نیست مردم هر که را نقش و نگار مردم است
مردمی هر کس که دارد در شمار مردم است
قلعه فولاد و حصن آهنی در کار نیست
چشم پوشیدن ز آفتها حصار مردم است
چون نگاه آن کس که خود را صاف کرد از پرده ها
در میان مردم است و در کنار مردم است
خودنمایی در لباس عاریت زیبنده نیست
مایه بی اعتباری اعتبار مردم است
از سبکروحی توان در چشم مردم شد عزیز
بار بر دلها بود هر کس که بار مردم است
صیقل آیینه دلهاست دست بی طمع
سرو از آزادگی باغ و بهار مردم است
عید و نوروز مبارک را بود عین الکمال
دید و وادیدی که آیین و شعار مردم است
نیست غیر از صید منظور از کمین صیاد را
گوشه گیری بیشتر بهر شکار مردم است
رنگ نتوانند مردم دید در روی کسی
لاله از رخسار رنگین داغدار مردم است
می شود بی پرده هر کس پرده مردم درید
پرده دار خویش صائب پرده دار مردم است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل اخلاقی بر پایهٔ ردیف «مردم» و ایهام آن با مردمک چشم ساخته شده است. صائب میگوید آدمی بودن به انسانیت است نه به ظاهر، و چشمپوشی از عیبها، سبکروحی، بیطمعی و پردهپوشی را میستاید. در برابر، اعتبار عاریهای، سربار دیگران بودن، گوشهگیری ریاکارانه و حسادت مردم را نکوهش میکند. غزل با این نتیجه پایان مییابد که هر که آبروی دیگران را حفظ کند، آبروی خود را نگه داشته است.
هوش مصنوعی: هر کس فقط ظاهر و صورت آدمی دارد، آدم واقعی نیست. هر که مردانگی و انسانیت دارد، او در شمار مردم به حساب میآید.
هوش مصنوعی: برای در امان ماندن از بلاها به قلعهٔ پولادین و دژ آهنین نیازی نیست. چشم بستن و نادیده گرفتن، خود حصار و پناه آدمی است. «مردم» به مردمکِ چشم هم اشاره دارد که پلک حصار آن است.
هوش مصنوعی: کسی که خود را از پردهها و حجابها پاک کند، مانند نگاه است که هم در میان مردمک چشم جای دارد و هم در کنار آن. چنین کسی میان مردم است و با آنان همنشین و نزدیک است.
هوش مصنوعی: خودنمایی با لباس عاریهای شایسته نیست. اعتباری که از دیگران به عاریت گرفته شود، سرانجام مایهٔ بیاعتباری است.
هوش مصنوعی: با سبکروحی و بیآزاری میتوان در چشم مردم عزیز شد. هر کس سربار مردم باشد، بر دلها نیز سنگینی میکند.
هوش مصنوعی: دستِ بیطمع آیینهٔ دلها را صیقل میدهد و روشن میکند. سرو چون آزاده و بیبار است، مایهٔ خرمی باغ و بهار مردم شده است.
هوش مصنوعی: دید و بازدیدهایی که رسم و آیین مردم است، برای عید و نوروز فرخنده مانند چشمزخم است و صفای آن را میبرد.
هوش مصنوعی: صیاد از کمین نشستن هدفی جز شکار ندارد. گوشهنشینیِ بسیاری از زاهدنمایان هم بیشتر برای به دام انداختن مردم است.
هوش مصنوعی: مردم تاب دیدن رنگ و رونق را در چهرهٔ کسی ندارند. لاله هم به سبب رخسار رنگینش، از حسادت مردم داغدار شده است.
هوش مصنوعی: هر کس پردهٔ دیگران را بدرد، خودش رسوا میشود. ای صائب، کسی که راز مردم را بپوشاند، در حقیقت پردهدار آبروی خویش است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.