تن پرور از شهادت گر سر کشد عجب نیست
کی قدر آب داند هر کس که تشنه لب نیست
بی لب گشودن از ابر گوهر صدف نیابد
اظهار تنگدستی هر چند از ادب نیست
نادان بود مسلم از گوشمال دوران
آسوده از شکست است فردی که منتخب نیست
هر چند آن پریرو وحشی تر از غزال است
این صید را کمندی چون آه نیمشب نیست
همت صلای عام است نسبت به هر که باشد
در خانه کریمان مهمان بی طلب نیست
با ما شبی به روز آر، روزی به ما به شب کن
یک روز نیست صد روز، یک شب هزار نیست
از استخوان بی مغز پوچ است لاف، صائب
حرف از نسب مگویید در هر کجا حسب نیست



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل از چند مضمون جداگانه ساخته شده است. شاعر میگوید راحتطلب قدر شهادت را نمیداند، اظهار نیاز گاهی لازم است، و بلای روزگار بیشتر دامن برگزیدگان را میگیرد. سپس از کارسازی آه نیمهشب برای به دست آوردن یار رمنده، فراگیر بودن بخشش کریمان و خواهش اندکِ عاشق برای یک روز و یک شب همنشینی سخن میگوید. در پایان، فخرفروشی به تبار را بیارزش میشمارد و برتری را در فضیلت شخصی میداند.
هوش مصنوعی: اگر آدمِ تنپرور و راحتطلب از شهادت روی بگرداند، جای شگفتی نیست. کسی که لبش تشنه نیست، قدر آب را نمیداند؛ یعنی تنها کسی که تشنهٔ دیدار حق است، ارزش شهادت را میفهمد.
هوش مصنوعی: صدف تا دهان نگشاید، از قطرهٔ باران ابر مروارید به دست نمیآورد. پس هرچند آشکار کردن تنگدستی از ادب به دور است، گاهی برای بهرهمندی باید نیاز را گفت.
هوش مصنوعی: نادان از گوشمال و آزار روزگار در امان است. همانگونه که کسی که برگزیده و ممتاز نیست، از شکست و آسیب آسوده است؛ یعنی بلای روزگار بیشتر به سراغ برگزیدگان و داناها میآید.
هوش مصنوعی: هرچند آن یارِ پریچهره از آهو هم رمندهتر است، برای شکار کردن او هیچ کمندی مانند آهِ نیمهشب کارساز نیست.
هوش مصنوعی: همت و بخشش، دعوتی همگانی برای هر کسی است. در خانهٔ بخشندگان هیچ مهمانی ناخوانده به شمار نمیآید.
هوش مصنوعی: شاعر از یار میخواهد که یک شب را تا صبح و یک روز را تا شب با او بگذراند. یک روز که صد روز نیست و یک شب که هزار شب نیست؛ یعنی خواستهٔ او اندک است و پذیرفتنش دشوار نیست.
هوش مصنوعی: صائب میگوید: لاف زدن به استخوانِ بیمغزِ نیاکان پوچ و بیارزش است. جایی که هنر و فضیلتِ شخصی (حسب) نیست، از نژاد و تبار (نسب) سخن مگویید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.