مولانا
»
مثنوی معنوی
»
دفتر پنجم
»
بخش ۶۰ - تمثیل تلقین شیخ مریدان را و پیغامبر امت را کی ایشان طاقت تلقین حق ندارند و با حق‌الف ندارند چنانک طوطی با صورت آدمی الف ندارد کی ازو تلقین تواند گرفت حق تعالی شیخ را چون آیینه‌ای پیش مرید هم‌چو طوطی دارد و از پس آینه تلقین می‌کند لا تحرک به لسانک ان هو الا وحی یوحی اینست ابتدای مسلهٔ بی‌منتهی چنانک منقار جنبانیدن طوطی اندرون آینه کی خیالش می‌خوانی بی‌اختیار و تصرف اوست عکس خواندن طوطی برونی کی متعلمست نه عکس آن معلم کی پس آینه است و لیکن خواندن طوطی برونی تصرف آن معلم است پس این مثال آمد نه مثل
طوطیی در آینه می‌بیند او
عکس خود را پیش او آورده رو
در پس آیینه آن استا نهان
حرف می‌گوید ادیب خوش‌زبان
طوطیک پنداشته کین گفت پست
گفتن طوطیست که اندر آینه‌ست
پس ز جنس خویش آموزد سخن
بی‌خبر از مکر آن گرگ کهن
از پس آیینه می‌آموزدش
ورنه ناموزد جز از جنس خودش
گفت را آموخت زان مرد هنر
لیک از معنی و سرش بی‌خبر
از بشر بگرفت منطق یک به یک
از بشر جز این چه داند طوطیک
هم‌چنان در آینهٔ جسم ولی
خویش را بیند مردی ممتلی
از پس آیینه عقل کل را
کی ببیند وقت گفت و ماجرا
او گمان دارد که می‌گوید بشر
وان اگر سرست و او زان بی‌خبر
حرف آموزد ولی سر قدیم
او نداند طوطی است او نی ندیم
هم صفیر مرغ آموزند خلق
کین سخن کار دهان افتاد و حلق
لیک از معنی مرغان بی‌خبر
جز سلیمان قرانی خوش‌نظر
حرف درویشان بسی آموختند
منبر و محفل بدان افروختند
یا به جز آن حرفشان روزی نبود
یا در آخر رحمت آمد ره نمود
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر به توصیف رابطهٔ شیخ و مریدان می‌پردازد و از تشبیه طوطی به مریدان استفاده می‌کند. طوطی که در آینه فقط تصویر خود را می‌بیند، قدرت فهم عمیق حقیقت را ندارد و سخن را از خود طوطی نمی‌آموزد، بلکه از معلمی که او را به آینه می‌آورد، می‌گیرد. در واقع، مریدان هم مانند طوطی، از معلم فقط مطالب ظاهری را می‌آموزند و از حقیقت و معانی عمیق بی‌خبر هستند. این تمثیل نشان‌دهندهٔ عدم فهم عمیق مریدان از حقایق معنوی و معرفتی است که فقط از طریق درک صحیح و ارتباط با حقیقت به دست می‌آید.
هوش مصنوعی: طوطی در آینه تصویر خودش را می‌بیند که در واقع دیده‌اش بازتاب خود اوست.
هوش مصنوعی: در پشت آینه، آن استاد نهان است و سخن می‌گوید، در حالی که ادیب خوش‌زبانی به او گوش می‌دهد.
هوش مصنوعی: طوطی فکر کرده که این سخنی که می‌گوید، از خود اوست، در حالی که این حرف در واقع سخن طوطی دیگری است که در آینه منعکس شده است.
هوش مصنوعی: پس او تنها از نوع و ذات خود می‌تواند یاد بگیرد و سخن بگوید، دربارهٔ فریب و نیرنگ آن گرگ کهن، بی‌خبر است.
هوش مصنوعی: شیخ، مریدان را از طریق آینه که همان تصویر خود اوست می‌آموزد، وگرنه هرکسی فقط از ذات خودش یاد می‌گیرد و نمی‌تواند از دیگران چیزی بیاموزد.
هوش مصنوعی: آموختن لفظ و شکل سخن را از آن مرد (استاد) به او (شاگرد) رسیده است، اما او از معنی و مفهوم واقعی آن بی‌خبر و نادان است.
هوش مصنوعی: طوطی تنها می‌تواند از انسان زبان و منطق را یاد بگیرد، ولی هیچ چیز دیگر جز این نمی‌داند و نمی‌تواند درک کند. این نشان‌دهندهٔ محدودیت فهم و دانش اوست.
هوش مصنوعی: مردی که در آینه‌ی جسم خویش را می‌بیند، در واقع در حجابِ جسم خود باقی مانده و نمی‌تواند به حقیقت وجودی و درون خود پی ببرد و به عمق وجود خود دست یابد.
هوش مصنوعی: کسی که پشت آیینه‌ای قرار دارد، نمی‌تواند عقل کل را ببیند؛ یعنی زمانی که موضوعی مطرح می‌شود یا اتفاقی رخ می‌دهد، او فقط درک محدودی از آن دارد و توانایی فهم کامل آن را ندارد.
هوش مصنوعی: او تصور می‌کند که چیزی را بیان می‌کند، در حالی که اگر به حقیقت بنگرد، آنچه می‌گوید تنها ظاهری است و از باطن خود بی‌خبر است.
هوش مصنوعی: این فرد حرف می‌آموزد، اما نمی‌داند که روح و هویت واقعی‌اش چیست و در واقع مانند طوطی است که فقط تقلید می‌کند و معنای واقعی آموزه‌ها را درک نمی‌کند.
هوش مصنوعی: خلق (مردم) در یادگیری و آموزش همچون پرنده‌ای به صفیر (صدای) مرغ آواز می‌زنند، زیرا این سخن (آموختن) تنها به کار دهان می‌آید و به حلق (گلو) ختم می‌شود. بدین ترتیب، اشاره به این است که آموزش superficial و از روی ظاهرسازی است و عمق و معنای واقعی ندارد.
هوش مصنوعی: تنها سلیمان، پیامبر و پادشاهی که در قصه‌ها به عنوان فردی با درک و فهم خاص از زبان حیوانات شناخته می‌شود، می‌تواند به معنی واقعی مرغان (پرندگان) پی ببرد و از اسرار آنها آگاه شود؛ سایر افراد از حقیقت آنها بی‌خبرند.
هوش مصنوعی: درویشان در سخنرانی‌ها و مجالس زیادی学习 کرده‌اند و این محافل را برای بیان معانی عمیق و روحانی زنده نگه داشته‌اند.
هوش مصنوعی: یا آن سخنان که در روزهای دیگر بیان شده، اصلاً وجود نداشت، یا در پایان، رحمت خداوند، راهی برای بهره‌مندی از آن سخنان ایجاد کرد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.