اگر از جفای محمدعلی شه
بر افتاد بنیاد و بنیان مجلس
شگفتی نباشد که در بوستانها
ز یک باد پژمرده صد شاخ نرگس
حمای سلاطین و شیپور شب را
بهم برزند بوق تون تاب مفلس
محمدعلی بوق و تیز است ازیرا
ز باد است ناطق بگند است مونس
دلش پر ز نفخ امیربهادر
دمش گنده از بوی شیخ مدلس
یکی از برون خلقتش را مشوه
یکی از درون خاطرش را موسوس
منافق چو یربوع و فاسق چو فاره
کشنده چو بیش و مهوع چو کرمس
شها گوئی ایزد بننهاده هرگز
نه اندر سرت هش نه اندر تنت حس
که بر باد دادی سرائی که بودی
خداوند معمار و عدلش مهندس
بنائی که ایزد بر آن گشته بانی
اساسی که پیغمبر آن را مؤسس
شهنشاه باید بهر کار باشد
خردمند و کربز هشیوار و کیس
تو بازیچه کودکانی وزودا
که خاکت بباد اندر آید چو تونس
نیاموختی دین و دانش ازیرا
که دیوت ادیب است و غولت مدرس
تو را با شهی کار نبود که هستی
بخرمن مترس و بخرگاه مترس
چو مس را نتانی زر ناب کردن
خنک زی که کردی زر ناب را مس


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قطعه به نقد شخصیت محمدعلی میپردازد و از ناپایداری و فساد در جامعهاش سخن میگوید. او از جفای محمدعلی و تاثیر آن بر مجلس و زندگی مردم صحبت میکند و به پژمردگی گلها در بوستانها به عنوان نماد وضعیت نابسامان یاد میکند. همچنین، شاعر با اشاره به رفتار و اندیشههای محمدعلی و ناتوانیاش از یادگیری دین و دانش، ضعف او را در مقام رهبری نشان میدهد. در پایان، به تفاوت بین مس و زر اشاره میکند و به این نتیجه میرسد که محمدعلی نمیتواند از یک شخصیت بیمقدار به یک رهبر واقعی تبدیل شود.
هوش مصنوعی: اگر به خاطر ناداوری و بیعدالتی محمدعلی، اساس و پایههای مجلس لطمه ببیند یا از هم بپاشد.
هوش مصنوعی: تعجبی ندارد که در باغها، از وزش یک باد، صدها ساقه نرگس پژمرده شوند.
هوش مصنوعی: حمایت از فرمانروایان و صدای شیپور شب باعث میشود که صدای بوقی که خبر از فقر و تنگدستی میدهد، به گوش بیفتد.
هوش مصنوعی: محمدعلی مانند بوقی تیز صداست، زیرا که از باد مینالد و در عین حال با این صدایش، کنارش کسی است که با او همصحبت است.
هوش مصنوعی: دل او از احساسات قوی پر شده و نفسش به خاطر بویی که از فردی نامناسب دارد، ناخوشایند است.
هوش مصنوعی: یکی از ویژگیهای ظاهری او ناپسند و نامطلوب است، اما یکی از افکار و احساسات درونیاش همواره او را وسوسه میکند.
هوش مصنوعی: منافق مانند یربوع است که در سایه پنهان میشود و فاسق مانند فارهای است که در تلاش برای صید است. کسی که بیشرم و بیملاحظه عمل میکند، شبیه به مخلوقی است که در بیابان به جستجوی غذا میپردازد.
هوش مصنوعی: ای شاه، بگو که خداوند هرگز در سر و تن تو فکری یا حسی قرار نداده است.
هوش مصنوعی: کسی که خانهای را که خداوند معمار آن بوده و عدالت آن را طراحی کرده، نابود کرده است.
هوش مصنوعی: ساختمانی که خداوند آن را بنا کرده و پیامبر به عنوان بنیانگذار آن شناخته میشود.
هوش مصنوعی: پادشاه باید در انجام امور، فردی با دانایی و هوشیاری باشد و از افراد زیر دست خود نیز انتظار میرود که هوشمند و با تدبیر باشند.
هوش مصنوعی: تو همانند اسباب بازی کودکانی هستی و اگر ناگهان در باد پراکنده شوی، مانند خاکی خواهی بود که به سرعت میوزد و میپاشد.
هوش مصنوعی: تو به خاطر اینکه دانش و دین را نیاموختی، در واقع در دام دیو نادانی افتادهای که مانند یک آموزگار، تو را فریب میدهد.
هوش مصنوعی: تو با کسی در ارتباط نیستی که بخواهد از وجود تو بهرهبرداری کند، پس نگران نباش و از خطرات نترس.
هوش مصنوعی: اگر نتوانی مس را به طلا تبدیل کنی، خوشحال باش که طلا را به مس تبدیل نکردهای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.