باده بی لعل لب دلبر نمی باید زدن
غوطه در دریای بی گوهر نمی باید زدن
با حیا نتوان ز لعل دلبران سیراب شد
کوزه سربسته بر کوثر نمی باید زدن
نیست چین در کار آن پیشانی واکرده را
صفحه آیینه را مسطر نمی باید زدن
رنج باریک آورد آمیزش سیمین بران
سر برون چون رشته از گوهر نمی باید زدن
رخنه ای زندان گردون را به جز تسلیم نیست
در قفس بیهوده بال و پر نمی باید زدن
خواب آسایش گرانسنگ است خون مرده را
بر رگ این غافلان نشتر نمی باید زدن
تا به آن خشک چون آیینه بتوان ساختن
قطره در ظلمت چو اسکندر نمی باید زدن
زردرویی می کند یکسان به خاک تیره ات
حلقه چون خورشید بر هر در نمی باید زدن
تشنه چشمان آب و رنگ از لعل، صائب می برند
در حضور زاهدان ساغر نمی باید زدن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل مجموعهای از اندرزهای «نباید» است که هر بیت آن با تمثیلی جداگانه همراه است: شراب را بیلب یار نباید نوشید، در عشق شرم مانع کامیابی است و اخم چهرهٔ صاف یار را خراب میکند. شاعر سپس به تسلیم در برابر زندان روزگار، بیفایدگی پند دادن به غافلان، قناعت به نان خشک به جای دویدن در پی آب حیات و پرهیز از گدایی بر در این و آن سفارش میکند. در پایان با طنز میگوید در حضور زاهدان نباید شراب نوشید، چون نگاه تشنه و حسود آنان رنگ و لذت باده را میبرد.
هوش مصنوعی: بدون لب سرخ و یاقوتی معشوق نباید شراب نوشید؛ همانطور که در دریایی که مروارید ندارد نباید غواصی کرد. شراب بییار بیحاصل است.
هوش مصنوعی: با شرم و حیا نمیتوان از لب معشوقان کام گرفت؛ مثل این است که کوزهای را با سرِ بسته در حوض کوثر فرو ببری و انتظار داشته باشی پر شود.
هوش مصنوعی: پیشانیِ گشاده و صاف معشوق نیازی به چین و اخم ندارد؛ همانطور که روی صفحهٔ صاف آینه نباید با مسطر خط کشید. اخم زیبایی آن چهره را خراب میکند.
هوش مصنوعی: همنشینی با سیمینتنان آدم را به بیماری لاغری و نزاری دچار میکند؛ پس مانند رشتهای که از سوراخ مروارید سر بیرون میآورد، نباید خود را در میان آنان فرو برد.
هوش مصنوعی: زندان آسمان و روزگار هیچ راه گریزی جز تسلیم و رضا ندارد؛ پس نباید مثل پرندهٔ در قفس بیهوده بال و پر زد.
هوش مصنوعی: خونِ مرده خواب آسودگی سنگینی دارد و بیدار نمیشود؛ پس بر رگ این غافلان نیشتر زدن و رگزدن بیفایده است. پند دادن به غافلان سودی ندارد.
هوش مصنوعی: تا وقتی میتوان مثل آینه به نان خشک و بیآبی قناعت کرد، نباید مانند اسکندر در تاریکی به دنبال آب حیات رفت و رنج بیهوده کشید.
هوش مصنوعی: گدایی و دست نیاز دراز کردن، چهرهات را زرد و شرمسار و تو را با خاک تیره برابر میکند؛ پس نباید مانند خورشید که نورش بر هر دری میتابد، حلقهٔ هر دری را کوبید.
هوش مصنوعی: ای صائب، چشمهای تشنه و حسود آب و رنگ شراب سرخ را میبرند؛ پس در حضور زاهدان نباید جام شراب نوشید، چون نگاه حسرتبار آنان لذت باده را تباه میکند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.