لطف و قهر زمانه هر دو یکی است
گره دام و دانه هر دو یکی است
پشت و رو نیست کار دنیا را
شب و روز زمانه هر دو یکی است
دیده خوابناک غفلت را
صور حشر و فسانه هر دو یکی است
خنده برق در سبکسیری
با نشاط زمانه هر دو یکی است
خاکساران بی تعین را
مسند و آستانه هر دو یکی است
نقد باشد قیامت عاشق
پیش ما گور و خانه هر دو یکی است
نیست از هم جدا دل و دلدار
چون دو لب، این دو دانه هر دو یکی است
جلوه آب خضر در ظلمات
با شراب شبانه هر دو یکی است
خانه با یار خانگی زیباست
ورنه زندان و خانه هر دو یکی است
ما که از بال خویش در قفسیم
بیضه و آشیانه هر دو یکی است
نسبت کشتی شکسته ما
با کنار و میانه هر دو یکی است
صائب این آن غزل که تنها گفت
بد و نیک زمانه هر دو یکی است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «هر دو یکی است» دوگانههای دنیا را یکسان نشان میدهد: لطف و قهر روزگار، شب و روز، مسند و آستانه، گور و خانه، و ساحل و دریا. پیام اصلی بیاعتباری و ناپایداری دنیاست و اینکه عاشقِ وارسته و خاکسار میان این دوگانهها فرقی نمیبیند. در میانه، شاعر یکی بودن دل و دلدار و بیارزش بودن خانهٔ بی یار را مطرح میکند. در بیت پایانی کل غزل را در یک جمله خلاصه میکند: بد و نیک زمانه یکی است.
هوش مصنوعی: مهربانی و خشم روزگار در حقیقت یکسان است؛ همانطور که دانه و گرهِ دام هر دو برای به بند انداختن پرندهاند، لطف دنیا هم فریبی برای گرفتار کردن است.
هوش مصنوعی: کار دنیا روی خوب و روی بد ندارد؛ شب و روزِ روزگار هم در ماهیت یکی است و هیچکدام ماندگار و قابل اعتماد نیست.
هوش مصنوعی: برای چشمی که در خواب غفلت فرو رفته، بانگ صور روز رستاخیز با قصهای که پیش از خواب میگویند فرقی ندارد؛ هیچکدام او را بیدار نمیکند و حتی قصه خواب او را سنگینتر میکند.
هوش مصنوعی: شادی روزگار در زودگذری مانند درخشش لحظهای برق است؛ هر دو در یک چشمبرهمزدن از میان میروند.
هوش مصنوعی: برای فروتنان خاکسار که به مقام و جایگاه دل نبستهاند، صدرنشینی بر مسند و نشستن بر درگاه یکسان است.
هوش مصنوعی: قیامت عاشق همین اکنون برپاست و آن را نقد میبیند؛ از این رو برای ما گور و خانه فرقی ندارد، زیرا پیش از مرگ مردهایم.
هوش مصنوعی: دل و دلدار از هم جدا نیستند؛ مانند دو لب، این دو دانه در اصل یکیاند.
هوش مصنوعی: درخشیدن آب حیات خضر در تاریکی با شرابی که شب نوشیده میشود یکسان است؛ شراب شبانه نیز همان زندگیبخشیِ آب حیات را دارد.
هوش مصنوعی: خانه وقتی زیباست که یارِ همدم در آن باشد؛ وگرنه خانه بی یار با زندان فرقی ندارد.
هوش مصنوعی: ما که بال و پرِ خودمان قفسِ ماست و از آن آزادی نیافتهایم، برایمان تخم و آشیانه یکسان است؛ یعنی چه پیش از پرواز چه پس از آن، همواره در بندیم.
هوش مصنوعی: برای کشتی شکستهٔ ما، ساحل و میانهٔ دریا یکسان است؛ نه به ساحل امیدی هست و نه از دریا هراسی.
هوش مصنوعی: صائب، این همان غزلی است که در آن تنها یک سخن گفته شده: بد و خوب روزگار هر دو یکی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.