گردآوری دوباره اهل بیت میکند و بهندیشه هستی بدون او غمانگیز است.
هوش مصنوعی: شهر پرهیاهو و پرجنجال است و مردم آن مشغول کارهای خود هستند، اما حالا کسی نمیداند که آن سید (مجدا الدین ابو طالب) که بزرگ و مورد احترام است، کجا رفته و چرا غایب شده است.
هوش مصنوعی: خورشید آسمان دیرتر از معمول طلوع کرده است. امروز چه اتفاقی افتاده که آفتاب زمین قابل دیدن نیست و وجود ندارد؟
هوش مصنوعی: بارگاه سیدالسادات پر از بزرگان و صاحبمنصبان شده است، اما او به طور غیرعادی و برخلاف معمول خود، در برابر دیگران پنهان شده و در این کار دلیل خاصی دارد.
هوش مصنوعی: دیشب گفتند که ترکزادهای بیمار است و حالش بد بوده، و امروز نداشتن محبت او، گواهی بر این حرفهاست.
هوش مصنوعی: ای پردهدار (پردهنشین) تو یکی از در (پرده) بیرون بیای و احوال ما را (دلهای ما را) بدان تا ببینی وضعیت چیست و چگونه دلها در حال سرگشتگی هستند.
هوش مصنوعی: اگر بر تو سنگینی میکند که به ما خدمت کنی، باید این کار را با نیکی انجام دهی، زیرا این وظیفهی شماست.
هوش مصنوعی: اگر توانایی داری که راهی برای بازگشت ارائه دهی تا ما به آنجا برویم و به او سلام کنیم، این کار را بکن، هرچند که او به تنهایی است.
هوش مصنوعی: اگر این وضعیت که اکنون به آن دچاریم، مطابق خواستهمان نیست، پس نباید بگویی که این حالت را چه کسی درک کند و بشنود.
هوش مصنوعی: هیچکس نمیتواند به فکر بیفتد که چگونه ممکن است در این دنیا کسی باشد که این دنیا فقط بخشی از وجود اوست و از آن جداست.
هوش مصنوعی: آن کسی که با کمک و حمایت خود جایگاهش را حفظ کرده بود و باعث نعمت و امنیت دیگران بود، امروز در وضعیت پایداری به سر نمیبرد.
هوش مصنوعی: کسی که از او نشانههای بدی نمایان میشود، وقتی که نشسته است، نشان میدهد که بهترین کار در برابر او تسلیم و رضایت به وضعیت است.
هوش مصنوعی: اگر آفریدهای چیزی را که قضا (سرنوشت) بر آن بار نکند، در این صورت کافران همگی در زنجیر سرنوشت قرار دارند.
هوش مصنوعی: والی ما (سرپرست ما) مانند آسمان است که در آتش (عذاب و مصیبت) سوخته و سرنوشت ما را تغییر میدهد. وای بر اینکه چنین والی سوزندهای در بالاترین درجات وجود دارد.
هوش مصنوعی: مرگ از فرمان خداوندی خارج نمیشود و اگر تو بگویی که از من میگذرد، در واقع بیفایده است.
هوش مصنوعی: چه کار میتوان کرد؟ سرنوشت (قضا) انسان را از زندگی جدا کرده است و ممکن نیست که به آسانی از عمر خود دل بکند و به یکباره برود.
هوش مصنوعی: ای فرزند پیامبر، در میانهٔ این درد و غم از جدایی تو از فرزندان پیامبر دیگر سؤال نکن، چرا که غم فراق تو بر فرزندان پیامبر چقدر سنگین و دردآور است.
هوش مصنوعی: دو قرن است که کرامت و بزرگواری تو باعث حیات و سرسبزی جهان بوده است. تو نمیدانی بدون تو، جهان چقدر خالی و بیصدا و بیحیات شده است.
هوش مصنوعی: مناسبت مرگ تو باعث شده که جهان برای فرزندان رسول خدا (محمد) به تازگی و با شدت بیشتری در سوگ و اندوه فرو رود، گویی که روز عاشورا در ماه رجب است که یادآور یک فاجعه بزرگ است.
هوش مصنوعی: فانی شدن تو، حقیقت مرگ و نابودی را برای ما روشن کرد. در این جهان که درگیر تضادها و تغییرات است، همه چیز، چه خوب و چه بد، از سرنوشت زوال نمیتوانند فرار کنند.
هوش مصنوعی: وقتی که دنیا به تو سختی و ناراحتی میدهد، وفا و صداقت را با که نشان خواهد داد؟ این امر عجیبی نیست، زیرا دنیا ذاتاً عادت کرده است که به همه جفا کند.
هوش مصنوعی: هیچکس در این دنیا پرورش نیافته است که با آنچه دهر (زمان) به او میدهد، بسازد و از سختیها آزار نبیند؛ ای دوست، چرا که این دهر چه بیمهر و وفا است.
هوش مصنوعی: با اینکه بسیاری از مردم در این زمانه از جفاها و سختیهای روزگار آسیبدیدهاند، اما این شب سرشار از اضطراب و درد همواره ادامه دارد.
هوش مصنوعی: بلخ که شهری بزرگ و مهم است، بعد از مرگ تو، هیچچیزی مانند غم و اندوهی که بر آن آید وجود ندارد. ای دوران فلک، حالا بفهم که این حال و روز چه اندوهی را به دنبال دارد.
هوش مصنوعی: تو رفتی و کمال و زیبایی که جهان در وجود تو داشت، با تو رفت. اگر ما بعد از این دنیا را ناقص بخوانیم، سزاوار است چون تو دیگر در آن نیستی.
هوش مصنوعی: چگونه ممکن است که کار جهان روشنایی داشته باشد در حالی که تو از جهان غایب هستی؟ شب و خورشید هم نمیتوانند به درستی به هم برسند.
هوش مصنوعی: جهان به خاطر بزرگیت بسیار تنگ و محدود بود، و این را تنها کسی میداند که به عوامل و نشانههای بزرگیت آگاهی دارد.
هوش مصنوعی: عجب اینجاست که اکنون، بدون تو، دنیا حتی تنگتر شده است، چون دیگر نه خالی است و نه پر، بلکه پر از درد و غم توست.
هوش مصنوعی: هر چند در دل همه، درد و اندوه تو وجود دارد، اما یاد تو هر روز و شب، همچون ذکر و یادآوریای است که زندگی و رشد ما را تحت تأثیر قرار میدهد.
هوش مصنوعی: ما از آنچه بر ما گذشته و چه خوشبختیهایی را از دست دادهایم، هیچ نمیدانیم و این احساس را نمیتوان به اندازهٔ سینهمان درک کرد.
هوش مصنوعی: این شخص کیست که با وجود تمامی نالهها و گریههایش، هر شب سقف آسمان پر از سر و صدای اوست؟
هوش مصنوعی: کیست ای که مانند دریا بزرگ و سرشار از احساس است و مانند ابر، دل و دستش پر از رحمت و بخشش است، که از دوری تو، نه مژهاش از چشمش سرازیر میشود و نه ابروانش در کنارش قرار دارد.
هوش مصنوعی: نباید اجازه دهی که جهان از مقام و جایگاه تو، مانند یتیمانی بیسرپرست، محروم بماند؛ زیرا اینکه جهان بیتو باشد، اگرچه به سن و سال بزرگسالی است، اشتباه بزرگی است.
هوش مصنوعی: تا زمانی که به زیر خاک نروی و آرام نگیری، آسمان همچنان در جستوجوی خدمت به تو بیپروا خواهد بود.
هوش مصنوعی: ای کاش که از تو فقط یک درد و غمی باقی مانده باشد و این درد، دردی نیست که با هیچ دارویی درمان شود.
هوش مصنوعی: ای دریغا که غم از دست دادن تو و غم جداییات نیست، بلکه این درد در شب غمانگیز فقدانت بهخاطر نبود هیچ امیدی برای فرداست.
هوش مصنوعی: آه، دریغ که مدح و ستایش به دعاهای ما رسید، زیرا در چنین شرایطی بهترین ذکر همان دعاست.
هوش مصنوعی: پروردگارا، او را در پناه لطف و رحمت خود قرار ده، زیرا چنین لطفی که شایسته اوست فقط از توست.
هوش مصنوعی: خداوندا، اگر تو بندگان را از این جداییها رها کنی، او را جمع کن با اهل بیت پیامبر، زیرا او نیز از همین خاندان است.
هوش مصنوعی: اگر به دنیا نظری بیندازد، بر او تنگ نگیرید؛ زیرا جهان مانند دجله (رودی که دراز و متغیر است) شده و همه ما در آن تشنهاید و نیازمند هستیم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
هیچ نپذیری چون ز آل نبی باشد مرد
زود بخروشی و گویی «نه صواب است، خطاست»
بی گمان، گفتن تو باز نماید که تو را
به دل اندر غضب و دشمنی آل عباست
ترک من بر دل من کامروا گشت و رواست
ازهمه ترکان چون ترک من امروز کجاست
مشک با زلف سیاهش نه سیاهست و نه خوش
سرو با قد بلندش نه بلندست و نه راست
همه نازیدن آن ماه بدیدار منست
[...]
بر تو این خوردن و این رفتن و این خفتن و خاست
نیک بنگر که، که افگند، وز این کار چه خواست
گر به ناکام تو بود این همه تقدیر، چرا
به همه عمر چنین خواب و خورت کام و هواست؟
چون شدی فتنهٔ ناخواستهٔ خویش؟ بگوی،
[...]
رمضان موکب رفتن زره دور آراست
علم عید پدید آمد و غلغل برخاست
مرد میخوار نماینده بدستی مه نو
دست دیگر سوی ساقی که : می کهنه کجاست ؟
مطرب کاسد بی بیم بشادی همه شب (؟)
[...]
گر سخن گوید، باشد سخن او ره راست
زو دلارام و دلانگیز سخن باید خواست
زان سخنها که بدو طبع ترا میل و هواست
گوش مالش تو به انگشت بدانسان که سزاست
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.