بخش ۹۴ - تشبیه کردن قطب کی عارف واصلست در اجری دادن خلق از قوت مغفرت و رحمت بر مراتبی کی حقش الهام دهد و تمثیل به شیر که دد اجری خوار و باقی خوار ویند بر مراتب قرب ایشان بشیر نه قرب مکانی بلک قرب صفتی و تفاصیل این بسیارست والله الهادی
قطب شیر و صید کردن کار او
باقیان این خلق باقیخوار او
تا توانی در رضای قطب کوش
تا قوی گردد کند صید وحوش
چون برنجد بینوا مانند خلق
کز کف عقلست جمله رزق حلق
زانک وجد حلق باقی خورد اوست
این نگه دار ار دل تو صیدجوست
او چو عقل و خلق چون اعضا و تن
بستهٔ عقلست تدبیر بدن
ضعف قطب از تن بود از روح نی
ضعف در کشتی بود در نوح نی
قطب آن باشد که گرد خود تند
گردش افلاک گرد او بود
یاریی ده در مرمهٔ کشتیاش
گر غلام خاص و بنده گشتیاش
یاریت در تو فزاید نه اندرو
گفت حق ان تنصروا الله تنصروا
همچو روبه صید گیر و کن فدیش
تا عوض گیری هزاران صید بیش
روبهانه باشد آن صید مرید
مرده گیرد صید کفتار مرید
مرده پیش او کشی زنده شود
چرک در پالیز روینده شود
گفت روبه شیر را خدمت کنم
حیلهها سازم ز عقلش بر کنم
حیله و افسونگری کار منست
کار من دستان و از ره بردنست
از سر که جانب جو میشتافت
آن خر مسکین لاغر را بیافت
پس سلام گرم کرد و پیش رفت
پیش آن ساده دل درویش رفت
گفت چونی اندرین صحرای خشک
در میان سنگلاخ و جای خشک
گفت خر گر در غمم گر در ارم
قسمتم حق کرد من زان شاکرم
شکر گویم دوست را در خیر و شر
زانک هست اندر قضا از بد بتر
چونک قسام اوست کفر آمد گله
صبر باید صبر مفتاح الصله
غیر حق جمله عدواند اوست دوست
با عدو از دوست شکوت کی نکوست
تا دهد دوغم نخواهم انگبین
زانک هر نعمت غمی دارد قرین


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این بخش از مثنوی، قطب عارف را بهشیر تشبیه میکند که قدرت مغفرت و رحمتش بر خلق تأثیرگذار است و بر درجات قرب به خدا الهام میدهد. او به اهمیت رضایت قطب اشاره میکند و میگوید که برای تقویت روح، باید در پی رضایت او کوشید. همچنین ضعف قطب را به ضعف در کشتی نوح تشبیه میکند و تأکید میکند که اگر بندگی و یاریاش را پذیرا شوی، یاری او برای تو افزون خواهد شد. در ادامه، داستانی از روباه و درویشی را روایت میکند که در سختیها شکرگزار حق است و به صبر و شکر در برابر مصائب اشاره میکند.
هوش مصنوعی: قطب، به مانند شیر است که به کار صید کردن میپردازد و دیگران (باقیان) از او بهرهمند میشوند و در واقع اوست که این انسانها را در مسیر رشد و کمال یاری میدهد.
هوش مصنوعی: تا جایی که میتوانی برای خوشنودی و رضایت قطب تلاش کن تا قویتر شوی و قدرت صید جانوران وحشی را پیدا کنی.
هوش مصنوعی: وقتی بینوایان (مردم) از کوره در میروند، مانند دیگر مخلوقات هستند که روزی و رزقشان از قضا و خرد الهی تأمین میشود.
هوش مصنوعی: زیرا عاشق حقیقی، که در طلب وصال خداوند است، از عشق و احساس گرسنگی به حق او را میجوید و نگهدارنده این عشق، دل اوست که در جستجوی معشوق است.
هوش مصنوعی: او مانند عقل است و مردم را همچون اعضای یک بدن به هم متصل میکند و تدبیر جامعه را بر عهده دارد.
هوش مصنوعی: ضعف قطب (شخصی مهم در دین یا عرفان) به خاطر جسمش و بدنش است، نه به خاطر روحش. مانند ضعف در کشتی نوح نیست که بخواهد او را ناتوان کند.
هوش مصنوعی: قطب به کسی گفته میشود که در مرکز عالم هستی است و همه چیز به دور او میچرخد، مانند اینکه افلاک به دور او در حرکتاند.
هوش مصنوعی: اگر کسی در مسائل مهم و دشوار زندگی به او کمک کند و یاریاش کند، مانند یک غلام خاص و بندهاش که در کشتیاش در زمان طوفان و خطر به او خدمت میکند، این یاری خیلی ارزشمند است.
هوش مصنوعی: خداوند میگوید اگر به یاری او بپردازید، او نیز به شما یاری خواهد رساند. بنابراین، یاری شما به خداوند باعث افزایش برکت و یاری در وجود شما خواهد شد.
هوش مصنوعی: چنانکه روباه در صید گرفتن مهارت دارد و جان خود را فدای آن میکند، تو نیز باید تلاش کنی تا بهدست آوردن نعمتها و فرصتهای بسیار بپردازی.
هوش مصنوعی: قطب عارف واصل مانند روباهی است که مریدان زنده را در نزد او جذب میکند، ولی در عوض، مریدانی که به کفتار (تمثیلی از افراد بیفایده و گمراه) تبدیل شدهاند، از او میگریزند.
هوش مصنوعی: مردهای که در حضور او (شیر) قرار گیرد، زنده میشود و خاکی که در زمین (پالیز) است، سبز و روینده میگردد.
هوش مصنوعی: روبه (روباه) تصمیم میگیرد که به شیر خدمت کند و برای این کار نقشههایی میکشد و از هوش و درایت خود بهره میبرد.
هوش مصنوعی: من کارم خیانت و نیرنگ است و مهارت من در فریب دادن و کنترل دیگران است.
هوش مصنوعی: شخصی که در جستوجوی آب و غذا بود، آن خر لاغر و بیچاره را پیدا کرد که به سمت آب میرفت.
هوش مصنوعی: او (خر مسکین) که در میان صحرا و سنگلاخ به یاریاش شتافته بود، به درویش سادهدل سلامی گرم داد و به سمت او پیش رفت.
هوش مصنوعی: سوال کرد که حال تو در این دشت خشک و بیآب و علف چگونه است، وقتی که همه جا سنگلاخ و بیحصار است؟
هوش مصنوعی: اگرچه در غم و اندوه باشم یا در نعمت و شادی، به خاطر اینکه قسمت و سرنوشت من به دست حق است، از آن شکرگزارم.
هوش مصنوعی: من در هر شرایطی، چه خوب و چه بد، شکر خدا را به جا میآورم؛ زیرا در قضا و قدر الهی، بدیها از خوبیها بهترند.
هوش مصنوعی: چون خداوند (قسام) منبع بخشش و تقسیم ارادهاش است، اگر که کفر و نافرمانی (گله) پیش آمد، باید صبر کرد؛ زیرا صبر کلید وصل و ارتباط با خداست.
هوش مصنوعی: غیر از خدا همه نسبت به انسانها ظلم و ستم میکنند. دوستی با خدا از دوستی با دیگران بهتر است، زیرا چه خوب است که انسان از دوستان خود درد و شکایت نکند.
هوش مصنوعی: من تا زمانی که دو غم در دلم وجود دارد، نمیخواهم عسل (نماد لذت و خوشی) را بچشم، زیرا هر نعمت و خوشی، غمی هم با خود به همراه دارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.