دی زخم ناخنش به رخ چمن سمن چه بود؟
وان در همی به سلسله پرشکن چه بود؟
آلوده خمار چرا بود نرگسش؟
پژمردگیش در گل و در نسترن چه بود؟
آن لحظه کامد ار نه فرشته ست یا پری
گاه نظاره مردن هر مرد و زن چه بود؟
خون من و می دگران گر نخورده بود
آن رنگ خون و بوی میش در دهن چه بود؟
این شادیم بکشت که خوش بود با همه
و آن برشکستنش به کرشمه ز من چه بود؟
رخ جمله را نمود و مرا گفت، تو مبین
زین نفف مست و بیخبرم، کاین سخن چه بود؟
سیری ز جان نبود، گر این خون گرفته را
سیراب دیدنش سوی آن غمزه زن چه بود؟
گر جان یوسف از عدم این سو نیامده ست
آن تن که دیدمش به ته پیرهن چه بود؟
کشتن صلاح بود، چو رسوا شدیم، از آنک
تدبیر پرده پوشی ما جز کفن چه بود؟
دوش آن زمان که رفت ز پیش تو، خسروا
چون ماند جان و دل چه شد و حال تن چه بود؟



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزلی است با پرسشهای پیدرپی دربارهٔ نشانههایی که بر چهره و موی و چشم معشوق دیده میشود: خراش ناخن، زلف پریشان، چشم خمار، بوی شراب و رنگ خون. عاشق گلایه دارد که معشوق با همه خوش است و تنها با او ناز میکند و حتی نگاه کردن را از او دریغ میدارد. سپس زیبایی او را به یوسف مانند میکند، مرگ را تنها پوشش رسوایی عاشق میداند و در پایان از خود میپرسد که پس از رفتن معشوق چه حالی داشته است.
هوش مصنوعی: دیروز آن خراش ناخن بر چهرهٔ یاسمنگونش چه بود؟ و آن پریشانی و درهمریختگی زلف پرچین و شکنش از چه بود؟ شاعر با این پرسشها به نشانههای شبگذرانی معشوق با دیگران اشاره میکند.
هوش مصنوعی: اگر کاری نکرده بود، چرا چشم نرگسمانندش خمارآلود بود و چرا گل و نسترن چهرهاش پژمرده مینمود؟
هوش مصنوعی: آن لحظه که آمد، اگر فرشته یا پری نبود، چرا هر مرد و زنی هنگام تماشایش از شیفتگی جان میداد؟
هوش مصنوعی: اگر خون مرا و شراب دیگران را ننوشیده بود، آن رنگ خون و بوی شراب در دهانش از کجا بود؟ یعنی لب سرخش از خون عاشق است و بوی می از همنشینی با رقیبان.
هوش مصنوعی: این شادمانی که با همه خوش بود مرا کشت؛ پس آن ناز و عشوه و دلشکستنش تنها با من برای چه بود؟
هوش مصنوعی: چهرهاش را به همه نشان داد و به من گفت تو نگاه نکن؛ از این سخن مست و بیخود ماندهام که این چه حرفی بود.
هوش مصنوعی: اگر از جان سیر نشده بود، این دل خونگرفته چرا آنهمه سیر و پیوسته به سوی آن غمزهزن نگاه میکرد؟ یعنی سیر نگریستن به او همان سیر شدن از جان است.
هوش مصنوعی: اگر جان یوسف از عالم عدم به این جهان بازنگشته است، آن تن زیبایی که زیر پیراهن دیدم چه بود؟ زیبایی معشوق را به یوسف و پیراهن او تشبیه میکند.
هوش مصنوعی: اکنون که رسوا شدیم، کشته شدن به صلاح بود، زیرا برای پوشاندن رسوایی ما چارهای جز کفن نبود.
هوش مصنوعی: ای خسرو، دیشب آن هنگام که از پیش تو رفت، جانت چگونه ماند، دلت چه شد و حال تنت چه بود؟ شاعر از خود دربارهٔ حال پس از رفتن معشوق میپرسد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.