هر که شد با درد قانع از مداوا فارغ است
نرگس بیمار از ناز مسیحا فارغ است
طفل طبعان را دل از بهر تماشا می دود
خو به عزلت کرده از سیر و تماشا فارغ است
خارخار آرزو در سینه عشاق نیست
هر که واصل شد به مطلب، از تمنا فارغ است
نیست با خورشید تابان حاجت شمع و چراغ
هر که را دل روشن است، از چشم بینا فارغ است
سیرچشمی می کند دل را ز دنیا بی نیاز
گوهر قانع ز روی تلخ دریا فارغ است
نسبت عارف به خاک و مسند دولت یکی است
از تکلف آفتاب عالم آرا فارغ است
نیست از خواب پریشان چشم بسمل را خبر
محو عشق، از دیدن اوضاع دنیا فارغ است
عالم سرگشتگی دارالامان رهروست
گردباد از سنگ راه و خار صحرا فارغ است
ذوق کار عشق، دارد جنگ با آسودگی
کوهکن از اهتمام کارفرما فارغ است
سنگ بر دریا زدن، بازوی خود رنجاندن است
از غم عالم دل خوش مشرب ما فارغ است
ما به خود صائب ز نادانی بساطی چیده ایم
ورنه عشق از نیستی و هستی ما فارغ است



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این غزل با ردیف «فارغ است» از بینیازی کسانی سخن میگوید که به قناعت، عزلت، وصال یا دل روشن رسیدهاند و برای هر مورد تمثیلی میآورد: نرگس و مسیحا، خورشید و چراغ، گوهر و دریا، گردباد و خار، فرهاد و کارفرما. شاعر عاشق و عارف را از تمنا، غم دنیا و حتی آسایش فارغ میداند. در بیت پایانی نگاه را به خود برمیگرداند و میگوید این خودنمایی ما از نادانی است، و عشق به هستی و نیستی ما هیچ نیازی ندارد.
هوش مصنوعی: هر کس به درد خود راضی و قانع شود، از درمان بینیاز است؛ چنانکه چشم بیمارگونهٔ نرگس از ناز و منت مسیحا (طبیب شفابخش) بینیاز است.
هوش مصنوعی: دل کسانی که طبعی کودکانه دارند به دنبال تماشا و سرگرمی میدود، اما کسی که به گوشهنشینی خو گرفته از گردش و تماشا بینیاز است.
هوش مصنوعی: خلش و بیقراری آرزو در سینهٔ عاشقان راستین نیست، زیرا هر کس به مقصود رسید دیگر خواهش و تمنایی ندارد.
هوش مصنوعی: با بودن خورشید درخشان نیازی به شمع و چراغ نیست؛ به همین سان کسی که دلش روشن است، از چشم ظاهربین بینیاز است.
هوش مصنوعی: سیرچشمی و بیطمعی دل را از دنیا بینیاز میکند؛ مانند مروارید که به جای خود قانع است و از روی ترش و آب تلخ دریا پروایی ندارد.
هوش مصنوعی: برای عارف، خاک نشستن و بر مسند قدرت نشستن یکسان است؛ همچون خورشید که بیتکلف بر همهجا یکسان میتابد و از تشریفات بینیاز است.
هوش مصنوعی: چشم کسی که سر بریده و در حال جان دادن است از خواب آشفته خبری ندارد؛ کسی هم که در عشق محو شده، احوال دنیا را نمیبیند و به آن کاری ندارد.
هوش مصنوعی: حیرانی و سرگشتگی برای سالک پناهگاه امن است؛ چنانکه گردباد که پیوسته میچرخد از سنگ راه و خار بیابان آسیبی نمیبیند.
هوش مصنوعی: لذت کار عشق با آسایش سازگار نیست؛ فرهاد کوهکن از شوق خود کار میکرد و به سختگیری و پیگیری کارفرما نیازی نداشت.
هوش مصنوعی: سنگ به دریا زدن جز رنجاندن بازوی خود حاصلی ندارد؛ پس دل خوشمشرب ما بیهوده با غم عالم درنمیافتد و از آن آسوده است.
هوش مصنوعی: صائب، ما از نادانی برای خود بساط و دستگاهی چیدهایم و خود را مهم پنداشتهایم، وگرنه عشق به بودن یا نبودن ما هیچ اعتنا و نیازی ندارد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.