نخست اشک کش بد زآرش نژاد
همش نام ارزاس آرند یاد
مگر نام ارزاس و آرش یکی ست
تفاوت در این نامها اندکی ست
چو برخاست این نامور
سلفکی ازو گشت زیر و زبر
بسی جنگ ها کرد و پیروز شد
سپس طعمه تیر دل دوز شد
برادرش را جای خود برنهاد
مگر نام او بد همی تیرداد
چو بربست بر کوهه ی پیل کوس
شکسته شد از دست کالینی کوس
ولی باز برگشت و پیروز شد
ازو مرد بدخواه بد روز شد
به مازندران اندر آمد دلیر
سلوکوس از جنگ او گشت سیر
پس از وی پسرش اردوان نخست
سرگاه و دیهیم شاهی بجست
سلوکوس را راند تا سوریا
به ایران زمین گشت فرمانروا
چو او مرد پورش فریباد گرد
همه گوی مردی زمیدان ببرد
پس از وی فراهاد شد شهریار
ظفر یافت بر مارو در کارزار
چو بگذشت او مهرداد نخست
سر تخت شاهی به مردی بجست
همه سغد و آلام و مدیا گشود
به هندوستان ایلغاری نمود
به هر سو زفر خود افکند شور
زاشکانیان برتر آمد به زور
جهان بد ورا سالیان سی و هفت
سپس کرد بدرود گیتی و رفت
به جایش فراهاد شد تاجور
که او میتریدات را بد پسر
یکی جنگ با قوم سیتا بجست
درآورد کشتند او را نخست
دوم اردوان آمدش جانشین
که دستور او بود و عم گزین
هم او نیز در جنگ شد کشته باز
پسر بد مر او را یکی سرفراز
بر اورنگ شاهیش بنشاندند
دوم مهردادش همی خواندند
زتاتار بگرفت کین پدر
بتازید توران زمین سربسر
ابا رومیانش یکی جنگ خاست
همه لشکر روم از وی بکاست
شهی بود با فرو داد و سترگ
سزد گر بر او نام بنهی بزرگ
پس از وی منوچهر شد شهریار
که خواند مناسکیرسش نامدار
فزون بود سالش زهشتاد و پنج
که بر جای عم یافت او تاج و گنج
سنادرخ که بودی پس مهرداد
نبودی زشاهی او هیچ شاد
در سرکشی باز کرد از نخست
ولیکن به فرجام طاعت بجست
چنان سست شد کار ایران دیار
که برخاست هر جا یکی نامدار
به یک تن نشد کار آن ملک راست
زهر سو یکی نامداری بخاست
گهی خاست زارمینیه تیگران
گهی باختر شد به یونان قران
گهی مهرداد از نژاد تباک
زبیمش بلرزید در روم خاک
منوچهر با این همه شور و شر
همی کرد شاهی به پیرانه سر
پس از وی سینا تروکس نامدار
به جای پسر عم بشد شهریار
چو او نیز بد پیر کی سالخورد
پسر را به انباز و خود ببرد
پس از وی فراهاد جایش بجست
ابارومیان بست پیمان درست
پسر بد دلاور مر او را چهار
پدر را بکشتند با زهرخوار
مهین پور کش نام بد مهرداد
به جای پدر تاج بر سر نهاد
بسی بد ستمکار و ناپاک رای
به جورش کسی را نبد هیچ پای
برادرش کش نام بودی ارود
ازو شد گریزان و هجرت نمود
ز بس جور و استمگری پیشه کرد
دل مردم از خود پر اندیشه کرد
ز تخت آوریدند او را فرود
به شاهی بخواندند آنگه ارود
ارود آمد و تاج بر سر نهاد
ز تن دور کرد آن سر مهرداد
یکی جنگ با رومیان زد درشت
کراسوس را با سپاهش بکشت
از آن جایگه تا فلسطین بتاخت
همه یال و بزر مهی برفراخت
ولیکن به زودی شد از رزم سیر
نتابید با کاسیوس بی دلیر
دگر سال پاکور کش بد پسر
فرستاد با لشکری بی شمر
به شامات پاکور فرخ همال
همی کرد ایلغار تا چند سال
شکسته شد آخر زو آنتی نیوس
به فرجام شد کشته با صد فسوس
فراهات کش بود پور دگر
بیاورد روز پدر را بسر
همه ارمنستان به مردی گرفت
رعیت ستوهیده ازو ای شگفت
فرود آوردیدندش از تخت و گاه
ولیکن سوی سیت جست او پناه
به خود قوم اسکیت را کرد یار
دگر ره بر ایران شد او شهریار
فراهات پنجم که بودش پسر
ورا کشت تا خود شود تاجور
ارود دوم نیز او را بکشت
که تا کشور آرد به مردی به مشت
دگر ره بکشتند مردم ارود
تو گفتی که او در زمانه نبود
ونونس که فرهاد را بد پسر
به روما همی آوریدی بسر
اهالی به شاهی ورا خواستند
سرگاه از بهرش آراستند
ولیکن شدند آخر از وی بسیر
که آداب رومش بدی در ضمیر
بینداختندش زگاه شهی
ازیرا که بود رومیان را رهی
سپس اردوان سیم را به تخت
به شاهی نشاندند پیروز بخت
به سیتا همی بود پیوند او
ارود سوم بود فرزند او
چو تاریخ ایران کنی رهنمون
ارود است هاروت و بیژن و نون
همه ارمنستان سراسر گرفت
پسر را در آن جا نشاند و برفت
وز آن سوی تیبر شهنشاه روم
غمی شد زپیکار آن مرز و بوم
فرستاد ژرمانیوس دلیر
که هاروت را سازد از جنگ سیر
سپهدار روم با سپاهی فزون
زارمینه کرده مرا ورا برون
دوپور دگر داشت شاه اردوان
که بودند هر دو دلیر و جوان
مهین پور گودرز و برزین کهین
کهین پور را ساخت او جانشین
ولی گرد کوتارز نامور
ز باردانس بگرفت تاج پدر
چو جور و ستمکاری از حد فزود
زگاه آوریدند او را فرود
دگر بار برزین بشد تاجور
ولی زود روزش بیامد بسر
دوم ره به گودرز شاهی رسید
بیامد به گاه مهی آرمید
پس از وی و نون گشت فرمانروا
که بود از نژاد و تبار کیا
چو یکسال بگذشت او درگذشت
پلاش نخست آمد و شاه گشت
به ارمینیه ایلغاری نمود
پس آن گه در آشتی را گشود
چو او مرد پورش که پاکور بود
به گاه شهی شاد و مسرور بود
پس از وی برادرش بر شد به تخت
که خسرو بدی نام آن نیک بخت
تراژان که بودی شهنشاه روم
بدو جست جنگی دگر سخت شوم
چو خسرو بشد سوی دار بقا
پلاش دوم گشت فرمانروا
بسی جنگ با لشکر روم جست
ولی عاقبت گشت در رزم سست
بزرگان زشاهیش گشتند سیر
زگاه مهی ش آوریدند زیر
نشاندند مونزوس را جای او
ولیکن نبودیش یارای او
دگر باره شاهی بدو بازگشت
بسی راند فرمان و پس درگذشت
پلاش سیم کش بدی پور راد
به جای پدر تاج بر سر نهاد
سپس گشت فیروز فرمانروا
دگر نرسی نامدار کیا
چو بنشست بهرام از اشکانیان
ببخشید گنجی به ارزانیان
ورا خوانده اند اردوان بزرگ
که ازمیش بگسست چنگال گرگ
یکی جنگ با رومیان ساز کرد
که قیصر در آشتی باز کرد
همی زیست بر تخت شاهی به ناز
جهان جوی و نام آور و رزم ساز
که ناگه یکی گرد ساسان نژاد
همه تخت و دیهیم دادش به باد
سرگاه اشکانیان شد تهی
به ارمینیه لیک بدشان مهی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: متن در مورد تاریخ شاهنامه و سلسله اشکانیان است. این اشعار از زندگی و جنگهای شخصیتهایی چون آرش، مهرداد و دیگر پادشاهان اشکانی سخن میگوید. آرش با پیروزیها و نبردهایش شناخته میشود و پس از او پسرش اردوان و دیگر پادشاهان به حکومت میرسند. هر کدام از این پادشاهان با جنگها و چالشهای زیادی مواجه میشوند و برخی از آنها مانند مهرداد پیروزیهایی علیه رومیان کسب میکنند. در نهایت، ناپایداری و جنگهای داخلی سبب میشود که بر تخت اشکانیان دستخوش تغییراتی شود و شخصیتهای مختلفی به حکومت برسند. این متن نمایانگر سرگذشت پرماجرای اشکانیان و تاثیرات جنگ و سیاست در سرزمین ایران است.
هوش مصنوعی: در ابتدا، کسی که از نسل آرش است، به شدت غمگین و متاثر شده است. همه نامها و یادها به یاد او میآید.
هوش مصنوعی: آیا نام ارزاس و آرش یکی است؟ تفاوتی که بین این نامها وجود دارد فقط اندکی است.
هوش مصنوعی: وقتی این شخص مشهور و بزرگ به پا خاست، همه چیز به هم ریخت و دگرگون شد.
هوش مصنوعی: او در جنگهای زیادی شرکت کرد و در همه آنها پیروز شد، اما در نهایت به هدف تیر دلسوز تبدیل شد.
هوش مصنوعی: او برادرش را در مقام خود قرار داد، اما نام او به خاطر رفتار بدش ناپسند است.
هوش مصنوعی: وقتی که صدای طبل در تپهها به صدا درآمد، طبل دیگری که در دست کالینی بود، شکسته شد.
هوش مصنوعی: اما او دوباره برگشت و بر شکستدهندهاش غلبه کرد و مرد بدخواه در روز بدش شکست خورد.
هوش مصنوعی: سلوکوس، دلیر و شجاع، به مازندران وارد شد و از جنگ خسته و سیر شد.
هوش مصنوعی: پس از او، پسرش اردوان نخست به دنبال تاج و تخت شاهی رفت.
هوش مصنوعی: سلوکوس را از قدرت کنار زدند و او به سرزمین سوریه رفت، در حالی که ایران به عنوان سرزمین تحت فرمان او درآمد.
هوش مصنوعی: زمانی که او (مرد) به مرگ دچار شد، فرزندش یعنی پورش، همه را در بیخبری و حیرت فرو برد و نشان داد که هیچ کس نمیتواند به اندازه او مردانه اقدام کند.
هوش مصنوعی: پس از او، فراهاد به مقام پادشاهی رسید و در نبرد با مارو، پیروزی کسب کرد.
هوش مصنوعی: پس از اینکه مهرداد از آنجا گذشت، برای اولین بار به دنبال تاج و تخت سلطنت به سمت مردانگی رفت.
هوش مصنوعی: همه شهرها و دیارهای سغد و آلام و مدیا به سمت هندوستان حمله کردند و آنجا را تصرف نمودند.
هوش مصنوعی: به هر سمت از عشق خود شور و هیجان را پراکنده میکنم، و این احساس به خاطر قدرتش بر اشکانیان برتری دارد.
هوش مصنوعی: پس از سی و هفت سال زندگی، دنیا و زشتیهای آن به پایان رسید و او این جهان را ترک کرد.
هوش مصنوعی: فراهاد به عنوان تاجوری جدید و با تاثیر از رفتار پسر میتریدات شناخته شد.
هوش مصنوعی: شخصی به جنگ با قوم سیتا رفت، اما در آغاز کار، او را کشتند.
هوش مصنوعی: اردوان دوم به سلطنت رسید و جانشین او کسی بود که طبق فرمان او انتخاب شده بود.
هوش مصنوعی: او نیز در جنگ به قتل رسید، اما پسرش او را به یاد میآورد و به افتخار و سرفرازی از او یاد میکند.
هوش مصنوعی: بر تخت سلطنت او را نشاندند و مهرداد دوم را میخواندند.
هوش مصنوعی: از تاتارها با کینه و خشم بر پدر حمله کردند و سرزمین توران را در تمامیتش تهدید کردند.
هوش مصنوعی: مردی از رومیان با یکدیگر جنگی راه انداخت و به همین دلیل همه سربازان روم به سوی او حمله کردند.
هوش مصنوعی: پادشاهی وجود داشت که با ویژگیهای برجسته و با عظمتش، شایسته است اگر بر روی او نامی بزرگ بگذاری.
هوش مصنوعی: بعد از وی، منوچهر به عنوان شاه به حکومت رسید و نامش در مراسمها و جشنها مشهور شد.
هوش مصنوعی: او در سن هشتاد و پنج سالگی به مقام و ثروت زیادی دست یافت.
هوش مصنوعی: چرا سنادرخ بودی، پس مهرداد از سلطنت او هیچ خوشحال نبود.
هوش مصنوعی: او از ابتدا در تلاش و سرکشی بود، اما در پایان به سراغ اطاعت و پیروی رفت.
هوش مصنوعی: وضعیت ایران به قدری ضعیف و نابسامان شده که هر کسی که معروف و نامدار است، در هر مکانی به پا خواسته و صدایی بلند میکند.
هوش مصنوعی: کار آن پادشاه به خوبی پیش نمیرفت و در این وضعیت، از هر طرف یک انسان مشهور و برجسته درخواست کمک کرد.
هوش مصنوعی: گاه انسان به شدت از حال و احوال خود نگران میشود و گاه به خوشی و موفقیتهای بزرگ میرسد.
هوش مصنوعی: گاهی مهرداد از نسل تباک در سرزمین روم به لرزه درآمد، خاکش را ترس و واهمه فرا گرفت.
هوش مصنوعی: منوچهر با وجود تمام هیاهو و شلوغیاش، در دوران پیری هنوز هم به مقام شاهی ادامه میدهد.
هوش مصنوعی: پس از او، سینا، معروف به تروکس، به جای پسرعمویش، به عنوان پادشاه شناخته شد.
هوش مصنوعی: زمانی که او نیز به سن سالخوردگی رسید، پسرش را به همدمی خود میآورد و به سفر میبرد.
هوش مصنوعی: پس از او، فرهاد به دنبال او رفت و ابارومیان (مردم ابرام) پیمانی محکم و ثابت بستند.
هوش مصنوعی: پسری دلاور و بدکار را چهار پدرش با زهر کشتند.
هوش مصنوعی: مهین پور کش (پسر مهین) به خاطر بدنامی مهرداد، تاج پادشاهی را به جای پدرش بر سر گذاشت.
هوش مصنوعی: بسیار بد است اگر ظالم و دارای فکر ناپاک، بر کسی ظلم کند و هیچکس نتواند در برابر او بایستد.
هوش مصنوعی: برادرش که نامش کش بود، از او فراری شد و به سفر رفت.
هوش مصنوعی: به خاطر ظلم و ستمهایی که بر مردم رفته، دلهایشان آنچنان ناراحت و نگران شده که به فکر خودشان فرو رفتهاند.
هوش مصنوعی: او را از تخت پایین آوردند و پس از آن به او لقب پادشاهی دادند.
هوش مصنوعی: اردو به میدان آمد و تاجی بر سر گذاشت و سر مهرداد را از تن او جدا کرد.
هوش مصنوعی: یک شخص جنگی را با رومیان آغاز کرد و فرمانده کراسوس را همراه با سپاهش به قتل رساند.
هوش مصنوعی: از آن مکان تا فلسطین، همه خود را آماده کرده و با قدرت پیش میروند.
هوش مصنوعی: اما به زودی از جنگ خسته شد و دیگر نمیتوانست مانند کاسیوس، دلیرانه ادامه دهد.
هوش مصنوعی: در سال دیگر، پاکور فرزند بدش را با لشکری بدون شمشیر روانه کرد.
هوش مصنوعی: شام، مکانی سرسبز و خوش آب و هواست که سالهاست در آنجا زندگی و خوشگذرانی میکنند.
هوش مصنوعی: در نهایت، آنتی نیوس شکست خورد و با حسرت و تأسف کشته شد.
هوش مصنوعی: فرزند دیگر روز پدر را با خود میآورد و بر سر مینهد.
هوش مصنوعی: تمام ارمنستان به دلیلی تحت رنج و زحمت مردی قرار گرفته است که از او انتظار نمیرفت.
هوش مصنوعی: او را از تخت و مقامش پایین آوردند، اما او به طرف سرزمین خود گریخت تا در آنجا پناه بگیرد.
هوش مصنوعی: دوست یار جدیدی برای قوم اسکیت پیدا کرد و سپس راهی ایران شد و در آنجا به مقام شهریاری دست یافت.
هوش مصنوعی: فراهات پنجم پسر خود ورا را کشت تا خودش به مقام پادشاهی برسد.
هوش مصنوعی: او را نیز کشتند تا اینکه کشور را با قدرت مردانگی به دست آورد.
هوش مصنوعی: مردم را به راه دیگری هدایت کردند و تو گفتی که او در این دوران وجود ندارد.
هوش مصنوعی: اگر تو فرهاد را بد نسبت به پسر بربخشی، من به روم میبرمت.
هوش مصنوعی: مردم تصمیم گرفتند که برای شاهی از او خواستهای داشته باشند و به همین خاطر خود را برای او آماده کردند.
هوش مصنوعی: اما در نهایت از او بسیار دور شدند، زیرا رفتارهای او در دلشان تأثیر منفی گذاشته بود.
هوش مصنوعی: او را از مقام شاهانه به زمین انداختند، زیرا که مسیر او با رومیان یکی بود.
هوش مصنوعی: سپس اردوان را با نقره به عنوان پادشاه بر تخت نشاندند و او فردی خوششانس بود.
هوش مصنوعی: سیتا به شوهرش پیوند داشت و فرزند او نیز سومین پسرشان بود.
هوش مصنوعی: اگر به بررسی تاریخ ایران بپردازی، متوجه میشوی که داستانهای هاروت و بیژن و نون در آن نقش مهمی دارند.
هوش مصنوعی: تمام ارمنستان را در دست گرفت و پسرش را در آنجا قرار داد و خودش رفت.
هوش مصنوعی: در آن سو، شاه روم از نبردی که در مرز و سرزمین خود اتفاق افتاده بود، دچار اندوه شد.
هوش مصنوعی: ژرمانیوس دلیر را فرستادند تا هاروت را از جنگ خسته و بیمیل کند.
هوش مصنوعی: فرمانده روم با نیرویی بیشتر از حد، مرا از زادگاهم بیرون کرده است.
هوش مصنوعی: شاه اردوان دو فرزند دیگر داشت که هر دوی آنها شجاع و جوان بودند.
هوش مصنوعی: مهین به فرزندان گودرز و برزین، که از نسلهای پیشین هستند، اشاره میکند. او موفق شد که جانشینی برای آنها ایجاد کند و به نوعی نسلکشی را ادامه دهد.
هوش مصنوعی: در اینجا اشاره به این است که شخصی به نام "گرد کوتارز" به خاطر شایستگیها و ویژگیهای برجستهاش، عنوان و مقام پدرش را به دست آورده است. این نشاندهندهی انتقال افتخار و تشخص از نسل گذشته به نسل حاضر است.
هوش مصنوعی: وقتی ظلم و ستم از حد گذشت و وضعیت به وخامت کشیده شد، او را به زمین آوردند و در موقعیت جدیدی قرار دادند.
هوش مصنوعی: بار دیگر، برزین تاج را بر سر گذاشت، اما به زودی روزش به پایان رسید.
هوش مصنوعی: دومین راه به گودرز رسید و در زمان مقرر، در آرامش به استراحت پرداخت.
هوش مصنوعی: پس از او، نون به مقام فرمانروایی رسید، که از نژاد و نسل کیا بود.
هوش مصنوعی: پس از یک سال، او به دیار باقی رفت و مرگش موجب شد که پلاش نخست وارد میدان شود و به مقام پادشاهی برسد.
هوش مصنوعی: مردی به ارمینیه رفت و بعد از آن، دروازه آشتی را باز کرد.
هوش مصنوعی: وقتی او مردی را به دنیا آورد که دلش پاک و نیکنهاد بود، در زمان سلطنت و دوران خوشی، شاد و خوشحال بود.
هوش مصنوعی: پس از او، برادرش به تخت نشست؛ کسی که نامش خسرو بود و شایسته و خوشبخت به نظر میرسید.
هوش مصنوعی: تو که شاه بزرگ روم بودی و در جنگها شجاعت نشان دادی، اکنون به نبردی دیگر و دشوارتر گام میگذاری.
هوش مصنوعی: وقتی خسرو به سوی زندگی جاویدان رفت، پلاش دوم به مقام رهبری رسید.
هوش مصنوعی: بسیار جنگها با نیروهای رومی انجام داد، اما در پایان در نبرد تضعیف شد.
هوش مصنوعی: بزرگان از سلطنت و قدرت شاه خسته و ناراضی شدند و به دنبال دوری از آن رفتند.
هوش مصنوعی: مونزوس را به جایش قرار دادند، اما او نتوانست به خوبی از عهده آن برآید.
هوش مصنوعی: برای بار دیگر، شاه به سرزمین خود بازگشت و بارها فرمانروایی کرد و سپس از دنیا رفت.
هوش مصنوعی: پسر سیم کش بد به جای پدرش تاجی بر سر گذاشت و جانشین او شد.
هوش مصنوعی: سپس فیروز به عنوان فرمانروا برگزیده شد و دیگر نرسی، که از نامآوران بود، وجود نداشت.
هوش مصنوعی: بهرام که از دودمان اشکانیان بود، تصمیم گرفت به مردمان نیازمند کمک کند و بخشی از گنجینه خود را به آنها بخشید.
هوش مصنوعی: او را اردوان بزرگ مینامند، زیرا در جنگ با گرگها، از چنگال آنها رهایی یافته است.
هوش مصنوعی: شخصی تصمیم به نبرد با رومیان گرفت، اما قیصر در تلاش بود تا صلح برقرار کند.
هوش مصنوعی: او با آرامش بر تخت پادشاهی زندگی میکند و در جستوجوی دنیا، شهرت و قدرت را به دست میآورد و در میادین جنگ نیز شجاعت و دلیری دارد.
هوش مصنوعی: ناگهان یکی از نسل ساسانیان همه تخت و تاج خود را به خطر انداخت و به باد داد.
هوش مصنوعی: در آغاز دوران اشکانیان، سرزمین ارمینیه ویران شد، اما با این حال، هنوز هم نشانههای خوبی در آن موجود است.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.